نامازنىڭ شەرتلىرى ۋە پەرزلىرى
This content is not yet available in your language.
نامازنىڭ ئەھمىيىتى، ئورنى ۋە خۇشۇئ روھى (سوئال 275 – 285)
بۆلۈم: “نامازنىڭ ئەھمىيىتى، ئورنى ۋە خۇشۇئ روھى (سوئال 275 – 285)”جاۋاب: ناماز — ئەقىل، قەلب ۋە تەننىڭ ھەرىكىتى بىلەن ئاللاھ تائالاغا قىلىنىدىغان مەخسۇس مۇناجاتتۇر.
جاۋاب: ئىماندىن كېيىنلا بۇيرۇلغان ئەڭ مۇھىم ئىبادەت ۋە ئىسلام دىنىنىڭ بەش چوڭ ئاساسىي پەرزىدىن بىرىدۇر.
جاۋاب: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مەدىنىگە ھىجرەت قىلىشتىن ئۈچ يىل ئىلگىرى (مىلادىيە 619-يىلى) مەككىدە ئىسرا-مېراج كېچىسى پەرز قىلىنغان.
جاۋاب: ناماز — دىننىڭ تۈۋرۈكى، قىيامەتتە ئەڭ ئاۋۋال ھېسابى ئېلىنىدىغان ئەمەل، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ۋەسىيىتىدۇر.
جاۋاب: پەقەت تىل ۋە تەن ھەرىكىتى بىلەنلا ئەمەس، ئەقىل ۋە قەلبنى ئاللاھ تائالانىڭ ھۇزۇرىغا تۇلۇق يۈزلەندۈرۈپ «خۇشۇئ» بىلەن ئوقۇغاندا لايىق ئوقۇلغان بولىدۇ.
جاۋاب: نامازدا ئاللاھ تائالانىڭ ئۇلۇغلىقى ۋە ھەيۋىتىدىن ئەيمىنىپ، قەلب ۋە پىكىرنى ئاللاھقىلا باغلاپ كەمتەرلىك ۋە ھوشيارلىق بىلەن تۇرۇشتۇر.
جاۋاب: نامازنى خۇشۇئ بىلەن ئوقۇش پەرزدۇر (ئىمام ئىبنى تەيمىيە قاتارلىق مۇھەققىق ئالىملار تەكىتلىگەن).
جاۋاب: چۈنكى خۇشۇئ نامازنىڭ جېنىدۇر. ئىنسان نامىزىدىن پەقەت ئەقلى ھوشيار ۋە قەلبى ئويغاق تۇرغان قىسمىدىنلا ساۋابقا ئېرىشىدۇ.
جاۋاب: (1) نېمە دەۋاتقانلىقىنى بىلىش. (2) ھەرىكەتلەرنى ئالدىرىماي تەمكىن قىلىش. (3) ئاخىرقى قېتىملىق نامىزىنى ئوقۇۋاتقاندەك ھېس قىلىش. (4) مەنىلەرنى چۈشىنىپ تەپەككۇر قىلىش. (5) ئايەتلەرنى دانە-دانە ئوقۇش.
جاۋاب: ئاللاھ تائالانىڭ ئايەتلىرىنى قەلبىدە قورقۇنچ ۋە ھەيۋەت پەيدا بولىدىغان، ئىمانى كۈچىيىدىغان ھالەتتە دىققەت بىلەن ئاڭلاش كېرەك.
جاۋاب: (1) يانفونلارنى ئۆچۈرمەسلىك. (2) دىققەت چېچىدىغان نەقىشلىك جايناماز ياكى ئورۇنلار. (3) نەقىشلىك كىيىملەر. (4) تائام ھازىر تۇرغاندا نامازغا تۇرۇش. (5) تەرىتى قىستاپ قالغاندا ئوقۇش. (6) مۆگدەپ ئوقۇش. (7) سەجدىگاھنى تۈزەش بىلەن كۆپ مەشغۇل بولۇش. (8) ئۇياق-بۇياققا قاراش.
نامازنىڭ تۈرلىرى ۋە بەش ۋاخ ناماز ھۆكمى (سوئال 286 – 293)
بۆلۈم: “نامازنىڭ تۈرلىرى ۋە بەش ۋاخ ناماز ھۆكمى (سوئال 286 – 293)”جاۋاب: بەش تۈرلۈك: پەرز، ۋاجىب، سۈننەت، مۇستەھەب ۋە نەپلە نامازلار.
جاۋاب: (1) كۈندىلىك بەش ۋاخ ناماز. (2) جىنازا نامىزى (پەرزى كىپايە). (3) ئەرلەر ئۈچۈن جۈمە نامىزى.
جاۋاب: (1) ۋىتىر نامىزى. (2) ئىككى ھېيت نامازلىرى. (3) نەزىر قىلىنغان نامازلار.
جاۋاب: (1) بەش ۋاخ نامازنىڭ سۈننەتلىرى. (2) تەراۋىھ نامىزى. (3) مەسجىدكە كىرگەندە ئوقۇلىدىغان تەھىييەتۇل مەسجىد نامىزى.
جاۋاب: چاشگاھ نامىزى (دۇھا)، كېچىلىك تەھەججۇد نامىزى ۋە تاۋاپ نامىزى.
جاۋاب: تەۋبە نامىزى، ئىستىخارە نامىزى، ھاجەت نامىزى ۋە مۇتلەق نەپلە نامازلاردۇر.
جاۋاب: بالاغەتكە يەتكەن، ئەقلى ھوشى جايىدا بولغان ھەر بىر مۇسۇلمانغا كۈندە بەش ۋاخ ناماز ئوقۇش پەرزى ئەيىندۇر.
جاۋاب: پەرزلىكىنى ئىنكار قىلىپ تەرك ئەتكۈچى كاپىر بولىدۇ. تەستىقلاپ تۇرۇپ ھۇرۇنلۇق بىلەن تەرك ئەتكۈچى ئېغىر گۇناھكار بولىدۇ ۋە ئاخىرەتتە قاتتىق ئازابقا دۇچار بولىدۇ.
نامازنىڭ ۋاقىتلىرى ۋە مەنئى قىلىنغان ۋاقىتلار (سوئال 294 – 304)
بۆلۈم: “نامازنىڭ ۋاقىتلىرى ۋە مەنئى قىلىنغان ۋاقىتلار (سوئال 294 – 304)”جاۋاب: نامازنىڭ سىرتىدىكى 6 شەرتى: (1) بەدەن، كىيىم ۋە ئورۇننىڭ پاك بولۇشى. (2) تاھارەت ئېلىش (ياكى غۇسلى، تەيەممۇم). (3) ناماز ۋاقتىنىڭ كىرىشى. (4) ئەۋرەت يەرلەرنى يۆگەش. (5) قىبلىگە يۈزلىنىش. (6) نىيەت قىلىش.
جاۋاب: تاڭ يورۇپ فەجرى سادىق بولغاندىن باشلاپ كۈن چىققانغا قەدەر داۋام قىلىدۇ.
جاۋاب: قۇياش كۆن پېتىش تەرەپكە ئېگىلگەندىن باشلاپ ھەر نەرسىنىڭ سايىسى ئۆزىنىڭ بىر ياكى ئىككى ھەسسىسىگە قەدەر ئۇزارغان ۋاقىتقىچە داۋام قىلىدۇ.
جاۋاب: پىشىن نامىزىنىڭ ۋاقتى چىققاندىن باشلاپ قۇياش پاتقانغا قەدەر داۋام قىلىدۇ.
جاۋاب: قۇياش پاتقاندىن باشلاپ شەپەق (قىزىللىق ياكى ئاقلىق) يوقالغانغا قەدەر داۋام قىلىدۇ.
جاۋاب: شام نامىزىنىڭ ۋاقتى چىققاندىن باشلاپ ئىككىنچى تاڭ ئاقارغانغا (بامدات ۋاقتىغا) قەدەر داۋام قىلىدۇ.
جاۋاب: خۇپتەن نامىزىدىن كېيىن باشلىنىپ بامدات نامىزىنىڭ ۋاقتىغىچە داۋام قىلىدۇ.
جاۋاب: روزا ۋە قۇربان ھېيتلىرىنىڭ بىرىنچى كۈنىدە كۈن چىقىپ تەخمىنەن 45 مىنۇت ئۆتكەندىن كېيىن ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: سائەت ياكى ئەزان بولمىغان، بۇلۇتلۇق ھاۋادا ئۆز قانائىتى ۋە ئىجتىھادى بىلەن ۋاقىتنى بەلگىلەپ ئوقۇسا نامىزى دۇرۇس بولىدۇ.
جاۋاب: قۇياش چىقىۋاتقاندا، كۈن تىك قىيامغا كەلگەندە، قۇياش پېتىۋاتقاندا ھەرقانداق ناماز مەنئى قىلىنىدۇ. بامداتتىن كېيىن كۈن چىققۇچە، ئەسىردىن كېيىن كۈن پاتقۇچە نەپلە ناماز ئوقۇش مەنئى قىلىنىدۇ.
ئەزان ۋە تەكبىر (قامەت) ئەھكاملىرى (سوئال 305 – 315)
بۆلۈم: “ئەزان ۋە تەكبىر (قامەت) ئەھكاملىرى (سوئال 305 – 315)”جاۋاب: ناماز ۋاقتىنىڭ كىرگەنلىكىنى مەخسۇس ئەرەبچە سۆزلەر بىلەن ئېلان قىلىش دېگەنلىكتۇر.
جاۋاب: ھىجرىيەنىڭ بىرىنچى يىلى مەدىنە مۇنەۋۋەرە شەھىرىدە يولغا قويۇلغان.
جاۋاب: بەش ۋاخ ناماز بىلەن جۈمە نامىزى ئۈچۈن ئەرلەرگە ئەزان ئوقۇش تەكىتلىك سۈننەتتۇر. ئاياللار ئەزان ئوقۇمايدۇ.
جاۋاب: ئاللاھۇ ئەكبەر (4 قېتىم)، ئەشھەدۇ ئەن لائىلاھە ئىللەللاھ (2 قېتىم)، ئەشھەدۇ ئەننە مۇھەممەدەر رەسۇلۇللاھ (2 قېتىم)، ھەييە ئەلەسسالاھ (2 قېتىم)، ھەييە ئەلەل فەلاھ (2 قېتىم)، بامداتتا «ئەسسالاتۇ خەيرۇم مىنەن نەۋم» (2 قېتىم)، ئاللاھۇ ئەكبەر (2 قېتىم)، لائىلاھە ئىللەللاھ (1 قېتىم).
جاۋاب: ناماز ۋاقتىنىڭ كىرىشى، ئەرەب تىلىدا بولۇشى، ئۈنلۈك ئوقۇلۇشى، بىر مۇئەززىن تەرىپىدىن ئوقۇلۇشى، مۇئەززىننىڭ مۇسۇلمان، ئەر، ئاقىل، بالىغ بولۇشى ۋە تەرتىپكە رىئايە قىلىنىشىدۇر.
جاۋاب: مۇئەززىننىڭ ئېيتقان سۆزلىرىنى تەكرارلاش، «ھەييە ئەلەسسالاھ» ۋە «ھەييە ئەلەل فەلاھ» دېگەندە «لا ھەۋلە ۋەلا قۇۋۋەتە ئىللا بىللاھ» دېيىش مۇستەھەبتۇر.
جاۋاب: «ئاللاھۇممە رەببە ھازىھىد دەئۋەتىت تاممە، ۋەسسالاتىل قائىمە، ئاتى مۇھەممەدەنىل ۋەسىيلەتە ۋەلفەزىيلە، ۋابئەسھۇ مەقامەن مەھمۇدەنىللەزى ۋەئەدتەھ» دۇئاسى ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: پەرز نامازلار ئۈچۈن ئەرلەرگە سۈننەتتۇر. ئەزاندىن پەرقى تېز ئوقۇلىدۇ ۋە جامائەت بولسۇن ياكى يالغۇز بولسۇن ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: ئەزانغا ئوخشاش بولۇپ، پەقەت «ھەييە ئەلەل فەلاھ»تىن كېيىن ئىككى قېتىم «قەد قامەتىس سالاھ» قوشۇلىدۇ.
ئەۋرەت چەكلىرى، قىبلە ۋە نىيەت مەسىلىلىرى (سوئال 316 – 324)
بۆلۈم: “ئەۋرەت چەكلىرى، قىبلە ۋە نىيەت مەسىلىلىرى (سوئال 316 – 324)”جاۋاب: ئىنساننىڭ ئېچىلىپ قالسا ئەيىب بولىدىغان ۋە قاراشتىن ھايا قىلىنىدىغان ئەزالىرىدۇر. نامازدا ئۇنى يۆگەش پەرزدۇر.
جاۋاب: ئەرلەرنىڭ ئەۋرىتى كىندىكتىن تىزغىچە (تىزمۇ كىرىدۇ) بولغان ئارىلىقتۇر.
جاۋاب: يات ئەرلەر ئالدىدا ۋە نامازدا يۈزى، ئىككى ئالىقىنى ۋە ئىككى پۇتىدىن باشقا پۈتۈن بەدىنى ئەۋرەتتۇر. مەھرەملىرى ئالدىدا قورساق، دۈمبە، ئىككى تىز ۋە ئۇياتلىق ئەزا ئەۋرەتتۇر.
جاۋاب: نامازدا يۈزنى ۋە پۈتۈن ۋۇجۇدنى مەسجىدى ھەرەمدىكى كەبە تەرەپكە قارىتىپ تۇرۇشتۇر.
جاۋاب: كېسەللىك، قورقۇنچ ياكى قاتناش قوراللىرىدا قىبلىگە قاراش مۇمكىن بولمىغاندا، قادىر بولغان تەرەپكە قاراپ ئوقۇسا دۇرۇس بولىدۇ.
جاۋاب: قىبلىنى بىلگۈچى بولمىسا، تىرىشىپ تەھەررىي (ئىزدىنىش) قىلىپ، كۆڭلى قانائەت تاپقان تەرەپكە قاراپ ئوقۇيدۇ.
جاۋاب: يۈزىنى قىبلىگە قاراتقىنىدەك، قەلبى ۋە پىكرىنى دۇنياۋى تەمەلەردىن خالىي قىلىپ ئاللاھ تائالاغىلا يۈزلەندۈرۈشتۇر.
جاۋاب: كەبىگە چوقۇنۇش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئاللاھ تائالانىڭ «يۈزۈڭنى مەسجىدى ھەرەم تەرەپكە قىلغىن» دېگەن ئەمرىگە بويسۇنۇش يۈزىسىدىندۇر.
جاۋاب: ئاللاھ رازىلىقى ئۈچۈن پىلانلىغان نامازنى قەلب بىلەن مەقسەت قىلىشتۇر. ئورنى قەلب بولۇپ، تىل بىلەن ئېيتىش شەرت ئەمەس.
بەش ۋاخ نامازنىڭ رەكئەت تۈزۈلمىسى (سوئال 325 – 332)
بۆلۈم: “بەش ۋاخ نامازنىڭ رەكئەت تۈزۈلمىسى (سوئال 325 – 332)”جاۋاب: قىيام، قىرائەت، رۇكۇ ۋە ئىككى سەجدىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ھەرىكەتلەرنىڭ بىر قېتىملىق پۈتۈن بىرلىكىدۇر.
جاۋاب: جەمئىي 4 رەكئەت: 2 رەكئەت سۈننەت، ئاندىن 2 رەكئەت پەرز ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: جەمئىي 10 رەكئەت: 4 رەكئەت ئالدىنقى سۈننەت، 4 رەكئەت پەرز ۋە 2 رەكئەت كېيىنكى سۈننەت ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: جەمئىي 8 رەكئەت: 4 رەكئەت تەكىتسىز سۈننەت، ئاندىن 4 رەكئەت پەرز ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: جەمئىي 5 رەكئەت: ئاۋۋال 3 رەكئەت پەرز، ئاندىن 2 رەكئەت سۈننەت ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: جەمئىي 10 رەكئەت: 4 رەكئەت تەكىتسىز سۈننەت، 4 رەكئەت پەرز ۋە 2 رەكئەت سۈننەت ئوقۇلىدۇ.
جاۋاب: ۋىتىر نامىزى 3 رەكئەت بولۇپ، خۇپتەن نامىزىدىن كېيىن ئايرىم ئوقۇلىدۇ، ھۆكمى ۋاجىبتۇر.
