ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام: تەۋھىد ئاتىسى ۋە خەلىلۇللاھنىڭ سەپىرى
1. ھەقىقەتنى ئىزدەش ۋە تەۋھىدكە يېتىش
بۆلۈم: “1. ھەقىقەتنى ئىزدەش ۋە تەۋھىدكە يېتىش”ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام بابىلدىكى يۇلتۇزپەرەس ۋە بۇتپەرەس بىر جەمئىيەتتە دۇنياغا كەلدى. ئۇنىڭ دادىسى ئازەر بۇت ياسايدىغان ئۇستاز ئىدى. ياش ئىبراھىم ئەقلى، پىكرى ۋە ساپ پىترىتى بىلەن كائىناتقا باققاندا ھەقىقىي ياراتقۇچىنى ئىزدىدى:
- كېچىدە يورۇق بىر يۇلتۇزنى كۆرۈپ: «بۇ مېنىڭ رەببىممىكىن؟» دېدى، پېتىپ كەتكەندە: «پېتىپ قالىدىغانلارنى ياقتۇرمايمەن» دېدى.
- كېيىن پارلىغان ئاينى، ئاندىن تېخىمۇ يورۇق قۇياشنى كۆرۈپ پىكىر قىلدى. لېكىن ھەممىسى پېتىپ كەتكەندە ئېيتتى:
«إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا ۖ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ»
«مەن بارلىق ئىخلاسىم بىلەن يۈزۈمنى ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ياراتقۇچى زاتقا قاراتتىم، مەن ھەرگىز مۇشرىكلاردىن ئەمەسمەن.» (سۈرە ئەنئام: 79)
2. بۇتلارنى چېقىش ۋە نەمىرۇد بىلەن مۇنازىرە
بۆلۈم: “2. بۇتلارنى چېقىش ۋە نەمىرۇد بىلەن مۇنازىرە”شەھەر خەلقى بايرامغا چىقىپ كەتكەندە، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام پالتو بىلەن بۇتخانىغا كىرىپ بارلىق كىچىك بۇتلارنى چېقىپ تاشلىدى ۋە پالتىنى ئەڭ چوڭ بۇتنىڭ بوينىغا ئېسىپ قويدى.
خەلق قايتىپ كېلىپ كۆرگەندە غەزەپ بىلەن ئىبراھىمنى تۇتۇپ سورىدى: «بۇتلارنى سەن مۇنداق قىلدىڭمۇ؟» ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئەقلىگە خىتاپ قىلىپ جاۋاب بەردى: «بەلكى بۇ ئىشنى مۇنۇ چوڭ بۇت قىلغاندۇ! سۆزلەيدىغان بولسا، ئۆزلىرىدىن سوراپ كۆرۈڭلار!»
ئۇلار خىجىللىقتىن بېشىنى ساڭگىلىتىپ: «بۇلارنىڭ سۆزلىيەلمەيدىغانلىقىنى بىلىسەنغۇ» دېيىشتى. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام: «ئۇنداقتا سىلەرگە نە پايدىسى، نە زىيىنى يەتمەيدىغان تاشلارغا نېمىشقا چوقۇنىسىلەر؟ سىلەرگە ۋە چوقۇنغان بۇتلىرىڭلارغا تۈپۈردۈم!» دەپ تەۋھىدنى جاكارلىدى.
پادىشاھ نەمىرۇد ئىبراھىمنى چاقىرىپ مۇنازىرىلەشتى. نەمىرۇد: «مەنمۇ ئادەمنى ئۆلتۈرىمەن ۋە تىرىلدۈرىمەن» دەپ بىر گۇناھسىزنى ئۆلتۈرۈپ، بىر مەھبۇسنى قويۇۋەتتى. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام دەرھال تەڭداشسىز سوئال بىلەن جاۋاب بەردى:
«فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ»
«ئاللاھ ھەقىقەتەن قۇياشنى شەرق تەرەپتىن چىقىرىدۇ، قېنى سەن ئۇنى مەغرىبتىن چىقىرىپ باققىن!» كاپىر پادىشاھ تىل-پۇچۇق بولۇپ مات قىلىندى.
3. گۈلزارغا ئايلانغان ئوت مۆجىزىسى
بۆلۈم: “3. گۈلزارغا ئايلانغان ئوت مۆجىزىسى”زالىملار ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى ئوتقا تاشلاپ يوقىتىشقا قارار قىلدى. كۈنلەرچە دەل-دەرەخ يىغىپ غايەت زور گۈلخان ياقتى، ئىسسىقلىقىدىن ئۇچار قۇشلارمۇ ئۆتەلمەيتتى. مانجىنىق بىلەن ئىبراھىمنى ئوتقا ئاتتى.
جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام كېلىپ: «ئى ئىبراھىم! ماڭا ھاجىتىڭ بارمۇ؟» دەپ سورىغاندا، ئۇ: «ساڭا ھاجىتىم يوق. مېنىڭ ھالىمنى رەببىم كۆرۈپ بىلىپ تۇرىدۇ. ھەسبۇناللاھۇ ۋە نىئمەل ۋەكىل (بىزگە ئاللاھ يېتەرلىكتۇر، ئۇ نېمىدېگەن ياخشى ھامىي!)» دەپ پەقەت ئاللاھقىلا تاياندى.
ئاللاھ تائالا ئوتقا ئەمر قىلدى:
«قُلْنَا يَا نَارُ كُونِي بَرْدًا وَسَلَامًا عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ»
«بىز دېدۇق: ‹ئى ئوت! ئىبراھىمغا سالقىن ۋە ئامانلىق بولۇپ بەر!›» (سۈرە ئەنبىيا: 69)
ئوت گۈلىستانغا، يالقۇنلار گۈل-گىياھقا، ئىسسىقلىق رەھمەت سالقىنلىقىغا ئايلاندى. زالىملار ئەلەم ئىچىدە مەغلۇب بولدى.
4. ھىجرەت ۋە بەيتۇللاھنى قۇرۇپ چىقىش
بۆلۈم: “4. ھىجرەت ۋە بەيتۇللاھنى قۇرۇپ چىقىش”ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئايالى سارە ۋە جىيىنى لۇت بىلەن ھىجرەت قىلدى. كېيىن مىسىردىن ھاجەر ئانىمىز بىلەن نىكاھلاندى ۋە ئۇنىڭدىن ئىسمائىل تۇغۇلدى.
ئاللاھنىڭ ۋەھىيسى بىلەن ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ھاجەر ئانىمىز بىلەن بوۋاق ئىسمائىلنى ھېچقانداق سۇ ۋە ئىنسان بولمىغان قاقاس ماككا جىلغىسىغا قويۇپ كەلدى. ئاندىن ئۇلارغا زەمزەم سۈيى نېئمەت قىلىپ بېرىلدى ۋە جۇرھۇم قەبىلىسى كېلىپ ماككىنى قۇرۇپ چىقتى.
ئىسمائىل چوڭ بولغاندا، ئاتا-بالا ئىككىسى بىرلىكتە ئاللاھنىڭ يەر يۈزىدىكى تۇنجى مۇقەددەس ئۆيى بولغان كەئبىنى قايتا بىنا قىلدى:
«وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۖ إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ»
«ئۆز ۋاقتىدا ئىبراھىم بىلەن ئىسمائىل كەئبىنىڭ ئۇللىرىنى قوپۇرىۋاتقاندا دۇئا قىلدى: ‹ئى رەببىمىز! بىزنىڭ بۇ ئەمىلىمىزنى قوبۇل قىلغىن، سەن ئەلۋەتتە ئاڭلىغۇچى، بىلگۈچىسەن›.» (سۈرە بەقەرە: 127)
ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام بارلىق ئىنسانىيەتنى ھەج قىلىشقا چاقىردى ۋە بۇ چاقىرىق تا قىيامەتكىچە قەلبلەردە ياڭرىدى.
