ئەرەب تىلى گرامماتىكا قائىدىلىرى

كىتاب ۋە ئاپتور ھەققىدە

«ئەرەب تىلى دەرسلىكى گرامماتىكا قائىدىلىرى» (قواعد دروس اللغة العربية لغير الناطقين بها) پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا ئەرەب تىلىنى چەتئەللىكلەرگە ئۆگىتىشتە ئەڭ نوپۇزلۇق ۋە تەسىرى زور دەرسلىك سۈپىتىدە تونۇلغان «مەدىنە ئەرەب تىلى دەرسلىكى»نىڭ تۈزگۈچىسى، مەشھۇر تىلشۇناس ئالىم دوكتۇر ۋ. ئابدۇرەھىم (Dr. V. Abdur Rahim) تەرىپىدىن ھازىرلانغان ئەسەرنىڭ تولۇق ئۇيغۇرچە نەشرىدۇر.

بۇ ئەسەر سەئۇدى ئەرەبىستان مەدىنە مۇنەۋۋەرە ئىسلام ئۇنىۋېرسىتېتى تەرىپىدىن نەشر قىلىنغان بولۇپ، 90-يىللاردىن بۇيان شەرقىي تۈركىستان ۋە ئوتتۇرا ئاسىيا رايونىدا ئەرەب تىلى ئۆگەنگۈچىلەرنىڭ ئەڭ ئاساسلىق دەرسلىك قوللانمىسى بولۇپ كەلگەن. ئەسەر ئەسلى تېكىستتىكى دىئالوگ ۋە جۈملىلەر ئارقىلىق ئەمەلىي ئىپادىلەنگەن مۇرەككەپ گرامماتىكىلىق قائىدىلەرنى رەتلەپ، دەرس تەرتىپى بويىچە ئوقۇغۇچىلارغا تەپسىلىي، سىستېمىلىق ۋە چۈشىنىشلىك ئۇسلۇبتا شەرھلەپ بېرىدۇ.

[!TIP] مەدىنە ئەرەب تىلى ئوقۇشلۇقى (8 كىتاب) — رەڭلىك رەسىملىك ئەسلى نۇسخا دوكتۇر ۋ. ئابدۇرەھىمنىڭ ئەسلى دىئالوگ، جۈملە قېلىپلىرى ۋە رەڭلىك رەسىملىك مەشىقلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 8 توملۇق دەرسلىكىنى توردا بىۋاسىتە ئوقۇش ۋە ساقلىۋېلىش ئۈچۈن «مەدىنە ئەرەب تىلى ئوقۇشلۇقى (1–8-كىتابلار)» سەھىپىسىنى زىيارەت قىلىڭ (ئوقۇشلۇق كىتابلار: ئىنگلىزچە، بۇ يەردىكى گرامماتىكا: ئۇيغۇرچە).

---

كىتابنىڭ قىسىملىرى

00-مۇقەددىمە ۋە كىرىش سۆزكىتابنىڭ كىرىش سۆزى، ئەرەب تىلىنى نېمە ئۈچۈن ئۆگىنىش زۆرۈرىيىتى ۋە ئاپتور دوكتۇر ۋ. ئابدۇرەھىمنىڭ تەرجىمىھالى.

01-بىرىنچى قىسىم (1–23-دەرسلەر)ئەرەب تىلىنىڭ ئەڭ ئاساسىي جۈملە قۇرۇلمىلىرى، ئىشارەت ئالماشلىرى (هَذَا، ذَلِكَ)، ئېنىقلىق بەلگىسى (ال)، ئىگە-خەۋەر، ئىزاپەت، كىشىلىك ئالماشلار ۋە دەسلەپكى سانلار.

02-ئىككىنچى قىسىم (1–31-دەرسلەر)پېئىل تۈرلىرى (ماضي، مضارع، أمر)، حروف مشبهة بالفعل (إِنَّ، أَنَّ، كَأَنَّ، لَكِنَّ، لَيْتَ، لَعَلَّ)، ئۆتۈملۈك-ئۆتۈمسىزلىك، ئىللەتلىك پېئىللار (مِثَال، أَجْوَف، نَاقِص، مُضَاعَف) ۋە پېئىل تۈرلىنىش سىخېمىلىرى.

03-ئۈچىنچى قىسىم (مۇقەددىمە، 1–32-دەرسلەر ۋە خاتىمە)مۇئەرب ۋە مەبنى ئىسىم-پېئىللار، پۈتۈن مەرفۇئات، مەنسۇبات (مفعولات 5)، مەجرۇرات، تەۋابىئ، كۆپەيتىلگەن باب پېئىللىرى (أَفْعَلَ، فَعَّلَ، فَاعَلَ، تَفَعَّلَ، تَفَاعَلَ، انْفَعَلَ، افْتَعَلَ، افْعَلَّ، اسْتَفْعَلَ)، تۆت ھەرپلىك پېئىللار، مەسدەر ئۆلچەملىرى ۋە سۇنۇق كۆپلۈكلەر.

مەدىنە ئەرەب تىلى ئوقۇشلۇقى (8 دەرسلىك + 8 مەشىق دەپتىرى)ئەسلى رەڭلىك 8 توم ئوقۇشلۇق ۋە تولۇق ئىنتېراكتىپ مەشىق دەپتىرى (Workbooks) — 32 بۆلۈم ئەمەلىي سىناق، نادىر سۆزلۈكلەر ۋە تەكشۈرۈلگەن جاۋابلار بىلەن.

---

تولۇق مۇندەرىجە

00-مۇقەددىمە

• 1. كىرىش سۆز ۋە ئەرەب تىلىنى نېمە ئۈچۈن ئۆگىنىمىز
• 2. كىتاب، مېتودولوگىيە ۋە ئاپتور دوكتۇر ۋ. ئابدۇرەھىم ھەققىدە

01-بىرىنچى قىسىم (الجزء الأول)

• 1–5-دەرسلەر: ئىشارەت ئالماشلىرى («هَذَا»، «ذَلِكَ»)، جۈملە ئۇقۇمى، «ال»، ئىگە-خەۋەر، سۈپەتلەر، قاراتما ۋە ئىزاپەت
• 6–10-دەرسلەر: «هَذِهِ»، «تِلْكَ»، ئىزاھلىق سۆز بىرىكمىسى (بدل)، كىشىلىك ئالماشلار (ضمائر متصلة)، «لِـ» ۋە «عِنْدَ»
• 11–15-دەرسلەر: نىسبىي ئالماش («الَّذِي»، «الَّتِي»)، كۆپلۈكلەر («هَؤُلَاءِ»، «أُولَئِكَ»)، ئۆتكەن زامان پېئىللىرى ۋە تولۇق سىخېمىلار
• 16–23-دەرسلەر: ئەقىلسىز كۆپلۈكلەر، سانلار (3–10)، تۈرلىنىشتىن چەكلەنگەن ئىسىملار (ممنوع من الصرف) ۋە «هَاتِ»

02-ئىككىنچى قىسىم (الجزء الثاني)

• 1–7-دەرسلەر: «إِنَّ» ۋە «لَعَلَّ»، «لَيْسَ»، ئاشۇرما سۈپەت («أَفْعَلُ»)، 11–19 سانلار، پېئىللىق جۈملە، «كَانَ»، كەسىر سانلار
• 8–15-دەرسلەر: پېئىل زامانلىرى (ماضي، مضارع، أمر)، ئەجەبلەندۈرۈش پېئىلى، بۇيرۇق پېئىل ياساش، «كَادَ»، بولۇشسىزلىق قوشۇمچىلىرى
• 16–23-دەرسلەر: «عُمَرُ» ۋە «عَمْرٌو»، «ذُو»، مەسدەر قوشۇمچىلىرى («أَنْ»)، پېئىل نەسب ۋە جەزمى، جمع مذكر سالم، 20–90 سانلار
• 24–31-دەرسلەر: تولۇق سان سىستېمىسى، الأسماء الخمسة، ئىللەتلىك پېئىللار (مِثَال، أَجْوَف، نَاقِص، مُضَاعَف) ۋە تولۇق پېئىل جەدۋەللىرى

03-ئۈچىنچى قىسىم (الجزء الثالث)

• مۇقەددىمە: مۇئرەب ۋە مەبنى، ئەسلىي ۋە قوشۇمچە ئىئراب بەلگىلىرى، تەقدىرىي ئىئراب، مەرفۇئات، مەنسۇبات، مەجرۇرات ۋە تەۋابىئ
• 1–8-دەرسلەر: واو الحال، مەجھۇل پېئىل ۋە نائب فاعل، اسم الفاعل واسم المفعول، اسم الزمان والمكان، اسم الآلة، نىسبەت
• 9–16-دەرسلەر: أفعال الشروع، ئىگە-خەۋەر تولۇق ئەھكاملىرى، مفعول فيه، ئىككى پېئىلنى جەزم قىلغۇچى شەرت قوشۇمچىلىرى، ثلاثي مجرد 6 باب
• 17–24-دەرسلەر: ثلاثي مزيد بابلىرى (فَعَّلَ، أَفْعَلَ، فَاعَلَ، تَفَعَّلَ، تَفَاعَلَ، انْفَعَلَ، افْتَعَلَ، افْعَلَّ، اسْتَفْعَلَ)، مفعول به ئەھكاملىرى
• 25–32-دەرسلەر: تۆت ھەرپلىك پېئىللار (فَعْلَلَ، تَفَعْلَلَ…)، مفعول مطلق، مفعول لأجله، تمييز، حال، استثناء، نون التوكيد
• خاتىمە: تۈرلىنىشتىن چەكلەنگەن ئىسىملار (ممنوع من الصرف)، 3 ھەرپلىك پېئىللارنىڭ 27 تۈرلۈك مەسدەر ئۆلچەملىرى، پارچە كۆپلۈك (جمع التكسير) تولۇق بايانى