شۇئەيب ئەلەيھىسسالام: مەديەن، ئەيكە خەلقى ۋە ئىقتىسادىي ئادالەت

1. شۇئەيب ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكى (خاتىبۇل ئەنبىيا)

شۇئەيب ئەلەيھىسسالام گۈزەل تەسىرلىك نۇتۇقلىرى، ئېنىق بايانلىرى ۋە مەنتىقىي دەلىللىرى بىلەن تونۇلغان بولغاچقا، ئۇنىڭغا «خاتىبۇل ئەنبىيا» (پەيغەمبەرلەرنىڭ خەتىپى) دەپ لەقەم بېرىلگەن.

ئۇ ئەقەبە قولتۇقى بىلەن ھىجاز ئارىلىقىدىكى سودا تۈگۈنى بولغان مەديەن ۋە ئەيكە شەھەرلىرىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىلگەن.

---

2. ئىقتىسادىي چىرىكلىك، تارازىدىن ئۇرۇۋېلىش ۋە دەۋەت

مەديەن خەلقى باياشات، لېكىن ئەخلاقسىز بىر تىجارەت جەمئىيىتى ئىدى. ئۇلار مال ئالغاندا تارازىنى تولۇق ئېلىپ، ساتقاندا كەمتۈك تارتىپ بېرەتتى، يوللاردا تۇرۇۋېلىپ باج ئالاتتى ياكى كارۋانلارنى بۇلايتتى. بۇنىڭدىن باشقا ئەيكە دېگەن قويۇق دەرەخلىك بىر جايغا سېغىنىپ بۇتقا چوقۇناتتى.

شۇئەيب ئەلەيھىسسالام ئۇلارنى ئاگاھلاندۇردى:

«وَيَا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ * بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ»
«ئى قەۋمىم! ئۆلچەمنى ۋە تارازىنى ئادالەت بىلەن تولۇق تارتىڭلار. ئىنسانلارنىڭ نەرسە-كېرەكلىرىنى كېمەيتىپ بەرمەڭلار. زېمىندا بۇزۇقچىلىق تېرىپ تىرىكچىلىك قىلماڭلار! ئەگەر مۆمىن بولساڭلار، ئاللاھنىڭ ھالال قالدۇرغان پايدىسى سىلەر ئۈچۈن كۆپ ياخشىدۇر.» (سۈرە ھۇد: 85–86)

ئۇلار مەسخىرە قىلىپ: «ئى شۇئەيب! ئاتا-بوۋىلىرىمىز چوقۇنغان بۇتلارنى تاشلاشنى، پۇل-مېلىمىزنى خالىغانچە سەرپ قىلماسلىقنى ساڭا نامىزىڭ بۇيرۇۋاتامدۇ؟ سەن تولىمۇ مۇلايىم، دۇرۇس ئادەمسەنغۇ!» دېيىشتى.

---

3. دەھشەتلىك زىلزىلە ۋە قارا بۇلۇت (ئەززابۇز زۇللە)

مەديەنلىكلەر شۇئەيبنى ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەنلەرنى تاشبوران قىلىپ شەھەردىن قوغلاپ چىقىرىش بىلەن تەھدىت سالدى. شۇئەيب ئەلەيھىسسالام ئاللاھتىن ھۆكۈم سوراپ دۇئا قىلدى.

ئاللاھ تائالا ئۇلارغا كۈچلۈك ئىسسىق كۈن بەردى، ھېچ يەردىن سالقىن تاپالمىدى. كېيىن ئاسماندا چوڭ بىر سالقىن بۇلۇت پەيدا بولغاندا، پۈتۈن شەھەر خەلقى سالقىنداش ئۈچۈن بۇلۇت ئاستىغا يىغىلدى.

شۇ پەيتتە، بۇلۇتتىن ئوت ۋە لاۋۇلداپ تۇرغان چوغ ياغدى، يەردىن زىلزىلە قوزغىلىپ، ئاسماندىن قۇلاقنى يارغۇدەك چاقماق ئاۋازى چۈشتى. مەديەن خەلقى بىر پەستىلا ئۆز سارايلىرىدا كۈلگە ئايلاندى.

شۇئەيب ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەن مۆمىنلەر ئامان قېلىپ، ئاللاھنىڭ ئادالىتىگە شۈكۈر قىلدى.