يەئقۇب ۋە يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام: ئەھسەنۇل قەسەس (قىسسىلەرنىڭ ئەڭ گۈزىلى)

1. ئەھسەنۇل قەسەس ۋە چۈش بېشارىتى

ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە يۈسۈپ ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسسىسىنى «ئەھسەنۇل قەسەس» (قىسسىلەرنىڭ ئەڭ گۈزىلى) دەپ ئاتىغان. چۈنكى بۇ قىسسىدە ھەسەت، سەبىر، ئىپپەت، ساداقەت، تەسلىمىيەت، ھۆكۈمرانلىق ۋە كۆڭۈل كەڭلىكى تولۇق ئەكس ئەتكەن.

ياش يۈسۈپ دادىسى يەئقۇب ئەلەيھىسسالامغا مۇنداق بىر چۈشنى ئېيتىپ بەردى:

«إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ»
«ئۆز ۋاقتىدا يۈسۈپ ئاتىسىغا: ‹ئى ئاتا! مەن ھەقىقەتەن ئون بىر يۇلتۇزنىڭ، قۇياش ۋە ئاينىڭ ماڭا سەجدە قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۈم› دېدى.» (سۈرە يۈسۈپ: 4)

يەئقۇب ئەلەيھىسسالام چۈشنىڭ ئۇلۇغ پەيغەمبەرلىك ۋە ئالىي دەرىجىگە دالالەت قىلىدىغانلىقىنى چۈشىنىپ، قېرىنداشلىرىنىڭ ھەسەت قىلىشىدىن ئەنسىرەپ چۈشىنى مەخپىي تۇتۇشنى تاپىلىدى.

---

2. قۇدۇققا تاشلىنىش ۋە مىسىرغا قۇل سۈپىتىدە سېتىلىش

يۈسۈپنىڭ 10 قېرىندىشى ئاتىسىنىڭ يۈسۈپ ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى بىنيامىنغا بولغان سۆيگۈسىگە چىدىماي: «يۈسۈپنى يوقىتايلى، ئاتىمىزنىڭ پۈتۈن مۇھەببىتى بىزگىلا قالسۇن» دەپ مەسلىھەتلەشتى. ئۇنى سەيلىگە ئېلىپ چىقىپ قاراڭغۇ بىر قۇدۇققا تاشلىدى ۋە كۆڭلىكىگە ساختا قوي قېنىنى سۈركەپ كېلىپ: «يۈسۈپنى بۆرە يەپ كەتتى» دەپ يالغان ئېيتتى. يەئقۇب ئەلەيھىسسالام: «فَصَبْرٌ جَمِيلٌ» («گۈزەل بىر سەبىر قىلىمەن») دەپ قايغۇسىنى ئاللاھقا تاپشۇردى.

قۇدۇق يېنىدىن ئۆتكەن كارۋان يۈسۈپنى چىقىرىۋېلىپ، مىسىر بازىرىدا ئەرزان باھادا سېتىۋەتتى. ئۇنى مىسىرنىڭ مالىيە ۋەزىرى (ئەزىز) سېتىۋېلىپ، ئايالى زۇلەيخاغا: «بۇنىڭغا ياخشى قارا، بەلكىم بىزگە پايدىسى تېگەر ياكى بالى قىلىۋالارمىز» دېدى.

---

3. ئىپپەتنىڭ تۇغى: زۇلەيخانىڭ پىتنىسى ۋە زىندان ھاياتى

يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام تەڭداشسىز ھۆسۈن-جامال ۋە ئەقىلگە ئىگە بولۇپ يېتىلگەندە، ۋەزىرنىڭ ئايالى زۇلەيخا ئۇنىڭغا كۆڭۈل تاشلاپ ئىشىكلەرنى تاقىدى ۋە: «قېنى كەلسەڭچۇ!» دېدى. يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام دەرھال پاكلىق بىلەن:

«مَعَاذَ اللَّهِ ۖ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ ۖ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ»
«ئاللاھتىن پاناھ تىلەيمەن! خوجايىنىم ماڭا ياخشى قارىدى. شۈبھىسىزكى زالىملار ھەرگىز قۇتۇلمايدۇ!» (سۈرە يۈسۈپ: 23)

يۈسۈپ ئىشىككە قاراپ قاچتى، زۇلەيخا ئۇنىڭ كۆڭلىكىنى كەينىدىن يىرتتى. ئىشىك تۈۋىدە ۋەزىرگە ئۇچراپ قالغاندا، كۆينەكنىڭ كەينىدىن يىرتىلغانلىقى ئارقىلىق يۈسۈپنىڭ گۇناھسىزلىقى ئاشكارا بولدى.

لېكىن شەھەر ئاياللىرىنىڭ ئاغزى-گېپىنى بېسىش ۋە يۈسۈپنىڭ گۇناھ قىلىشنى رەت قىلىشى تۈپەيلىدىن، يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام پاكلىقنى ساقلاپ زىنداننى گۇناھتىن ئەلا كۆردى:

«رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ»
«ئى رەببىم! بۇلار مېنى دەۋەت قىلىۋاتقان گۇناھتىن زىندان ماڭا كۆپ ياخشىراقتۇر!» (سۈرە يۈسۈپ: 33)

ئۇ كۆپ يىللار مەھبۇسلارغا دەۋەت قىلىپ زىنداندا قالدى.

---

4. پادىشاھنىڭ چۈشى، تەبىر ۋە مىسىرنىڭ ھاكىمىيىتى

مىسىر پادىشاھى چۈشىدە 7 ئورۇق كالىنىڭ 7 سېمىز كالىنى يەۋاتقانلىقىنى، 7 يېشىل باشاق بىلەن 7 قۇرۇق باشاقنى كۆردى. بارلىق پالچى ۋە ئالىملار بۇ چۈشكە ئامالسىز قالغاندا، زىنداندىن قۇتۇلغان بىر خىزمەتكار يۈسۈپنى ئەسلىدى.

يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام چۈشكە تەبىر بېرىپ، 7 يىل مول ھوسۇل بولىدىغانلىقىنى، كېيىن 7 يىل قاتتىق ئاچارچىلىق يىللىرى كېلىدىغانلىقىنى ئېيتتى ھەم كرىزىستىن چىقىشنىڭ ئىقتىسادىي پىلانىنى تەييارلاپ بەردى. پادىشاھ يۈسۈپنىڭ ئىلىم ۋە ساداقىتىگە قايىل بولۇپ، پۈتۈن مىسىرنىڭ مالىيە ۋە خەزىنە تىزگىنىنى ئۇنىڭ قولىغا تاپشۇردى.

---

5. كەچۈرۈمچانلىقنىڭ ئەڭ گۈزەل ئۈلگىسى

قەھەتچىلىك يىللىرى كەلگەندە، كەنئاندىكى قېرىنداشلىرى ئاشلىق ئېلىش ئۈچۈن مىسىرغا كەلدى. يۈسۈپ ئۇلارنى تونۇدى، لېكىن ئۇلار يۈسۈپنى تونۇمىدى. بىر قاتار ھېكمەتلىك تەدبىرلەردىن كېيىن، يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام ئۆزىنى تونۇتتى.

قېرىنداشلىرى قورقۇپ تىترەپ تۇرغاندا، يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام دۇنيا تارىخىدىكى ئەڭ ئۇلۇغ ئەپۇچانلىق سۆزىنى ئېيتتى:

«قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ ۖ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»
«يۈسۈپ دېدى: ‹بۈگۈن سىلەرگە ھېچقانداق ئەيىبلەش ۋە تەنە يوق! ئاللاھ سىلەرنى مەغپىرەت قىلسۇن. ئۇ رەھىم قىلغۇچىلارنىڭ ئەڭ رەھىمدىلىدۇر›.» (سۈرە يۈسۈپ: 92)

يۈسۈپ كۆڭلىكىنى ئەۋەتىپ يىغلاپ كۆزى قارىغۇ بولۇپ قالغان ئاتىسىنىڭ كۆزىنى ئاچقۇزدى. يەئقۇب ئەلەيھىسسالام پۈتۈن ئائىلىسى بىلەن مىسىرغا كۆچۈپ كەلدى. ئۇلار يۈسۈپنىڭ ھوزۇرىدا ھۆرمەت سەجدىسى قىلغاندا، يۈسۈپ ئەلەيھىسسالام: «ئى دادا! بۇ بۇرۇن كۆرگەن چۈشۈمنىڭ تەبىرىدۇر، رەببىم ئۇنى راستقا چىقاردى» دەپ ئاللاھقا ھەمدۇسانا ئېيتتى.