ئەر-خوتۇنلۇق جىنسىي ھايات ۋە يېقىنچىلىق ئەدەپلىرى

ئايالى بىلەن جىنسىي ئالاقە قىلىشى دېمەكتۇر. ئۆزىنىڭ ھالال ئايالى بىلەن جىنسىي ئالاقە قىلىش ياخشى ھەم سا ۋ ابلىق ئىشتۇر. بۇ مۆمىنلەرنىڭ سۈ پىتىد ۇر . ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە مۆمىنلەرنى مەدھىيىلەپ: ﴿وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ﴾ يەنى ئۇلار ئەۋرەتلىرىنى ھارامدىن ساقلىغۇچىلاردۇر دەيدۇ . پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ساھىبلىرىغا مۇنداق دېگەن: » ئاللاھ تائالاغا ئېيتىلغان ھەربىر تەسبىھ ، ھەربىر تەھلىل، ھەربىر ھەمدۇ سانا، ھەربىر تەكبىر سەدىقىدۇر . كىشىلەرنى ياخشى ئىشلارغا بۇيرۇش، ياما ن ئىشلاردىن تۋسۇش سەدىقىدۇر . ھەتتا، سىلەرنىڭ ئايالىڭلارغا يېقىنچىلىق قىلىشىڭ الرم ۇسە دىقىد ۇر « ساھابىل ەر يا رەسۇلۇللاھ ! بىز ئۆزىمىزنىڭ جىنسىي ھەۋسىمىزنى قاندۇرغىنىمىز ئۈچۈنمۇ ساۋاب بېرىلەمدۇ؟ دەپ ئەجەپلىنىشكەندە ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دەيدۇ: » ئېيتىڭلارچۇ؟ ئەگەر سىلەر جىنسىي ھەۋىسىڭلارنى ھارامدىن قاندۇرساڭلار گۇناھ بۋلمامدۇ ؟)يەنى گۇناھ بولىدۇ ئەمەسمۇ؟( خۇددى شۇنىڭغا ئۋخشاش، سىلەر جىنسىي ھەۋىسىڭلارنى ھالالدىن قاندۇرغانلىقىڭلار ئۈچۈن سىلەرگە ساۋاب بېرىلىدۇ « .

2 . ھارام قىلىنغان جىنسىي ئالاقە

ھارا م قىلىنغان جىنسىي ئالاقە ئۆزىگە ھالال بۋلمىغان بىرى بىلەن جىنسىي ئالاقە قىلىش دېمەكتۇر. بۇ ئىش شەرىئەت ئىستېمالىدا » زىنا « مۇئمىنۇن سۈرىسى 5 ئايەت ) ( بۇخارىي رىۋايىتى

دەپ ئاتىلىدۇ. مەلۇمكى، زىنا ئەڭ چوڭ گۇناھى كەبىرىلەرنىڭ بىرى بولۇپ، ئاللاھ تائالا مۇسۇلمانلارنى ئۇنىڭدىن قەتئىي مەنئى قىلغان. ئاللاھ تائالا بۇ ھەقتە مۇنداق دەيدۇ: ﴿وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا ۖ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا﴾ يەنى زىناغا يېقىنلاشماڭلار، چۈنكى ئۇ قەبىھ ئىشتۇر، يامان يۋلدۇر . پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دەيدۇ: » زىنا قىلغۇچى مۇئمىنلىك ھالىتىدە زىنا قىلمايدۇ . ئۋغرىلىق قىلغۇچى مۇئمىنلىك ھالىتىدە ئۋغرىلىق قىلمايدۇ. ھاراق ئىچكۈچى مۇئمىنلىك ھالىتىدە ھاراق ئىچمەيدۇ « . پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام يەنە بىر ھەدىستە مۇنداق دەيدۇ: » كىشى زىنا قىلغان چېغىدا، ئۇنىڭدىن ئىمان چىقىپ كېتىپ ئۇنىڭ بېشىدا كۈنلۈككە ئۋخشاش تۇرىدۇ. ئۇ كىشى گۇناھىغا تەۋبە قىلغاندىن كېيىن ئىمانى ئۇنىڭغا قايتىدۇ « . يەنە بىر ھەدىستە: » قانداقلا بىر مىللەتتە زىنا ياكى جازانىخۋرلۇق ئۋرتاقلىشىدىكەن ، ئۇلار ئۆزلىرىنى ئاللاھ تائالانىڭ ئازابىغا تۇتقان بولىدۇ « . ئاللاھ تائالا شۇڭا زىنانى » يامان يول « دەپ تەرىپلىگەن. ) ( ئىسرا سۈرىسى 23 ئايەت ) ( بۇخارى رىۋايىتى ) ( بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايىتى ) ( ھاكىم رىۋايىتى

يېقىنچىلىقنىڭ مۇقەددىمىلىرى

دۇنيادا ھەرقانداق بىر ئىشنىڭ مۇقەددىمىسى بولىدۇ. نەتىجىلەرنىڭ غەلىبىلىك بولۇپ چىقىشى مۇقەددىمىلەرنىڭ توغرا بول ۇ شىغا باغلىقتۇر. شۇنداق ئىكەن، ئەر خوتۇنلۇق ھاياتتىكى يېقىنچىلىقنىڭمۇ ) جىنسىي ئالاقىنىڭمۇ ( مەلۇم مۇقەددىمىلىرى بار . ئەر خوتۇنلۇق ھاياتتىكى سائادەتنىڭ ئاساسى ئەر خۋتۇنلارنىڭ جىنسىي ئالاقىدە بىر بىرىدىن تېگىشلىك نېسى ۋەلىيلىرىنى ئاللاىشىغا باغلىقتۇر. كۆپلىگەن ئەر خۋتۇنلارنىڭ ئۆيلىنىپ ئۇزۇن ئۆتمەيال بىر بىرىدىن نەپرەتلىنىپ ئاجرىشىشى ، بەزىلىرىنىڭ چارىسىزلىكتىن بە ختسىز ھالدا ، بۇ تۇرمۇشنى داۋام قىلدۇرۇشقا مەجبۇر بول ۇ شىنىڭ سەۋەبى كۆپىنچە، جىنسىي ئالاقىدە ئۇلارنىڭ ئۆزئارا ماسلىشىش ھاسىل قىلالمىغانلىقى، نەتىجىدە تېگىشلىك نېسىۋىسىنى ئاللامىغانلىقىدىن بولىدۇ. شۇڭا، جىنسىي ئالاقىنىڭ ئەر خوتۇن ھەر ئىككىسىگە كۆڭۈللۈك بۋ لۇشى ئۈچۈن ئۇنىڭ مۇقەددىمىلىرىگە رىئايە قىلىشى ئىنتايىن مۇھىمدۇر. ئۇلار تۆۋەندىكىچە:

1 . زىننەتلىنىش ۋە خۇشبۇي قوللىنىش

خۇشبۇي قوللىنىش بىلەن زىننەتلىنىش ھەرقانداق كىشىنىڭ كامالىتى ۋە گۈزەللىكى، بۋلۇپمۇ ئەر خوتۇن ئىككىسىنىڭ بەخت سائادىتى ئۈچۈن ئۇنىڭدىن بىھاجەت بولۇشقا بۋلمايدىغان مۇھىم ئىشتۇر. زىننەت كۆز ئۈچۈن سائادەت بېغىشلايدۇ، چۈنكى كۆز زىننەتلىك، گۈزەل شەيئىلەرگە باققىنىمدا سائادەت ھېس قىلىدۇ. خۇشبۇي بۇيۇملىرى ئىنساننىڭ مەنىۋىيىتى ئۈچۈن سائادەت

بېغىشلايدۇ، چۈنكى كىشىلەر خۇ شبۇ يلارنى پۇرىغاندا بىر خىل راھەت ۋە سائادەت ھېس قىلىدۇ. شۇڭا ئىسلام دىنى مۇسۇلمانلارنى جۈمە، ھېيت نامازلىرى ۋە ئۇلاردىن باشقىمۇ تۋپلىشىپ ئاممىۋى ھالدا قىلىنىدىغان پائالىيەتلەرگە بېرىشتىن بۇرۇن خۇشبۇي قۋللىنىشقا بۇيرۇيدۇ. مانا بۇ مۇسۇلمانلارنىڭ بىر بىرىنىڭ نە زە ردە چىرايلىق، ئېسىل ، پاكىز، يېقىملىق كۆرۈنۈشى ۋە بىر بىرىنى يېقىمسىز ھىدلىرى بىلەن نە پرە تل ە ند ۈر ۈپ قۋيماسلىقى ئۈچۈن ئىدى . ئايال ئېرى ئۈچۈن ھەر ۋاقىت زىننەتلىنىشكە ۋە خۇشبۇي قۋللىنىشقا ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىشى لازىم. بۋلۇپمۇ ئەر خوتۇن يېقىنچىلىق قىلىشتىن بۇرۇن زىننەتلىنىش ۋە خۇشبۇي قۋللىنىشنى قە تئىي ئۇ نتۇ ماسلىقى كېرەك. ئايالنىڭ زىننەتلىنىشى ۋە خۇشبۇي قۋللىنىشى ئېرىنىڭ كۆڭلىنى ئۆزىگە جە لپ قىلىشى ۋە ئۇنىڭ ھەۋىسىنى قۋزغىتىشى ئۈچۈن ئالاھىدە ياردەمچىدۇر. زىننەتلەنمىگەن ، خۇشبۇي قۋللانمىغان ۋە يۇيۇنۇپ بەدىنىنى پاكىز تۇتمىغان ئايال تىزال ئېرىنىڭ نەپرىتىگە ئۇچرايدۇ. ئەرمۇ شۇنداق. ئايالال رنىڭ زىننەتلىرى تۆۋەندىكىچە: ئاياللارنىڭ ئالتۇن ۋە باشقىمۇ قىممەتلىك مەدەنلەردىن ياسالغان ئېسىل زىننەت بۇيۇملىرى بىلەن ياسىنىشى، ئۇپپا ، ئەڭلىك، ئەتىر، ئۋسما قاتارلىق بۇيۇملارنى قۋللىنىشى، چاچلىرىنى گ ۈزەل، يارىشىملىق تارىشى، بېقىنلىرىدىكى ۋە پۇتلىرىدىكى تۈكلەرنى يۋقىتىپ تۇرۇشى ۋە بۇ ئەزالارنى خۇشبۇي تۇتۇشى، بەدەنلىرىنى پاكىز تۇتۇشى، بۋلۇپمۇ ئېغىزلىرىنى ئالاھىدە پاكىز تازىلاپ تۇرۇشى، چىشلىرىدا پۇراقنىڭ ھىدىنى قۋيماسلىقى ۋە سەمرىپ قېلىشنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، بەدەن

لاياقىتىگە ئەھمىيەت بېرىشى قاتارلىقلاردۇر. ئايال يۇقىرىقى زىننەت ۋە خۇشبۇيلارنى پەقەت ئېرى ئۈچۈنلا قۋللىنىشى لازىم. ئۆزىنىڭ ئېرىدىن باشقىسى ئۈچۈن زىننەتلەنگەن ئايال گۇناھكار ئايالدۇر. چۈنكى ئايالنىڭ زىننەتلىنىشى ۋە خۇشبۇي قۋللىنىشى ئېرى ئۈچۈن مەنىۋى مەنپەئەت ۋە سائادەت بېغىشلايدۇ. بۇنداق مەنپەئەت بىلەن سائادەتنى ئۆزىنىڭ ئېرىدىن باشقىسى ئۈچۈن بېغىشلايدىغان ئايال ئىنسابسىز ، رەزىل ئايالدۇر. ئايال ئەڭ ئاۋۋال ئېرىنىڭ كۆزىگە گۈزەل، ئېسىل ۋە يارىشىملىق كۆ رۈ نىشى ئۈچۈن ئەھمىيەت بېرىش لازىم. بۇنداق قىلمىغاندا، ئاخىرقى ھېسابتا زىياننى ئۆزى تارتىدۇ. ئەرلەرمۇ ئاياللىرى ئۈچۈن زىننەتلىنىشى ۋە خۇشبۇي قۋللىنىشى مۇھىمدۇر. ئەرنىڭ زىننىتى ئەرنىڭ زىننىتى چې چىنى پاكىز تۇتۇشى، بۇ رۇ تلىرىنى تەڭشەپ تەكشى تۇتۇش، ساقىلى بولسا ئۇنى پاكىز، ئېسىل تۇتۇشى، ئېغىزىنى ۋە ئىككى قۋلتۇقىنى پاكىز، خۇشبۇي تۇتۇشى، ئۆزىنىڭ ئەرلىكىگە يارىشا لاياقەتلىك بۋلۇشقا تىرىشىشى ۋە باشقىلار قاتارلىقلاردۇر.

2 . بىر بىرىنىڭ كۆڭلىنى جەلىب قىلىش

ئەر خۋتۇنلار يېقىنچىلىق قىلىشتىن بۇرۇن بىر بىرىنىڭ كۆڭلىنى جە لپ قىلىشقا تىرىشىشى تۋلىمۇ ئەھمىيەتلىك ئىشتۇر. ئەر خۋتۇنلارنىڭ بىر بىرىنىڭ كۆڭلىنى ئۆزىگە جە لپ قىلىشى بىر بىرىگە ماسلاشقان ھەرىكەتلىرى ۋە گۈزەل سۆزلىرى ئارقىلىق كۆڭۈل ئېچىشى بىلەن ئەمەلگە ئاشىدۇ.

ھەرىكەتلەر ئارقىلىق كۆڭۈل ئېچىش دېگىنىمىز: ئەر خوتۇن ئىككىسىنىڭ بىر بىرىگە بولغان رىغبىتىنى ۋە سۆ يگۈسىنى ئىزھار قىلىدىغان ھەرىكەتلەردە بىر بىرىگە ماسلىشىشى دېمەكتۇر. سۆز ئارقىلىقك ۆڭۈ ل ئېچىش دېگىنىمىز: ئەر خوتۇن ئىككىسىنىڭ بىر بىرىگە بولغان ئىشتىياقىنى ۋە مۇھەببىتىنى سۆز ئارقىلىق ئېيتىشىش بىلەن بىر بىرىنىڭ كۆڭلىنى ئېلىشى دېمەكتۇر. يۇقىرىقى مۇق ەددىمىلەردىن مەقسەت، ئەر خوتۇن ئىككىسىنىڭ ھەۋەسلىرىنى قۋزغىتىش بولۇپ، نەتىجىدە ئۋرتاق لەززەت ھاسىل قىلىش ئۈچۈندۇر.

يېقىنچىلىقنىڭ ئەدەپلىرى

يېقىنچىلىقنىڭ ئەدەپلىرى تۆۋەندىكىلەردىن ئىبارەت:

1 . بىسمىلال دېيىش

ئەر خوتۇن ئىككىسىنىڭ يېقىنچىلىق قىلىشتىن بۇرۇن ﴿بِسْمِ اللَّهِلارَّحْمَٰنِلارَّحِيمِ﴾ يەنى بىسمىللاھىر رەھمانىر رەھىم دېيىشى ۋە دۇئا قىلىشى. بۇ ھەقتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداقد ېگەن :

» سىلەرنىڭ ھەربىرىڭلار ئۆزىنىڭ ئەھلىگە كېلىشتىن بۇرۇن،

بىسمىللاھىر رەھمانىر رەھىم ئى ئاللاھ ! بىزدىن ۋە بى زگە بېرىدىغان رىزىقىڭدىن )يەنى پەرزەنتىمىزدىن ( شەيتاننى يىراق قىلغىن، دەپ دۇئا قىلسا، ئەگەر ئىككىسىنىڭ ئارىسىدا بالا بولۇپ قالسا، بۇ بالىغا شەيتان ھەرگىزمۇ زىيان يە تك ۈزە لمە يدۇ «

2 . تەييارلىنىش

جىنسىي ئالاقە قىلىشتىن بۇرۇن ئەر خوتۇن ئىككىسىنىڭ تەييارلىنىشى ئالاھىدە مۇھىم ئىشتۇر. ئەرنىڭ ئايالىغا مۇقەددىمىسىز ھالدا، تۇيۇقسىز كېلىشى ۋە ئۇنىڭ كۆڭلىگە باقماستىن، ئۆزىنىڭ ھەۋىسىنى قاندۇرۇش نىيىتى بىلەنلا ئۇنىڭغا يېقىنچىلىق قىلىشى تۋلىمۇ ئاڭسىزلىق ۋە ئىنساپسىزلىقتۇر . ئەر ئىستىگەننى ئايالمۇ ئىستەيدۇ. بىراق، ئاياللار ئەرلەرنىڭ ئەكسىچە، ھەر قانداق ۋاقىتتا ) ( بۇ خارى ۋە مۇسلىم رىۋايىتى

ئۇنىڭغا تەييار بولالمايدۇ. چۈنكى ئاياللارنىڭ جىنسىي ھەۋەسلىرى ئىنتايىن ئاستا قۋزغىلىدۇ. بۇ ۋەجىدىن ئاياللارغا مۇقەددىمىسىز يېقىنچىلىق قىلىش ئۇلارنى نەپرەتلەندۈرۈش كەيپىياتىغا ئىلىپ بارىدۇ. شۇڭا ئەر ئۆزىنىلا ئۋيلىما ستىن، ئايالىنىمۇ ئۋيلىشى، ئۋرتاق مەنپەئەت ئۈچۈن يېقىنلىشىشى لازىم. پەيغەمبەر ئە لە يھىسسالام مۇنداق دېگە ن : » ئۈچ نەرسە ئەر كىشىدىكى ئاجىزلىقلاردىندۇر ، بىرى بىراۋ بىلەن تۋنۇشۇپ ئىسمى ۋە نە سە بىنى سۋرىۋالماستىن ئايرىلىش، ئىككىنچىسى بىراۋ ئۇنى ھۆرمەتلىسە ئۇنىڭ ئىززىتىنى چۈشۈرۈش، ئۈچىنچىسى ئايالىغا يېقىنچىلىق قىلىشتىن بۇرۇن ئۇنىڭ ھەۋىسىنى قۋزغىتىپ ئۇنى ھەرىكەتكەكە لتۈ رم ەي تۇرۇپ ئۇنىڭغا تۇيۇقسىزدىن يېقىنچىلىق قىلىش ۋە ئۇنىڭ ھەۋىسىگە ئەھمىيەت بەرمەستىن، ئۆزىنىڭلا ھەۋىسىنى قاندۇرىۋېلىش « . يەنە بىر ھەدىستە: » ئايالىڭلارغا ھايۋانلار بىر بىرىگە ئېتىلغاندەك ئېتىلماڭلار . ئۇنىڭ ئالدىنقى مۇقەددىمىلىرىگە رىئايە قىلىڭلار « .

3 . يۆگىنىش

يېقىنچىلىق ئەسناسىدا، ئەر ئايال ئىككىسىنىڭ پۈتۈنلەي ئېچىلماستىن ئۈستىنى بولسىمۇ، يۆگىۋېلىشى ئىسلامىي ئەدەپ ئەخلاقلاردىن سانىلىدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بۇنىڭغا تەشەببۇس ) ( دىلمىي رىۋايىتى ) ( دىلمىي رىۋايىتى

قىلىپ: » ئايالىڭلارغا كەلگىنىڭلاردا ھەر ئىككى ڭلار ئۇ ست ۇڭلارنى يېپىڭلار، چاھار پايلاردەك يالىڭاچ بۋلى ۋ الما ڭلار « دېگەن. )بۇخارى رىۋايىتى( ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا مۇنداق دېگەن: » پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مېنىڭدىن كۆرمىگەن، مەنمۇ ئۇنىڭدىن كۆرمىگەنتىم « . )يەنى ئۇياتلىق جايلىرىمىزغا قاراشمايتتۇق ( بۇ يەردە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يۆگىنىشكە بۇ يرۇ لغانلىقى پەقەت ئەدەپ ئۈچۈندۇر. ھەدىسلەردە كەلگەن بۇ ھە قتىكى بۇيرۇق رايى، پەقەت ئەۋزەللىك ئۈچۈن بۇيرۇلغان. بۇنىڭغا بىنائەن، يۆگەنمىگەن كىشى ئەدەپ ئەخلاققا تەسىر يە تكۈ زگ ەن سانالسىمۇ، ئۇ گۇناھكار بولمايدۇ. چۈنكى ئەر ئاياللارنىڭ بىر بىرىنىڭ ئۇياتلىق جايلىرىغا قارىشى ھارام ئەمەس، بەلكى جائىزدۇر .

4 . سىر ساقلاش

ئەر ئايال ئىككىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا بولغان ئىشلارنى سىرتقا يايماسلىق، بۋلۇپمۇ يېقىنچىلىقنىڭ سىرلىرىنى ساقلاش ئىنتايىن مۇھىمدۇر. بۇ ئىماننىڭ تەلەپلىرىدىن سانىلىدۇ. ئەر خۋتۇنچىلىقنىڭ سىرلىرىنى ساقلىيالماسلىق ئىماننىڭ ئاجىزلىقىغا، ۋىجداننىڭ يۋقلىقىغا ۋە ئەخلاقنىڭ ناچارلىقىغا ئىشارەتتۇر . مۇنداق سىرلارنى ساقلىيالماسلىق ئەر خوتۇنلۇق رىشتىسىنىڭ ) ( بۇخارى رىۋايىتى .

مۇقەددەسلىكىگە ھاقارەت، بىر بىرىنىڭ ئۋتتۇرىسىدىكى چىن ئشەنچكە پەسكەشلەرچە خىيانەت قىلغانلىق ۋە ئاللاھ تائالاغا ئاسىيلىق قىلغانلىقتۇر. بۇ ئىشنىڭ گۇناھىنىڭ شۇنچىلىك ئېغىر بۋلغانلىقى ئۈچۈن، بۇ ئىش ھەدىسلەردە قاتتىق سۆكۈلگەن ۋە ئاگاھلاندۇرۇلغان. بۇ ھەقتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگ ەن: » قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ نەزىرىدە ئەڭ يامان كىشى ئەر خۋتۇنچىلىقنىڭ سىرىنى سىرتقا يايغان كىشىدۇر « . ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە ئەر بىلەن ئايالنى كىيىمگە ئوخشىتىپ: ﴿هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ﴾ يەنى ﴿ئۇلار سىلەر ئۈچۈن كىيىمدۇر، سىلەرمۇ ئۇلار ئۈچۈن كىيىمسىلەر ﴾ دەيدۇ. بۇ ئايەتنىڭ مەنىسى شۇكى، كىيىممۇ ئىنساننىڭ بەدىنىنى سۋغۇقتىن ۋە ئىسسىقتىن مۇداپىئە قىلىپ ساقلىغاندەك، سىلەرمۇ بىر بىرىڭلارنىڭ سىرلىرىنى، ئې يىپلىرىنى ۋە نۇقسانلىرىنى كىشىلەردىن يۋشۇرۇپ ساقلىشىڭلار كېرەك دېگەنلىكتۇر. ) ( مۇسلىم رىۋايىتى ) ( بەقەرە سۈرىسى 187 - ئايەت .

ئاياللارغا خاس ھالەتلەر ئاياللاردا ئۆزلىرىگە خاس تۆت ھال ەت بولۇپ، ئۇلار تۆۋەندىكىچە: ئاياللارنىڭ ئايلىق ئادەت كۆرۈش ھالىتى ئاياللارنىڭ ئايلىق ئادەت كۆرۈش ھالى تى ئايلىق ئادەتنىڭ قېنىنى كۆرۈش يېشىدىكى ئايالنىڭ كېس ەللىكتىن ئەمەس، بەلكى ئايلىق ئادىتى بۋيىچە، بالا ياتقۇسىىدىن ئايلىق قېنىنىڭ كېلىشى دې گەنلىك بولۇپ، بۇ » ھەيىز « دەپ ئاتىلىدۇ. ئايلىق ئادەتنىڭ مۇددىتى ۋە ئۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك مەسىلىلەر ئاياللاردىكى ئايلىق ئادەت كۆرۈش مۇددىتىنىڭ ئېزى ئۈچ كۈن، كۆپى ئۋن كۈن بولۇپ ، نورمال بۋلغىنى بەش بىلەن يەتتە كۈننىڭ ئارىسىدا بولىدۇ. ئاياللار ئايلىق ئادىتىنى كۆرگەن مۇددىتى ئىچىدە ناماز ئۋقۇشتىن، رۋزا تۇتۇشتىن، مەسجىدكە كىرىشتىن، قۇرئان ئۋقۇشتىن ۋە ئۇنى تۇتۇشتىن چەكلىنىدۇ. ئادىتىدىن پاكلانغاندىن كېيىن غۇسلى قىلىشى پەرزدۇر. ئايال ئادىتىدىن پاكلانغاندىن كېيىن، ئادەت كۆرگەن كۈنلىرىدە تۇتالمىغان رامازان رۋزىسىنىڭ قازاسىنى تۋتىدۇ. ئەمما ئۋقۇيالمىغان نامازلىرىنىڭ قازاسىنى ئوقۇمايدۇ. چۈنكى بۇ، كەچ ۈچۈ م قىلىنغان ئىبادەتتۇر. ئاياللار ئۆزلىرىدىن كەلگەن قىزىل، سېرىق قاننى كۆرگىنىدىن كېيىن ئۆزلىرىنىڭ ئادەت كۆرگەنلىكىنى، ئاق سۇنى كۆرگىنىدىن كېيىن، ئادەتتىىن پاكلانغانلىقىنى بىلىدۇ. ئاياللارنىڭ تۇغۇتلۇق ھالى تى ئاياللارنىڭ تۇغۇتلۇق ھالى تى ئۇلارنىڭ تۇغۇتنىڭ قېنىدىن

پاكلانغىچىلىك بولغان جەريانى دې گەنلىك بولۇپ، » نىفاس « دەپ ئاتىلىدۇ . تۇغۇتلۇق ھالى تىنىڭ مۇددىتى ۋە ئۇنىڭ ئەھكاملىرى ئاياللارنىڭ تۇغۇتلۇق ھالى تى دىكى مۇددىتىنىڭ ئېزى بىر قانچە مىنۇتال، كۆپى 04 كۈن بولىدۇ. تۇغۇتلۇق ئايالمۇ قاندىن پاكلانغىچىلىك، ئادەت كۆرگەن ئايالغا ئۋخشاش، ناماز ئۋقۇشتىن، رۋزا تۇتۇشتىن، مەسجىدكە كىرىشتىن، قۇرئان ئۋقۇشتىن ۋە ئۇنى تۇتۇشتىن چەكلىنىدۇ. ئاياللارنىڭ ئۆزۈرلۈك ھالى تى ئاياللارنىڭ ئۆزۈرلۈك ھالى تى ئايلىق ئادەت كۆرۈش مۇددىتىدە، ئۈچ كۈندىن ئاز ياكى ئۋن كۈندىن كۆپ، تۇغۇتلۇق مۇددىتىدە، 04 كۈندىن كۆپ، قىزلاردا تۋققۇز ياشقا تۋلۇشتىن بۇرۇن، چۋڭلاردا ئادەت كۆرۈش يېشىدىن ئۆتۇپ كەتكەندىن كېيىن، ئۇلارنىڭ بالا ياتقۇلىرىدىن قان كېلىشى دېمەكتۇر. كۆپ ھاللاردا بۇخىل قان بىرقانچە كۈن، ھەتتا بىرقانچە ئاي داۋام قىلىدۇ. بۇخىل ھالەت ئايالنىڭ كېسەللىكىدىن بولىدۇ. ئاياللارنىڭ ئۆزۈرلۈك ھال ەتلىرىگە مۇناسىۋەتلىك مەسىلىلەر ئاياللار ئۆزۈرلۈك ھال ە تلىرىدە ، يۇقىرىقى ئىككى ھالىدا چەكلەنگەن ئىبادەتلەردىن چەكلەنمەيدۇ. بەلكى قان تۋختىماي ئېقىپ تۇرغان ھالدىمۇ، ھەر ناماز ئۈچۈن يېڭى تاھارەت ئېلىپ نامازلىرىنى تۋلۇق ئۋقۇيالايدۇ، قۇرئان تىلاۋەت قىلالايدۇ. غۇسلى قىلىشى لازىم كەلمەيدۇ. نامازدىن كېيىنلا تاھارىتى سۇنغان بولىدۇ.