ئاللاھنىڭ گۈزەل ئىسىملىرى ۋە سۈپەتلىرى

ئاللاھ تائالانىڭ 99 گۈزەل ئىسمى

ئەرەبچە نامى	ئۇيغۇرچە ئوقۇلۇشى	مەنىسى
اللهُ	ئاللاھ	بارچە مەۋجۇداتنىڭ يېگانە ئىگىسى، ئىبادەتكە ۋە بويسۇنۇشقا ھەقلىق بولغان ئىلاھىي مەبۇدنىڭ ئىسمى.
الرَّحْمَنُ	ئەررەھمان	ئاللاھنىڭ پۈتۈن مەخلۇقاتلىرى ئۈچۈن رەھمىتىنىڭ كەڭلىكى ۋە شامىللىقىغا دالالەت قىلىدىغان ئىسىم، بولۇپ ئاللاھتىن باشقىسىغا ئىشلىتىلمەيدىغان خاس ئىسىمدۇر.
الرَّحِيمُ	ئەررەھىيم	مۈمىنلەرگە بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە شەپقەت-رەھىم قىلغۇچى دېگەن مەنىدە، بولۇپ ئاللاھنىڭ مۈمىنلەرنى بۇ دۇنيادا ئىسلامغا ھىدايەت قىلغانلىقى ۋە ئاخىرەتتە جەننەت بىلەن مۇكاپاتلايدىغانلىقى ئۇنىڭ رەھىم سۈپىتىنىڭ تەقەززاسىدۇر.
العَفُوُّ	ئەل ئەفۋۇ	جازاغا ھەقلىق بولغانلاردىن خالىغان كىشىلەرنىڭ گۇناھىنى، خاتالىقىنى كەچۈرگۈچى، جازادىن ئەپۇ قىلغۇچى دېگەن مەنىدە.
الغَفُورُ	ئەل غەفۇر	گۇناھ قىلغۇچىنى رەسۋا قىلماستىن گۇناھىنى يۈگۈگۈچى ۋە جازادىن ئەپۇ قىلغۇچى ئاللاھتۇر.
الغَفَّارُ	ئەل غەففار	ئاللاھنىڭ بەندىلەرنى ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچى زات ئىكەنلىكىنى ئىپادىلەيدىغان ئىسمى.
الرَّؤُوفُ	ئەررەئۇف	رەھمەتنىڭ ۋە شەپقەتنىڭ كامالىتى بولغان سۈپەت، بولۇپ بۇ دۇنيادا پۈتۈن مەخلۇقات ئۈچۈن ئومۇم، ئاخىرەتتە ئاللاھنىڭ مۈمىن بەندىلىرى ئۈچۈن خاس بولغان رەھمەتنىڭ ئەڭ يۇقىرى ئىپادىسىنى بىلدۈرىدىغان ئىسىم.
الحَلِيمُ	ئەل ھەلىيم	كۈچى يېتىدىغان تۇرۇپ گۇناھكارلارنى ئالدىراپ جازالىمايدىغان، بەلكى تەۋبە قىلغۇچىلارنىڭ گۇناھلىرىنى ئەپۇ قىلىپ كەچۈرۈۋەتكۈچى ئاللاھتۇر.
التَّوَّابُ	ئەتتەۋۋاب	خالىغان بەندىلىرىنى تەۋبە قىلىشقا مۇۋەپپەق قىلغۇچى ۋە تەۋبىلەرنى قوبۇل قىلغۇچى ئاللاھتۇر.
السِّتِّيرُ	ئەسسىتتىير	بەندىلىرىنىڭ ئېيىبلىرىنى، خاتالىقلىرىنى، گۇناھلىرىنى ئىنسانلار ئارىسىدا ئاچماستىن يۈگىگۈچى دېگەن مەنىدە.
الغَنِيُّ	ئەل غەنىي	مۇتلەق تەڭداشسىز كامالەتكە ۋە قۇدرەتكە ئىگە بولغانلىقتىن، بەندىلىرىدىن ھېچبىرىگە مۇھتاج بولمىغان، پۈتۈن مەخلۇقات ئۇنىڭغا مۇھتاج بولغان زات.
الكَرِيمُ	ئەل كەرىم	ياخشىلىقى كۆپ، ئېھسانى مول، خالىغان بەندىسىگە سورىسۇن ياكى سورىمىسۇن خالىغانچە بېرىدىغان زات.
الأَكْرَمُ	ئەل ئەكرەم	سېخىيلىقتا، ئېھسان-ئاتا قىلىشتا تەڭدىشى يوق، ياخشىلىق پەقەت ئۇنىڭ قولىدا بولغان زات.
الوَهَّابُ	ئەل ۋەھھاب	كۆپ بەرگۈچى، بەدەلسىز بەرگۈچى ۋە سورىمىسىمۇ ئېھسان-ئاتا قىلغۇچى زات.
الجَوَادُ	ئەل جەۋۋاد	ھېسابسىز بەرگۈچى، بەندىلىرىگە ئېھسان-پەزلى قىلغۇچى، مۈمىنلەرگە تېخىمۇ كۆپ بەرگۈچى زات.
الوَدُودُ	ئەل ۋەدۇد	ھەقىقىي مۈمىن بەندىلىرىنى ياخشى كۆرىدىغان، ئۇلارغا ئەڭ ئالىي مۇكاپاتلارنى بېرىدىغان شەپقەتلىك زات.
المُعْطِي	ئەل مۇئتىي	خالىغان بەندىسىگە ياخشىلىق خەزىنىلىرىدىن ھېسابسىز بەرگۈچى، مۈمىنلەرگە مەنىۋى بايلىقتىن نېسىۋە بەرگۈچى زات.
الوَاسِعُ	ئەل ۋاسىئ	ياخشىلىقى كۆپ، ئېھسانى سانسىز، مەغپىرىتى كەڭ، شەپقىتى چەكسىز زات.
المُحْسِنُ	ئەلمۇھسىن	زاتىدا، سۈپەتلىرىدە، ئىسىملىرىدا كامالىيەتنىڭ ئەڭ يۇقىرى پەللىسى بولغان، ھەمىشە ياخشىلىق ئاتا قىلىدىغان زات.
الرَّازِقُ	ئەررازىق	پۈتۈن خەلقىگە رىزىق بەرگۈچى، مەخلۇقاتنى رىزىقلاندۇرۇشنى ئۆز ئۈستىگە ئالغان زات.
الرَّزَّاقُ	ئەررەززاق	ئاللاھنىڭ پۈتۈن مەخلۇقاتلىرىنى ھەمىشە رىزىقلاندۇرۇپ تۇرىدىغانلىقىنى ئىپادىلەيدىغان ئىسىم.
اللَّطِيفُ	ئەللەتىف	ئىشلارنىڭ ۋە شەيئىلەرنىڭ ئىنچىكە تەرەپلىرىنى بىلگۈچى، ياخشىلىقلارنى بەندىلىرىگە ئۇلار ھېس قىلمىغان شەكىلدە يەتكۈزۈپ بەرگۈچى زات.
الخَبِيرُ	ئەل خەبىير	شەيئىلەرنىڭ يوشۇرۇن تەرەپلىرىنى تولۇق بىلگۈچى، ئىلمى ھەممىنى ئۆز ئىچىگە ئالغۇچى زات.
الفَتَّاحُ	ئەل فەتتاھ	ياخشىلىق خەزىنىلىرىدىن رەھمىتىدىن ۋە رىزقىدىن خالىغانچە ئاچىدىغان ۋە بەندىلىرىنى تەمىنلەيدىغان زاتتۇر.
العَلِيمُ	ئەل ئەلىيم	شەيئىلەرنىڭ ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن پۈتۈن تەرەپلىرىنى تەپسىلىي ۋە ئېنىق بىلگۈچى، كەلگۈسى ئىشلارنى بىلگۈچى زاتتۇر.
البَرُّ	ئەل بەررۇ	بەندىلىرىگە ۋە جىمى مەخلۇقاتلىرىغا ئېھسان قىلىشتا قولى كەڭ، بەرگەنلىرىنى ھېچكىم ساناپ بولالمايدىغان زاتتۇر.
الحَكِيمُ	ئەل ھەكىيم	ھەر ئىشنى ھېكمەت بىلەن جايىدا قىلغۇچى، قىلغانلىرىدا ھېچقانداق ناقىسلىق ياكى زىيادىلىك بولمايدىغان زاتتۇر.
الحَكَمُ	ئەل ھەكەم	بەندىلىرىنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئادالەت بىلەن ھۆكۈم قىلىدىغان، ھېچكىمگە قىلچە ھەقسىزلىق قىلمايدىغان زاتتۇر.
الشَّاكِرُ	ئەل شاكىر	ئىتائەت قىلغۇچىلارنى ماختايدىغان، ئاز ئەمەلگە كۆپ ساۋاب بېرىدىغان، نېمەتكە شۈكۈر قىلغۇچىلارغا زىيادە قىلىپ بەرگۈچى زاتتۇر.
الشَّكُورُ	ئەل شەكۇر	بەندىلەرنىڭ ئاز ئەمەللىرىنى كۆپ قىلىپ قوبۇل قىلىدىغان، مۇكاپاتىنى ھەسسىلەپ بېرىدىغان زاتتۇر.
الجَمِيلُ	ئەل جەمىيل	زاتىدا، ئىسىم-سۈپەتلىرىدە ۋە پۈتۈن ئىشلىرىدا گۈزەل، بارچە گۈزەللىكلەرنىڭ مەنبەسى بولغان زاتتۇر.
المَجِيدُ	ئەل مەجىيد	ئاسمانلار ۋە زېمىندىكى مۇتلەق ئىپتىخار، ئىززەت ۋە قەدىر-قىممەتكە سازاۋەر بولغان زاتتۇر.
الوَلِيُّ	ئەل ۋەلىي	مەخلۇقاتىنىڭ ئىشلىرىنى باشقۇرغۇچى، مۈمىنلەرگە ياردەم ۋە نۇسرەت بەرگۈچى زاتتۇر.
الحَمِيدُ	ئەل ھەمىيد	زاتى، ئىسىم-سۈپەتلىرى ۋە پۈتۈن ئىشلىرى ماختالغۇچى، ماختاشقا ۋە شۈكۈر قىلىشقا ھەقىقىي ھەقلىق بولغۇچى زاتتۇر.
المَوْلَى	ئەل مەۋلا	پەرۋىشكار، پادىشاھ، خوجايىن، مۈمىنلەرنى قوللىغۇچى ۋە ئۇلارغا ياردەم قىلغۇچى زاتتۇر.
النَّصِيرُ	ئەننەسىير	ياردىمى بىلەن خالىغان بەندىسىنى قوللىغۇچى، ھەمىشە ھەممىگە غالىب كەلگۈچى زاتتۇر.
السَّمِيعُ	ئەسسەمىئ	ھەر قانداق چاقىرىق، دۇئا ۋە مۇناجاتلارنى ئاڭلاپ تۇرغۇچى، تىلىگەنلىرىنى بەرگۈچى زاتتۇر.
البَصِيرُ	ئەل بەسىير	يوشۇرۇن ۋە ئاشكارا ئالەملەردىكى پۈتۈن شەيئىلەرنى ۋە ھەرىكەتلەرنى ناھايىتى ئېنىق كۆرگۈچى زاتتۇر.
الشَّهِيدُ	ئەشھەھىيد	بەندىلىرىنى كۆزەتكۈچى، ئۆزىنىڭ يېگانە ئىلاھ ئىكەنلىكىگە، ئادالەت بىلەن ئىش قىلىدىغانلىقىغا گۇۋاھ بولغۇچى زاتتۇر.
الرَّقِيبُ	ئەررەقىيب	بەندىلەرنىڭ ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن جىمى ئىشلىرىنى كۆزىتىپ تۇرغۇچى، ھەممىنى ئىدارە قىلغۇچى زاتتۇر.
الرَّفِيقُ	ئەررەفىيق	ئىشلىرىدا مېھرىبانلىقنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويغۇچى، بەندىلىرىگە شەپقەت-مېھرى بىلەن مۇئامىلە قىلغۇچى زاتتۇر.
القَرِيبُ	ئەل قەرىيب	ئىلمى، قۇدرىتى ۋە شەپقىتى بىلەن پۈتۈن خەلقىگە گۈرەن تومۇرلىرىدىنمۇ بەك يېقىن تۇرغۇچى زاتتۇر.
المُجِيبُ	ئەل مۇجىيب	دۇئا قىلغۇچىنىڭ دۇئاسىنى ۋە سورىغۇچىنىڭ تەلەپلىرىنى قوبۇل قىلغۇچى زاتتۇر.
المُقِيتُ	ئەل مۇقىيت	رىزىقلارنى ۋە ئوزۇقلۇقلارنى ياراتقان، ئۇلارنى يەتكۈزۈپ بېرىشكە كاپالەتلىك قىلغان زاتتۇر.
الحَسِيبُ	ئەل ھەسىيب	بەندىلىرىنىڭ دىن ۋە دۇنيالىق ئىشلىرىنىڭ ھەممىسىگە كۇپايە قىلغۇچى، بەندىلەرنىڭ ھېسابىنى ئالغۇچى زاتتۇر.
المُؤْمِنُ	ئەل مۇئمىن	پەيغەمبەرلىرىنىڭ ۋە مۈمىنلەرنىڭ راستچىللىقىنى تەستىقلىغۇچى، ئۇلارنى خاتىرجەم قىلغۇچى زاتتۇر.
المَنَّانُ	ئەل مەننان	بەندىلىرىگە ھېسابسىز نېمەتلەرنى ئاتا قىلغۇچى، سورىماستىن كۆپ بەرگۈچى زاتتۇر.
القُدُّوسُ	ئەل قۇددۇس	بارچە كەمچىلىكلەردىن پاك، ھەر تۈرلۈك ئەيىبلەردىن مۇكەممەل دەرىجىدە خالىي بولغان زاتتۇر.
الشَّافِي	ئەش شافىي	دىللار ۋە تەنلەرگە شىپالىق بەرگۈچى، قەلب كېسەللىكلىرى ۋە تەن ئاغرىقلىرىنى ساقايتقۇچى زاتتۇر.
الحَفِيظُ	ئەل ھەفىيز	ئاسمانلار ۋە زېمىندىكى پۈتۈن مەۋجۇداتنى قوغدىغۇچى، بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرىنى ساقلىغۇچى زاتتۇر.
الحَافِظُ	ئەل ھافىز	مەخلۇقاتنى ھالاكەتتىن ساقلىغۇچى، مۈمىنلەرنى شەيتاننىڭ زىيانكەشلىكىدىن قوغدىغۇچى زاتتۇر.
الوَكِيلُ	ئەل ۋەكىيل	ئۆزىگە تەۋەككۈل قىلغانلارغا كۇپايە قىلغۇچى، پۈتۈن ئىشلار ئۆزىگە تاپشۇرۇلىدىغان ئىشەنچلىك زاتتۇر.
الخَالِقُ	ئەل خالىق	يوقلۇقتىن بارلىققا كەلتۈرگۈچى، ھەممە مەۋجۇداتنى مەلۇم ئۆلچەم بىلەن ياراتقۇچى زاتتۇر.
الخَلَّاقُ	ئەل خەللاق	پەيدا قىلىشتا چەكسىز قۇدرەتكە ئىگە، ھەمىشە يېڭىدىن مەۋجۇداتلارنى يارىتىپ تۇرغۇچى زاتتۇر.
البَارِئُ	ئەل بارىئ	مەخلۇقاتلارنى بىر-بىرىگە ئوخشىمايدىغان گۈزەل تەسۋىر ۋە شەكىللەردە ياراتقۇچى زاتتۇر.
الرَّبُّ	ئەر رەبب	پۈتۈن ئالەملەرنىڭ ئىگىسى، تەربىيەلىگۈچىسى، ھەر بىر مەخلۇققا لايىق رىزقىنى يەتكۈزۈپ تۇرغۇچى زاتتۇر.
العَظِيمُ	ئەل ئەزىم	شەنى، قۇدرىتى ۋە زاتىدا مۇتلەق چوڭلۇق ۋە كاتتىلىق ئىگىسى، ھەممىدىن ئەۋزەل بولغان زاتتۇر.
القَاهِرُ	ئەل قاھىر	ھەممىنى ئۆز ھۆكمىگە بويسۇندۇرغۇچى، ھېچ نەرسە ئۇنىڭ قۇدرىتىدىن چەتتە قالمايدىغان زاتتۇر.
القَهَّارُ	ئەل قەھھار	دۈشمەنلىرىنى خار قىلغۇچى، زالىملارنى يوقاتقۇچى ۋە جىمى مەۋجۇداتقا ھۆكۈمران زاتتۇر.
المُهَيْمِنُ	ئەل مۇھەيمىن	پۈتۈن كائىناتنى كۆزىتىپ تۇرغۇچى، ھەممىنى ئۆز قارمىقىدا تۇتقۇچى زاتتۇر.
الجَبَّارُ	ئەل جاببار	ئۈزۈلگەننى ئۇلىغۇچى، كۆڭۈللەرگە تەسەللى بەرگۈچى ۋە قۇدرىتى بىلەن كائىناتنى بويسۇندۇرغۇچى زاتتۇر.
المُتَكَبِّرُ	ئەل مۇتەكەببىر	ھەقىقىي بۈيۈكلۈك ۋە تەڭداشسىز ئۇلۇغۋارلىقنىڭ يېگانە ئىگىسى بولغان زاتتۇر.
العَزِيزُ	ئەل ئەزىز	مۇتلەق غالىب، ھېچقاچان مەغلۇپ بولمايدىغان، ئىززەت ۋە شەرەپنىڭ يېگانە ئىگىسى بولغان زاتتۇر.
الكَبِيرُ	ئەل كەبىير	زاتىدا، ئىسىم-سۈپەتلىرىدە ناھايىتى كاتتا ۋە ئۇلۇغ، ھەممە نەرسە ئۇنىڭ ئالدىدا كىچىك سانىلىدىغان زاتتۇر.
الحَيِيُّ	ئەل ھەيىي	كاتتا ماقامىغا لايىق ھالدا ھايا ئىگىسى بولغان، بەندىلىرىگە سېخىيلىق ۋە ئىھسان قىلىشنى ياقتۇرىدىغان زاتتۇر.
الحَيُّ	ئەل ھەي	ھەقىقىي مەڭگۈلۈك ھاياتنىڭ ئىگىسى، ھەمىشە ھايات تۇرىدىغان، قەتئىي ئۆلۈمگە مەھكۇم بولمايدىغان زاتتۇر.
القَيُّومُ	ئەل قەييۇم	ئۆز زاتى بىلەن ھەممە ئىشنى ئىدارە قىلغۇچى، مەخلۇقاتلارنىڭ ياردىمىگە ھېچ مۇھتاج بولمىغان زاتتۇر.
الوَارِثُ	ئەل ۋارىس	پۈتۈن مەۋجۇدات يوق بولغاندىن كېيىنمۇ مەڭگۈ باقى قالغۇچى، ھەممە بايلىق ۋە نېمەتلەرنىڭ ھەقىقىي ئىگىسى بولغان زاتتۇر.
الدَّيَّانُ	ئەددەييان	پۈتۈن مەۋجۇداتنى بويسۇندۇرغۇچى، بەندىلىرىنىڭ ئەمەللىرىگە ئادالەت بىلەن ھېساب ئېلىپ جازا ۋە مۇكاپات بەرگۈچى زاتتۇر.
المَلِكُ	ئەل مەلىك	پۈتۈن كائىنات ئۈستىدە مۇتلەق ھۆكۈمرانلىقى بولغان، خالىغىنىچە تەسەررۇپ قىلىدىغان ھەقىقىي پادىشاھ.
المَالِكُ	ئەل مالىك	پۈتۈن كائىناتنىڭ، ئىنسانلارنىڭ ۋە بارچە مەۋجۇداتنىڭ ھەقىقىي ئىگىدارلىقى قولىدا بولغان زاتتۇر.
المَلِيكُ	ئەل مەلىيك	مۇتلەق پادىشاھلىققا دالالەت قىلىدىغان ئىسىم، قۇدرىتى چەكسىز بولغان ھۆكۈمران زاتتۇر.
السَّلَامُ	ئەسسالام	بارلىق نوقسان، كەمچىلىكلەردىن سالامەت بولغان، بەندىلىرىگە تىنچلىق، ئامانلىق ئاتا قىلغۇچى زاتتۇر.
الحَقُّ	ئەل ھەق	مەۋجۇتلۇقى مۇقەررەر، زاتى ۋە سۈپەتلىرىدە قىلچە شەك بولمىغان، ۋەدىسى راست ھەقىقىي ئىلاھتۇر.
المُحِيطُ	ئەل مۇھىيت	إِلمى، قۇدرىتى ۋە رەھمىتى بىلەن پۈتۈن مەۋجۇداتنى ئۆز قوينىغا ئالغان زاتتۇر.
السُّبُّوحُ	ئەسسۇببۇھ	پۈتۈنلەي نۇقساندىن ۋە ھەر قانداق ئەيىبتىن پاك، بارلىق گۈزەل كامالىي سۈپەتلەر ئاللاھقىلا مەنسۇپ بولغان زاتتۇر.
المُبِينُ	ئەل مۇبىين	ھەقىقەتنى ئاشكارا قىلغۇچى، بەندىلىرىگە توغرا يولنى ئېنىق كۆرسىتىپ بەرگۈچى زاتتۇر.
القَوِيُّ	ئەل قەۋىي	تۈگىمەس مۇتلەق كۈچ ۋە قۇدرەت ئىگىسى، ھېچقاچان ئاجىزلىق يەتمەيدىغان قۇدرەتلىك زاتتۇر.
المَتِينُ	ئەل مەتىين	قۇدرىتى قاتتىق ۋە مۈشكۈل، ھېچبىر كۈچ ئۇنى تەۋرىتەلمەيدىغان زاتتۇر.
القَادِرُ	ئەل قادىر	ھەر بىر ئىشقا كۈچى يېتىدىغان، خالىغان نەرسىنى پەيدا قىلىشقا قادىر بولغان زاتتۇر.
القَدِيرُ	ئەل قەدىير	مۇتلەق قۇدرەت ۋە ئىرادە ئىگىسى، بارلىق نەرسىنى ئۆز قۇدرىتى ئاستىدا تۇتقۇچى زاتتۇر.
المُقْتَدِرُ	ئەل مۇقتەدىر	چەكسىز قۇدرەت ئارقىلىق ھەر بىر تەقدىرنى ئۆز جايىدا ئەمەلگە ئاشۇرغۇچى زاتتۇر.
العَلِيُّ	ئەل ئەلىي	زاتى، شەرىپى، ماقامى ۋە قۇدرىتى بىلەن پۈتۈن مەۋجۇداتتىن يۈكسەك ۋە ئۈستۈن تۇرغۇچى زاتتۇر.
الأَعْلَى	ئەل ئەئلا	ئەڭ يۇقىرى، ھەممە نەرسىدىن ئەۋزەل، بارلىق كامالەت سۈپەتلىرىدە تەڭداشسىز ئۈستۈن زاتتۇر.
المُتَعَالِ	ئەل مۇتەئال	ھەر قانداق مەخلۇقاتنىڭ تەسەۋۋۇرىدىن، زالىملارنىڭ خاتا سۈپەتلىشىدىن ئالىي ۋە پاك بولغان زاتتۇر.
المُقَدِّمُ	ئەل مۇقەددىم	ھېكمىتى ۋە ئادالىتىگە لايىق ھالدا كىشىلەرنى ياكى ئىشلارنى ئالدىغا ئۆتكۈزگۈچى زاتتۇر.
المُؤَخِّرُ	ئەل مۇئەخخىر	ھېكمىتى بويىچە خالىغان ئىشنى ياكى شەخسنى كېچىكتۈرگۈچى زاتتۇر.
المُسَعِّرُ	ئەل مۇسەئئىر	باھالارنى، نېمەتلەرنى ۋە رىزىقلارنى ئۆز ھېكمىتى بىلەن كۆپەيتكۈچى ياكى تېجەپ بەرگۈچى زاتتۇر.
القَابِضُ	ئەل قابىز	خالىغان بەندىسىدىن رىزىقنى قىسىپ سىنايدىغان، جانلارنى ئالىدىغان زاتتۇر.
البَاسِطُ	ئەل باسىت	خالىغان بەندىسىگە رىزىقنى مول، كەڭ قىلىپ بېرىدىغان، قەلبلەرگە كېڭەشلىك ئاتا قىلغۇچى زاتتۇر.
الأَوَّلُ	ئەل ئەۋۋەل	ھېچ نەرسە يوق ۋاقىتتىمۇ مەۋجۇت بولغان، باشلىنىشىنىڭ بېشى بولمىغان يېگانە زاتتۇر.
الآخِرُ	ئەل ئاخىر	ھەممە نەرسە پانىي بولغاندىمۇ باقى قالىدىغان، مەۋجۇتلۇقىنىڭ ئاخىرى بولمىغان زاتتۇر.
الظَّاهِرُ	ئەززاھىر	قۇدرىتى، ئالامەتلىرى ۋە دەلىللىرى بىلەن ھەممىدىن ئاشكارا ۋە غالىب بولغان زاتتۇر.
البَاطِنُ	ئەل باتىن	كۆزلەردىن يوشۇرۇن، ئەمما ئۆز ئىلمى ۋە مېھرىبانلىقى بىلەن پۈتۈن سىرلارنى بىلگۈچى زاتتۇر.
الوِتْرُ	ئەل ۋىتر	ئۆزى تاق ۋە يەككە، ئىلاھلىقىدا ھېچبىر شېرىكى ياكى تەڭدىشى بولمىغان زاتتۇر.
السَّيِّدُ	ئەسسەييىد	مەخلۇقاتلىرى ئۈستىدە مۇتلەق ھاكىمىيەت ئىگىسى، پۈتۈن ئىشلار ئۇنىڭغا قايتىدىغان خوجايىن زاتتۇر.
الصَّمَدُ	ئەسسەمەد	ھېچكىمگە مۇھتاج بولمىغان، بارچە مەۋجۇدات ئېھتىياجىدا ئۇنىڭغا مۇھتاج بولغان زاتتۇر.
الوَاحِدُ	ئەل ۋاھىد	زاتىدا، ئىلاھلىقىدا ۋە جىمى سۈپەتلىرىدە يېگانە بولغان يەككە زاتتۇر.
الأَحَدُ	ئەل ئەھەد	پۈتۈن كامالەتلەردە يېگانە بولۇپ، ئوخشىشى بولمىغان، بىرلىكىگە ئېتىقاد قىلىش زۆرۈر بولغان تەڭداشسىز زات.

ئىسىم بىلەن سۈپەت ئوتتۇرىسىدىكى پەرق (سوئال 49)

49سوئال:ئاللاھ تائالانىڭ ئىسىملىرى بىلەن سۈپەتلىرى ئوتتۇرىسىدا قانداق پەرقلەر بار؟#

جاۋاب: ئاللاھ تائالانىڭ ئىسىملىرى بىلەن سۈپەتلىرى ئوتتۇرىسىدىكى پەرق ئىككى ئىشتا ئىپادىلىنىدۇ: (1) ئىسىملىرى ئۇنىڭ زاتىغا ۋەكىللىك قىلىدۇ؛ (2) سۈپەتلىرى بولسا ئۇنىڭ ھەرىكەت ۋە خىسلەتلىرىنى بايان قىلىدۇ.

سۈپەتلەرنىڭ تۈرلىنىشى (سوئال 50 – 52)

50سوئال:ئاللاھنىڭ سۈپەتلىرى ئوتتۇرىسىدىكى پەرق قايسى؟#

جاۋاب: ئاللاھنىڭ سۈپەتلىرى زاتىي سۈپەتلەر (زاتىدىن ئايرىلمايدىغان) ۋە فىئلىي سۈپەتلەر (ئىرادىسىگە باغلىق يارىتىش، رىزىق بېرىش قاتارلىقلار) دەپ بۆلۈنىدۇ.

51سوئال:ئاللاھ تائالانىڭ زاتىي سۈپەتلىرى قانداق سۈپەتلەر؟#

جاۋاب: ئاللاھ تائالانىڭ زاتىي سۈپەتلىرى — ئەزەلدىن ئاللاھ تائالانىڭ زاتىدا بولغان، ھەمىشە شۇنداق داۋام قىلىدىغان سابىت سۈپەتلەرنى كۆرسىتىدۇ. مەسىلەن: ئاللاھ تائالانىڭ ھايات، ئىلىم، قۇدرەت قاتارلىق دائىمىي سۈپەتلىرىگە ئوخشاش.

52سوئال:ئاللاھ تائالانىڭ پېئىلىي سۈپەتلىرى قانداق سۈپەتلەر؟#

جاۋاب: ئاللاھ تائالانىڭ پېئىلىي سۈپەتلىرى — ئەسلى ئۆزگەرمەيدىغان، ئەمما نەتىجىسى ئۆزگىرىپ، يېڭىلىنىپ تۇرىدىغان سۈپەتلەرنى كۆرسىتىدۇ. مەسىلەن: يارىتىش، رىزىق بېرىش، كەچۈرۈش، جازالاش قاتارلىق يېڭىلىنىپ، تەكرارلىنىپ تۇرىدىغان سۈپەتلىرىگە ئوخشاش.

ئاللاھ تائالانىڭ زاتىي سۈپەتلىرى (سوئال 53 – 61)

53سوئال:ئاللاھنىڭ زاتىي سۈپەتلىرى قايسىلار؟#

جاۋاب: ئاللاھنىڭ زاتىي سۈپەتلىرى كۆپ، تۆۋەندە ئۇلاردىن سەككىز سۈپەتنى بايان قىلىش بىلەن كۇپايىلىنىمىز: (1) حَيّ (ھەمىشە تىرىك بولغۇچى). (2) عَالِمٌ (ھەممىنى بىلگۈچى). (3) قَادِرٌ (ھەممىگە كۈچى يېتىدىغان قادىر). (4) مُرِيدٌ (ئىرادە قىلغۇچى). (5) مُكَوِّنٌ (ئىجاد قىلغۇچى). (6) مُتَكَلِّمٌ (سۆزلىگۈچى). (7) سَمِيعٌ (ئاڭلىغۇچى). (8) بَصِيرٌ (كۆرگۈچى).

54سوئال:ئاللاھنىڭ تىرىك ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ ئەزەلدىن تىرىك بولۇپ، ئۇ ھەرگىز ئۆلمەيدۇ. ئاللاھنىڭ تىرىكلىكى جان ۋە جىسىم بىلەن بولماستىن، بەلكى ئۇ ئۆزىگە لايىق سۈپىتى بىلەن تىرىكتۇر. «ئاللاھتىن باشقا ھەقىقىي ئىلاھ يوقتۇر، ئاللاھ ھەمىشە تىرىكتۇر، ھەممىنى ئىدارە قىلىپ تۇرغۇچىدۇر».

(1) بەقەرە سۈرىسى 255-ئايەت

55سوئال:ئاللاھنىڭ ھەممىنى بىلگۈچى ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، كائىناتتىكى شەيئىلەرنىڭ ھېچبىرى ئۇنىڭ ئىلمىنىڭ سىرتىدا ئەمەستۇر. ئاللاھنىڭ بىلىشى ئەقىل ۋە زېھىن بىلەن بولماستىن، بەلكى ئۇ ئۆزىگە لايىق سۈپىتى بىلەن بىلگۈچىدۇر. «ئاللاھ ھەممە نەرسىنى بىلگۈچىدۇر».

(1) بەقەرە سۈرىسى 29-ئايەت

56سوئال:ئاللاھنىڭ ھەممىگە قادىر ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ ھەممە نەرسىگە كۈچى يەتكۈچىدۇر، ئۇ ھېچ نەرسىدىن ئاجىز كەلمەيدۇ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭغا غالىب كېلەلمەيدۇ. «ئاللاھ ھەممە نەرسىگە قادىردۇر».

(1) ھەدىد سۈرىسى 2-ئايەت

57سوئال:ئاللاھنىڭ ئىرادە قىلغۇچى ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ مۇتلەق ئىختىيار ئىگىسى بولۇپ، ھەممە ئىش ئاللاھنىڭ ئىرادىسى بىلەن بولىدۇ، ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە خاھىشىسىز ھېچ نەرسە ۋۇجۇدقا چىقمايدۇ. «ئاللاھ خالىغىنىنى قىلغۇچىدۇر».

(1) بۇرۇج سۈرىسى 16-ئايەت

58سوئال:ئاللاھنىڭ سۆزلىگۈچى ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ ئەزەلدىن سۆزلىگۈچى بولۇپ، قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ سۆزىدۇر. ئاللاھنىڭ سۆزلىشى تىل ۋە ئېغىز بىلەن بولماستىن، بەلكى ئۇ ئۆزىگە لايىق سۈپىتى بىلەن سۆزلىگۈچىدۇر. «ئاللاھ مۇساغا (بىۋاسىتە) سۆز قىلدى».

(1) نىسا سۈرىسى 164-ئايەت

59سوئال:ئاللاھنىڭ ئىجاد قىلغۇچى ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ پۈتۈن مەخلۇقاتنىڭ پەيدا قىلغۇچىسىدۇر. كائىنات ۋە ئۇنىڭدىكى بارلىق شەيئىلەر ئاللاھنىڭ يارىتىشى ۋە ئىجاد قىلىشى بىلەن پەيدا بولغاندۇر. «ئاللاھ ھەممە نەرسىنى ياراتقۇچىدۇر».

(1) زۇمەر سۈرىسى 62-ئايەت

60سوئال:ئاللاھنىڭ ئاڭلىغۇچى ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ ھەرقانداق ئاۋازلارنى، دۇئالارنى ۋە مۇناجاتلارنى ئاڭلىغۇچىدۇر. ئاللاھنىڭ ئاڭلىشى قۇلاق بىلەن بولماستىن، بەلكى ئۇ ئۆزىگە لايىق سۈپىتى بىلەن ئاڭلىغۇچىدۇر. «ئاللاھ ھەممىنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر».

(1) مائىدە سۈرىسى 76-ئايەت

61سوئال:ئاللاھنىڭ كۆرگۈچى ئىكەنلىكىگە قانداق ئىمان كەلتۈرۈش كېرەك؟#

جاۋاب: ئاللاھ ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر، ھەتتا قاراڭغۇ كېچىدە قارا تاش ئۈستىدىكى قارا چۆمۈلىلەرنىڭ ھەرىكەتلىرىنىمۇ ئېنىق كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر. «ئاللاھ بەندىلىرىنى ۋە ئۇلارنىڭ ھەممە ئىشلىرىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر».

(1) ئال ئىمران سۈرىسى 15-ئايەت

ئاللاھ تائالانى كۆرۈش ھەققىدە (سوئال 62)

62سوئال:ئاللاھ تائالانى كۆز بىلەن كۆرگىلى بولامدۇ؟#

جاۋاب: ئىسلام ئۆلىمالىرى ئاللاھ تائالانى بۇ دۇنيادا كۆرگىلى بولمايدىغانلىقىنى، پەقەت مۆمىنلەرنىڭ ئۇنى جەننەتتە كۆرىدىغانلىقىنى قارارلاشتۇرغان. «بۇ كۈندە (سائادەتمەنلەرنىڭ) يۈزلىرى نۇرلۇق بولىدۇ، (ئۇلار) پەرۋەردىگارىغا قاراپ تۇرىدۇ».

(1) قىيامەت سۈرىسى 22-23 ئايەتلەر