ناخشا-مۇزىكا، كۆڭۈل ئېچىش ۋە سورۇنلار
ناخشا-مۇزىكا، كىنو-تېلېۋىزور، ھەيكەل ۋە سورۇن ئەدەپلىرى (سوئال 1496 – 1525)
بۆلۈم: “ناخشا-مۇزىكا، كىنو-تېلېۋىزور، ھەيكەل ۋە سورۇن ئەدەپلىرى (سوئال 1496 – 1525)”جاۋاب: ىت ببىي مۇتەخەسسىسلەر ھاراقنىڭ زىيانلىرىنى تەتقىق قىلىپ، مۇنداق 14 تۈرلۈك زىيىنىنى ئېلان قىلغ: ان (1 ) ھاراق ئىنساننىڭ يۇقىرى نېرۋا سىستېمىسىنى زەھەرلەپ، ھاراق ئىچكۈچىنى ۋاقىتلىق ساراڭ قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن ئۇ قالايمىقان سۆزلەپ كىشىلەرگە ئەزىيەت بېرىدۇ (2 ) ھاراق يۈرەكنى قاتتىق قوزغىتىپ، ئارقىدىن ئاجىزلاشتۇرىدۇ
(3) ئىنساننىڭ كېسەللىككە قارشى كۈچىنى ئاجىزلاشتۇرىدۇ ئىنساندىكى يۇقۇملۇق كېسەلگە قارشى تۇرىدىغان ئاق قان ئايلىنىشىنى ئىشلىمەس ھالغا كەلتۈرۈپ قويىدۇ (4 ) ھاراق ئىچىشكە ئادەتلەنگەن ئادەم سىل كېسىلىگە گىرىپتار بولىدۇ. ئەگەر ئۇ ئۈچەي ياللۇغى كېسىلى بولۇپ قالسا، قۇتۇلۇش ئىمكانى بولمايدۇ
(5) ھ اراققا ئادەتلەنگەن ئادەمنىڭ ئوپېراتسىيىدە قۇتۇلۇش نىسبىتى ئىنتايىن ئاز بولىدۇ شۇڭلاشقا سۇغۇرتا شىركەتلىرى ھاراقكەشلەرنىڭ ھاياتىنى سۇغۇرتىغا ئالمايدۇ (6 ) دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى دوختۇرخانىلاردا ناھايىتى ئىنچىكە تەكشۈرۈش لەرنى، ئېلىپ بارغاندىن كېيىن ساراڭلار دوختۇرخانىسىغا كىرگەن كېسەررن ىڭدىن كۆپرەكى ھاراق ئىچىدىغان ئادەمنىڭ بالىلىرى ئىكەنلىكى ئىسپاتلاندى (7 ) ھاراق يۈرەك بىلەن جىگەرنى كاردىن چىقىرىدۇ
(8) قان بېسىمى، شېكەر سىيىش ۋە يۈرەك كېسىلى بار ئادەمنىڭ ھاراق ئىچى شى ئۆز- ئۆزىنى ئۆلتۈرگەن بىلەن باراۋەردۇر چۈنكى مۇنداق قىلىش ئۆلۈمنى چاقىرىپ ئەكىلىد ۇ
(1) مائىدە سۈرىسى 90 - - ئايەت (9 ) ھاراق بەزىلەرنىڭ گۇمان قىلغىنىدەك تاماق سىڭدۈرۈشكە ياردەم قىلمايدۇ، بەلكى ئۇ تاماق سىڭدۈرۈش ئورگانلىرىنىڭ پائالىيىتىگە توسالغۇ بولىدۇ ۋە ئاجىزلىتىدۇ ( ) ھاراقنىڭ ھېچقانداق ئوزۇقلۇق قىممىتى يوق شۇنى بىلىش كۇپايە قىلىدۇكى، بىر بوتۇلكا ھاراقنىڭ بىر قوشۇق گۈرۈچ كە چاغلىق ئوزۇقلۇق كۈچى يوق (
-
ھاراقكەش لەرنىڭ كۆپىنچىسى نامراتلىققا گىرىپتار بولىدۇ. چۈنكى ئۇلار تاپقان پۇلىنى ھاراققا خەجلەيدۇ، ھاراق ئۈچۈن ئايالىنى ۋە بالىلىرىنى ئاچ قويىدۇ شۇنىڭ ب ىلەن ئائ ىلە ئەزالىرى ياخشى غىزالانمىغانلىقى ئۈچۈن ھەر خىل كېسەللىكلەرگە دۇچار بولىدۇ ( 12 ى ) ت ببىي ستاتىستىكىلارنىڭ كۆرسىتىشىچە، جىنسىي كېسەللىككە دۇچار بولغانلارنىڭ كۆپ سانلىقى ھاراقنىڭ سەۋەبى بىلەن بولغان (
-
ھاراقكەشلەردىن كۈچلۈك ئەۋلاد چىقارغان ئادەم يوق، چۈنكى ھاراق قورساقتىكى بالىنىڭ ئورگانلىرىنىڭ زەئىپ ۋە ئەيىبلىك ئۆسۈشىگە سەۋەب بولىدۇ ( ) قاتناش ۋەقەسىنىڭ 40 ى دىن كۆپرەكى ھاراق سەۋەبى بىلەن مەيدانغا كېلىدۇ. چۈنكى ھاراق خەتەرنى ھېس قىلىش ئورگانلىرىنى ئاجىزلاشتۇرغانلىقى ئۈچۈن، بىر سېكۇ نت ئىچىدە ماشىنىنى توختىتىش كېرەك بولغان بىر ۋە زىيەتتە ھاراق ئىچكەن ئادەم ئىككى س ېكۇنتتىن كېيىن توختىتالايدۇ بۇ چاغدا بولىدىغان ئىش ئاللىقاچان بولۇپ بولغان بولىدۇ.
جاۋاب: ھاراق ئىچكەن ئادەمنىڭ بۇ دۇنيادىكى جازاسى 80 قامچا ئۇرۇلۇش بولۇپ، بۇ ئىسلام قانۇنى يولغا قويۇلۇۋاتقان مەملىكەتلەردە ئىجرا قىلىنىدۇ. ئەمما ھاراقكەشنىڭ ئاخىرەتتىكى جازاسى جەننەتتىن مەھرۇم قېلىش ۋە دوزاخقا كىرىشتۇر پەيغەمبەر: ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن«ئۈچ خىل كىشى جەن نەتكە كىرمەيدۇ ئۇلار: ھاراقكەش، ئاتا ئانىسىنى قاقشاتقۇچى ۋە ئائىلىسىنى كۈنلىمەيدىغان دەييۇس»(1) پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇسۇلمانلارنى ھاراق ئىچىشنىڭ يامان ئاقىۋىتىدىن: ئاگاھلاندۇرۇپ مۇنداق دېگەن« ئاللاھقا ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىمان كەلتۈرگەن كىشى ھاراق ئىچمىسۇن، ئاللاھقا ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىمان كەلتۈرگەن كىشى ھاراق ئىچىلىدىغان داستىخاندا ئولتۇرمىسۇن ۇ»(2)
زەھەرلىك چېكىملىكلەرنىڭ زىيىنى ھەققىدە.
جاۋاب: زەھەرلىك چېكىملىك— ئادەمنى، مەست قىلىدىغان، خۇمار تۇتقۇزىدىغان ئەپيۇن خېروئىن، مورفىن، نەشە، كوكائىن قاتارلىق زەھەرلىك نەرسىلەر بولۇپ، بۇلاردا كۆپ مىقداردا زەھەرلىك ماددىلار بار بۇلارنىڭ كېلىش مەنبەلىرى، ئىشلەپچىقىرىش ئۇسۇللىرى ھەر خىل بولۇپ، پۈتۈن دۇنيا خەلقىنىڭ لەنىتىگە ئۇچرىغان لىقتىن، كۆپىنچە يوشۇرۇن ھالدا قارا نىيەتلىك كىشىلەر تەرىپىدىن ئىشلەپچىقىرىلىدۇ ۋە يوشۇرۇن تارقىتىلىدۇ زەھەرلىك چېكىملىكنىڭ ئەڭ خەتەرلىك زىي انلىرى.
جاۋاب: زەھەرلى، كچېكىملىكلەر ئۇنى ئىستېمال قىلغۇچىلارنى پۈتۈنلەي كاردىن چىقىرىپ ئۆلۈم بىلەن تۈگەشتۈرگەننىڭ سىرتىدا، ئىنسانىيەتكە زور بالايىئاپەتلەرنى ئېلىپ ك، ېلىدىغان خۇسۇسەن مىللەتنىڭ كېلەچىكى بولغان ياشلارنى زەھەرلەپ نابۇت قىلىدىغان رەھىمسىز ئالۋاستىدۇر زەھەرلىك چېكى ملىكلەرنىڭ ئىنسانلارغا كەلتۈرىدىغان زىيانلىرى مۆلچە رلىگۈسىز ئېغىر بولۇپ، تەن ساقلىقى، ئىقتىساد، ئائىلە، پسىخىكا تەرەپلىرىدىن كۆپ زىيىنى ب ار كۆپلىگەن دۆلەتلەرنىڭ جىنايى ئىشلار قانۇنىدا زەھەرلىك چېكىملىك سودىگەرلىرىگە ئۆلۈم جازاسى بېرىشىمۇ بۇ زەھەرنىڭ بالاي ىئاپىتىنىڭ چوڭلۇقىنى ئىسپاتلاشقا يېتەرلىكتۇر.
جاۋاب: زەھەرلىك چېكىملىككە كۆنۈپ قالغان ئادەم ئۆز نەپسىنىڭ ئەسىرىگە ئايلىنىپ قالىدۇ چۈنكى ئۇ شۇ ئەرزىمەس خۇمارىنى قاندۇرۇش يولىدا نەپسى خاھىشى ئۇنى نېمىگە بۇيرۇسا، شۇنى قىلىدۇ، ئەگەر نەپسى شەيتان ئۇنى ئادەم ئۆلتۈرۈشكە كۈشكۈرتسە كىرپ ىكىنى قاقماستىن ئادەم ئۆلتۈرىدۇ ئەقلىنى قوللىنىشقا كۈچى يەتمەي قالىدۇ چۈنكى مۇنداق ئادەم، تەڭپۇڭلۇقى يوقالغان، ئىرادىسى ئاجىز، قورقۇنچاق، ئىش بېجىرەلمەيدىغان، ھۇرۇن غەيرەتسىز بىر ئادەمگە ئايلىنىپ قالىدۇ.
جاۋاب: زەھەرلىك چېكىملىكلەرنىڭ تەن ساقلىققا كەلتۈرىدىغان زىيانلىرى ھەقىقەتەن چوڭ تېببىي مۇتەخەسسىسلەرنىڭ ئېيتىشىچە، زەھەرلىك چېكىملىك چېكىدىغانلاردا تاما ققا بولغان تەبىئىي ئىشتىھانىڭ يوقىلىشى بىلەن كېسەللىك باشلىنىپ، تەننىڭ ئاجىزلىشىشى، چىراينىڭ سارغىيىشى، كېسەللىككە قارشى كۈچنىڭ زەئىپلىشىشى، مىجەزىدىكى تەڭپۇڭلۇقنىڭ بۇزۇلۇشى، جىن سىي كۈچنىڭ ئۆلۈشى، جىگەرنىڭ، ئاشقازاننىڭ كاردىن چىقىشىيۈرەكنىڭ ئېغىشى، قان بېسىمىنىڭ كۆتۈرۈلۈشى، ئاخىرىدا قىزىل قان تومۇرىنىڭ پارتلىشى ئارقىلىق تۇيۇقسىز ئۆلۈش بىلەن ئاخىرلىشىدۇ.
جاۋاب: ، زەھەرلىك چېكىملىكنىڭ ئىقتىسادقا بولغان سەلبىي تەسىرى ئىنتايىن چوڭ بولۇپ كىلرەھەز ڭىنرەلكىلمىكېچ ىنىيىز ەدىققەھ بۇ ئەھۋال ئائىلىدىن دۆلەت ئىقتىسادىغا قەدەر بىر تۇتاش ئىقتىسادىي كرىزىسنى كەلتۈرۈپ چىقىدۇ زەھەرلىك چېكىملىككە خۇمار بولۇپ قالغان ئادەم بۇ خۇمارىنى قاندۇ رۇپ ئارام تېپىش يولىدا نېمىسى بولسا ساتىدۇ قولىدىكىسى تۈگىسە، ئوغرىلىق بولامدۇ، بۇلاڭچىلىق بولامدۇ ياكى نومۇسىنى سېتىش بولامدۇ، قايسى يولدىن بولمىسۇن پۇل تېپىپ خۇمارىنى قاندۇرىدىغان شۇ زەھەرنى سېتىۋالىدۇ بۇ يولدا ئەڭ ۋىجدانسىز ئىشلارنى، پەسكەش قىلىقلارنى قىلىشقا، ئاتا– ئانىسىنى قاقشىتىش، بالىلىرىنى ۋەيران قىلىش، پۇلغا يارايدىغان ھەر قانداق نەرسىنى نەدە بولمىسۇن ئوغرىلاشقا رازى بولىدۇ ئاخىرى ئائىلىسىدىن، تۇغقانلىرىدىن ۋە جەمئىيەتتىكى كىشىلەردىن ئايرىلىپ يالغۇز ئۆلۈمىنى كۈتىدۇ زەھەرلىك چېكىملىككە كۆنۈپ ق الغان ئادەم ئاخىرى پۇلدىن، ئۆيدىن ۋە ئائىلىدىن، شۇنداقلا ھەممىدىن ئايرىلىپ قالىدۇ چۈنكى ئۇ قانچىلىك چوڭ باي بولۇپ كەتسۇن، ئۇنىڭ بايلىقى ئۇنىڭ خۇمارىنى تەمىن ئېتىش ئۈچۈن ئاخىرغىچە يەتمەيدۇ- دە كىشىلەرنىڭ زەھەرلىك چېكىملىكلەرگە كۆنۈپ قېلىشىنىڭ سەۋەبلىرى.
جاۋاب: ئىنسانلار تەرىپىدىن«ئاق ئالۋاستى » دەپ ئاتالغان زەھەرلىك چېكىملىكلەرنىڭ نەقەدەر خەتەرلىك بىر بالايىئاپەت ئىكەنلىكىنى ھەممە بىلىپ يەتمەكتە، ھەركىم ئۇنى ڭدىن نەپرەتلىنىدۇ ئومۇمەن كىشىلەر ئۇنى ئۆز ئىختىيارى بىلەن ئىستېمال قىلمايدۇ ۋە ئۇنىڭغا كۆنۈپ قېلىشنىمۇ خالىمايدۇ پەقەت بەزى كىشىلەر ئادەمىي شەيتانلارنىڭ، ئۆزلىرىنى ڭ ئەرزىمەس شەخسىي مەنپەئەتى ۋە ۋاقىتلىق كىرىمى بەدىلىگە پۈتۈن ئىنسانىيەتنى زەھەرلەشنى مەقس ەت قىلغان رەزىل ئادەملەرنىڭ تۈرلۈك تۇزاقلىرىغا چۈشۈپ قالغانلىق سەۋەبلىك بۇ زەھەرلەرگە خۇمار بولۇپ قالغاندىن كېيىن، بىلىپ تۇرۇپ ئىستېمال قىلى شقا، ئۆتىدۇ. بۇ ئائىلە تەربىيىسىنىڭ كەملىكى، دىيانەتنىڭ سۇسلىقى زەھەرنىڭ خەتىرىنى ئاددىي چاغلاش يامان، بۇزۇق دوستلا رغا ئەگىشىش، مۇھىتنىڭ ناچارلىقى، ئەخلاق تەربىيىسىد ىن نېسىۋە ئالماسلىق قاتارلىق بىر قانچە سەۋەبلەرگە باغلىنىدۇ زەھەرلىك چېكىملىكلەردىن ساقل نىشى نىڭ چارىلىرى.
جاۋاب: : زەھەرلىك چېكىملىكلەردىن ساقلىنىشنىڭ بەزى تەدبىرلىرى تۆۋەندىكىلەر (1 ) ئىمان، ئېتىقادنى ساغلام تۇتۇپ، گۇناھ– مەسىيەتلەردىن يىراق تۇرۇش، ھەر ئىشتا تەقۋالىقنى ئۆلچەم قىلىش
(2) تاماكا، ھاراق، پىۋا، شامپانىيە ۋە باشقا ھەر قانداق خۇمار تۇتقۇزىدىغ ان، كەيىپ بېرىدىغان نەرسىلەرنى بىرەر قېتىم بولسىمۇ ئىستېمال قىلىشتىن قەتئىي يىراق تۇرۇش (3 ) زەھەرلىك چېكىملىكلەرنى ئەڭ شەپقەتسىز ئالۋاستى ياكى يىرتقۇچ ھايۋان دەپ تونۇپ، ئۇنىڭدىن نەپرەتلىنىش ۋە ئۇ نەرسىلەرگە نەپرەت كۆزى بىلەن بېقىش
(4) دىيانەتسىز، ئەخلا قسىز كىشىلەر بىلەن دوست بولماسلىق ۋە ئۇلاردىن ئۆزىنى قاچۇرۇش (5 ) زەھەرلىك چېكىملىكلەرنى«بىر قېتىملا قىلىپ باقاي»، «بىر سىناپ باقاي » دېگەنگە ئوخشاش شەيتانىي نەيرەڭلەرگە قەتئىي ئالدانماسلىق قىمار ۋە ئۇنىڭ يامان ئاقىۋىتى.
جاۋاب: ئۇتۇش ياكى ئۇتتۇرۇش بىلەن ئوينىلىدىغان ھەر قانداق ئويۇن تۈرى قىمار دەپ ئاتىلىدۇ بۇنىڭغا بىنائەن، ئۇتۇش ياكى ئۇتتۇرۇش بىلەن ئوينىلىدىغان كارتا ئويۇنى، ئوشۇق ئويۇنى، ئىت تالاشتۇرۇش، خوراز چوقۇشتۇرۇش ئويۇنلىرى ۋە لاتار ىيە بېلىتى سېتىۋېلىش قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى قىمار ھېسابلىنىدۇ قىماردىن تاپقان پۇل شەكسىَ ھارامدۇر.
جاۋاب: قىمار ئويناش خۇددى ھاراق ئىچكەنگە ئوخشاش ھار امدۇر ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە قىمارنىڭ ھاراملىقىنى ھاراق ئىچىشنىڭ، بۇتقا چوقۇنۇشنىڭ ۋە پال سېلىشنىڭ ھاراملىقى بىلەن بىرگە بايان قىلغان﴿ ئى مۆمىنلەرۇ ھاراق ئىچىش، قىمار ئويناش، بۇتلارغا چوقۇنۇش، پال ئوقلىرى بىلەن پال سېلىش شەيتاننىڭ ئىشى، پاسكىنا قىل ىقلاردۇر، بەختكە ئېرىشىشىڭلار ئۈچۈن شەيتاننىڭ ئىشىدىن يىراق بولۇڭلار﴾(1 ) قىمار ئارقىلىق تاپقان پۇل قەتئىي ھارامدۇر ئۇنى خەجلەش خۇددى جازانە قىلىپ تاپقان پۇلنى خەجلىگەنگە ئوخشاش ھارامدۇر چۈنكى ئۇ بەدەلسىز كەلگەن پۇلدۇر.
جاۋاب: : قىمارنىڭ ھارام قىلىنىشىنىڭ بەزى ھېكمەتلىرى تۆۋەندىكىچە (1 ) ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنى ئىشلەش ئارقىلىق يەر يۈزىنى گۈرندۈرۈشكە ۋە ئۆزىنىڭ رىزقىنى ھا لال ئەمگەك بىلەن ئىشلە پ تېپىشقا بۇيرۇغان ھالبۇكى، قىمار ئاللاھ بۇي رۇغان قانۇنىيەت بىلەن زىتلىشىدىغان، قارشى تەرەپنى زىيانغا ئۇچرىتىشنىڭ سىرتىدا، جاپا تارتماستىن، ئىشلىمەستىن پۇل تېپىشنى چىقىش يولى قىلغان بىر تەييار تاپلىقتۇر
(2) قىمار تۈرىگە كىرىدىغان پۈتۈن ئويۇنلار ئىنسانلارنى ئىشلەشكە، ھالال رىزىق ئۈچۈن تەر تۆكۈشكە ئەمەس، تەلەي سىناشقا، تاسادىپىيلىق ۋە قۇرۇق ئارزۇلارغا تايى نىدىغان قىلىپ قويىدۇ (3 ) قىمار ئويناپ بىراۋنىڭ پۇلىنى ئۇتۇۋېلىش ئۇنىڭ پۇلىنى ھەقسىز ئېلىۋالغانغا ئوخشاشلا ھارامدۇر چۈنكى ئىسلا م قانۇنى بويىچە، بىراۋنىڭ پۇل– مېلى يەنە بىرسىگە پەقەت سودا– سېتىق يولى بىلەن ياكى ئۆز كۆڭلىدىن سوۋغا قىلىشى بىلەن ياكى سەدىقە قىلىش بىلەنلا ھالال بولىدۇ (4 ) قىمار ئوينىغۇچىلار ئۇتتۇرۇۋەتكەندە، ئاغزى بىلەن رازىلىقىنى ئىپادىلىگەن بىلەن
(1) مائىدە سۈرىسى 89 - ئايەت چىن كۆڭلىدە ئۇتۇ ۋالغان كىشىگە ئۆچمەنلىك بىلەن ئاداۋەت ساقلايدۇ زىيان ئاچچىق بولغانلىقتىن زىيان تارتقان ئادەم قايسى يول بىلەن بولمىسۇن، ئۇتۇۋالغان ئادەمگە يامانلىق قىلىش كويىدا بولىدۇ ۋە ئارىدىكى دوستلۇق بۇزۇلىدۇ (5 ) ئۇتتۇرغۇچى زىياننى قايتۇرۇۋېلىش، ئۇتقۇچى يەنە كۆپرەك ئۇتۇش تىلىكى بىلەن ھەر ئىككىسى قىماردىن باش ئالالمايدۇ قىمارۋازلار ئاخىرىدا ھەممە نەرسىسىدىن ئا يرىلىپ موھتاجلىقتا قالىدۇ مۇندىن باشقا قىمار ۋاقىتنى ۋە كۈچنى ئىسراپ قىلىدىغان ئويۇن بولغانلىقتىن، جەمئىيەتنىڭ تەرەققىياتىغا، كىشىلەرنىڭ ئىشلەپ باي بولۇشىغا توسقۇنلۇق قىلىدۇ قىمارغا باغلى نىپ قالغان ئادەمنىڭ دىنىنى، نومۇسىنى، ۋىجدانىنى، مىللىتىنى ۋە ھەر نەرسىسىنى سېتىۋېتىشى ئېھتىمالدىن يىراق ئەمەس شۇڭا قىمار پۈتۈن تۈرلىرى بىلەن ھارام قىلىنغان قىمار ئوينىغان كى شى ئاللاھ ھارام قىلغان ئىشنى سادىر قىلغانلىقى ئۈچ ۈن ئېغىر گۇناھكار بولىدۇ.
جاۋاب: ھەر خىل تۈردىكى لاتارىيە ئويۇنلىرى قىمارنىڭ تۈرلىرىدىن بولۇپ، قانداقلا بىر ئاتالغۇ بىلەن ئاتىلىشىدىن قەتئىينەزەر ئۇتۇش ۋە ئۇتتۇرۇشنى ئاس اس قىلغان ھەرقا نداق ئويۇن قىماردۇر چۈنكى لاتارىيە بېلىتىنى سېتىۋالغان ئادەم ئۇتۇۋالغان تەقدىردە، ئۇ ئۆ زى بېلەتكە تۆلىگىنىدىن نەچچە ھەسسە ئارتۇق پۇلنى ھېچبىر مېھنەتسىز قولغا چۈشۈرگەن بولىدۇ ب ۇ بىر ھارام لاتارىيە بېلىتىنى سېتىۋېلىپ ئۇتالمىغان مىڭلارچە كى شىنىڭ ھەققىنى بەدەلس ىز ئالغانلىقى يەنە بىر ھارام بۇ قاتمۇقات ھارام دېگەنلىك زىنا ۋە ئۇنىڭ خەتىرى.
جاۋاب: زىنا— ئۆزىنىڭ ھالال نىكاھلىق جورىسى بولمىغان بىرسى بىلەن جىنسىي ئالاقە قىلىش دېگەنل ىك بولۇپ، ئاللاھ ھارام قىلغان ئەڭ چوڭ گۇناھلارنىڭ بىرىدۇر ئاللاھ تائالا: مۇسۇلمانلارنى زىنادىن قەتئىيلىك بىلەن توسۇپ، قۇرئان كەرىمدە مۇنداق دېگەن﴿ زىناغا يېقىنلاشماڭلار چۈنكى ئۇ قەبىھ ئىشتۇر يامان يولدۇر﴾(1): پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن«زىنا قىلغۇچى مۆمىنلىك ھالىتىدە زىنا قىلمايدۇ ئوغرىلىق قىلغۇچى مۆمىنلىك ھالىتىدە ئوغرىلىق قىلمايدۇ ھاراق ئىچكۈچى مۆمىنلىك ھالىتىدە ھاراق ئىچمەيدۇ»(2): پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام يەنە بىر ھەدىستە مۇنداق دەيدۇ«، كىشى زىنا قىلغان چېغىدا ئۇنىڭدىن ئىمان چېقىپ كېتىپ ئۇنىڭ بېشىدا كۈنلۈككە ئوخشاش تۇرىدۇ. ئۇ كىشى گۇناھىغا تەۋبە قىلغاندىن كېيىن ئىمانى ئۇنىڭغا قايتىدۇ»(3) زىنانىڭ يامان ئاقىۋەتلىرى.
جاۋاب: زىنا ئىناق ئائىلىلەرنى پارچىلايدىغان، ئابرۇيلۇق كىشىلەرنى يەرگە قارىتىدىغان گۇناھسىز نارىسىدە بالىلارنى يېتىم قىلىدىغان، ئوت يۈرەك ئەرلەرنى قورقۇنچاق قىل ىپ قويىدىغان بىر خىل رەزىل قىلمىشتۇر زىنا شۇنچىلىك قەبىھ ۋە رەزىل ئىش بولغانلىقتىن، ئاللاھ تائالا ئۇنىڭ جازاسىنى: تۆۋەندىكىچە بېكىتكەن زىنا قىلغۇچى ئۆيلەنگەن ياكى تۇرمۇشقا چىققان بىرسى بولسا، ئۇنى تاش كېسەك قىلىپ، ئۆلتۈرۈش ئەگەر ئۆيلەنمىگەن ياكى ياتلىق بولمىغانلاردىن بولسا، ئۇنى خەلقى ئالەم ئالدىدا يۈز قامچا ئۇرۇش ئەر ئايال، باي گاداي، قېرى ياش بۇ ھۆكۈمدە ئوخشاشتۇر بۇلار زىنانىڭ بۇ دۇنيادىكى جازاسى ئەمما ئۇنىڭ ئاخىرەتتىكى جازاسى ئادەمنى دەھشەتكە سالىدىغان، ئەقىلنى چۆچۈتىدىغان بىر ئىشتۇر ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە ئاللاھ ياخشى، كۆرىدىغان بەندىلەرنىڭ سۈپەتلىرىنى بايان قىلغان سۆزىدە زىنا قىلىشنى ئاللاھقا ش ېرىك كەلتۈرگەنلىك ۋە ناھەق ئادەم ئۆلتۈرگەنلىك بىلەن باراۋەر ساناپ، بۇ گۇناھلارنى ئىشلىگۈچىلەرنىڭ: ئاخىرەتتىكى جازاسىنى مۇنداق بايان قىلغان﴿ ئاللاھ ياخشى كۆرىدىغان بەندىلەر ئاللاھقا ئىككىن چى بىر مەبۇدنى شېرىك قىلىپ ق و شىۋالمايدۇ، ئاللاھ ھارام قىلغان ناھەق ئا، دەم ئۆلتۈرۈش جىنايىتىنى ئىشلىمەيدۇ، زىنا قىلمايدۇ كىمكى بۇ گۇناھلارنى قىلىدىكەن
(1) ئىسرا سۈرىسى 32 ئايەت
ئۇ ئاخىرەتتە جازاغا ئۇچرايدۇ قىيامەت كۈنى ئۇنىڭغا ھەسسىلەپ ئازاب قىلىنىدۇ، ئۇ مەڭگۈلۈك ئازاب ئىچىدە خارلانغان ھالدا قالىدۇ﴾(1) زىنانىڭ دەرىجىلىرى بىر خىل ئەمەس.
جاۋاب: : زىنانىڭ دەرىجىلىرى ئېغىرلىق جەھەتتىن ھەر تۈرلۈك بولىدۇ. مەسىلەن ئۆزىگە دۈشمەنلىك كۆرسىتىۋاتقان باشقا دىندىكى ئايال بىلەن زىنا قىلىشتىن، مۇسۇل مان ئايال بىلەن زىنا قىلىشنىڭ گۇناھى ئېغىر ناتونۇش مۇسۇلماننىڭ ئايالى بىلەن زىنا قىلىش، تىن قوشنىسىنىڭ ئايالى بىلەن زىنا قىلىشنىڭ گۇناھى ئېغىر يىراق قوشنىسىنىڭ ئايالى ب ىلەن زىنا قىلىشتىنيېقىن قوشنىسىنىڭ ئايالى بىلەن زىنا قىلىشنىڭ گۇناھى ئېغىر يېقىن قوش نىسىنىڭ ئايالى بىلەن زىنا قىلىشتىن مۇ جاھىد (ئاللاھ يولىدا جەڭگە چىقىپ كەتكەن كىشى) نىڭ ئايالى بىلەن زىنا قىلىشنىڭ گۇناھى ئېغىر، ئەلۋەتتە ئېرى يوق ئايال بىلەن زىنا قىلىشتىن، ئېرى بار ئاي ال بىلەن زىنا قىلىشنىڭ گۇناھى ئېغىر بولىدۇ: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن« بىراۋنىڭ قوشن ىسىنىڭ ئاي الى بىلەن زىنا قىلغىنىنىڭ گۇناھى باشقا يات ئاياللاردىن 10 ئايال بىلەن زىنا قىلغىنىدىن ئېغىردۇر»(2) بۇنىڭدىن، باشقا دىندىكى ياكى يات ئاياللار بىلەن زىنا قىلسا، ئۇنىڭ گۇناھى يېنىكرەك بولىدىغان ئوخشايدۇ، دەپ چۈشىنىپ قېلىش ئىنتايىن خاتادۇر چۈنكى ھەدىسلەردە بايان قىلىنغانلار مۇتلەق زى نانىڭ جازاسى بولۇپ، بۇ مۇتلەقلى ق ئادەتتە زىنا دەرىجىلىرىنىڭ ئەڭ يېنىك بولغىنىنى كۆرسىتىدۇ: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دېگەن« مۇجاھىدلارنىڭ ئاياللىرىنىڭ باشقىلارغا ھاراملىقى، خۇددى بۇ ئاياللارنىڭ ئۆز ئاتىلىرىغا ھارام بولغىنىغا ئوخشاشتۇر قانداقلا بىر كىشى مۇجاھىدلاردىن ئايرىلىپ قېلىپ، بىرەر مۇجاھىدنىڭ ئايالىغا كېلىدىكەن ۋە ئۇنىڭغا خىيانەت قىلىدىكەن، قىيامەت كۈنىدە، بۇ مۇجاھىد ئۈچۈن ئۇنىڭ خىيانەت قىلغۇچىسىدىن ئىنتىقام ئېلىپ بېرىلىدۇ، ئەگەر ئۇنىڭ ساۋابلىرى بولسا، مەزكۇر مۇجاھىد ئۇنىڭ ساۋابلىرىدىن خالىغانچە ئالىدۇ»(3) يۇقىرىقى، زىنانىڭ ئادەمنى دەھشەتكە سالىدىغان گۇناھىنى ئاڭلىغاندىن كېيىن، بۇرۇن زىنا ئىشلارنى قىلىپ قويغانلارنىڭ ئاللاھنىڭ كەچۈرۈم قىلىشىدىن ئۈمىدسىزلىنىشى توغرا ئ ەمەس چۈنكى ئاللاھ تائالا ئادەتتىكى كىچىك گۇناھلارنى ئەمەل- ئىبادەتلەرنىڭ يۈزىسىدىن تەۋبىسىزمۇ كەچۈرىدۇ، ئەمما چوڭ گۇناھلارنى ھەقىقىي تەۋبە ئارقىلىق كەچۈرىدۇ زىنانىڭ ئىناق ئائىلىلەرنى قانداق ۋەيران قىل غانلىقى، ئەر ئايال ئىككىسىنىڭ مۇھەببىتىنى نەپرەتكە ئايلاندۇرۇش ئارقىلىق، قانچىلىغان گۇناھسىز بالىلارنى يېتىم قىلغانلىقى ھەممىگە ئايان بولغان، تەجرىبىلەرمۇ ئۇنى يەكۈنلىگەن بىر بالايىئاپەت ئىكەنلىكى ئوچۇق بىر رېئاللىقتۇر شۇڭا زىنا ئائىلىلەرنىڭ بۇزۇلۇشىنىڭ ئەڭ چوڭ ئامىلى سانى لىدۇ
(1) فۇرقان سۈرىسى 68 - - ئايەتلەر
: مۇندىن باشقا، زىنا مىللەتنىڭ چۆكۈشىگە سەۋەب بولىدۇ بىر ھەدىستە«قانداقلا ب ىر مىللەت تە زىنا ياكى جازانىخورلۇق ئو مۇم لىشىدىكەن، ئۇلار ئۆزلىرىنى ئاللاھ تائالانىڭ ئازابىغا تۇتقان بولىدۇ»(1)، مانا بۇ ئاللاھت ائالانىڭ زىنانى«يامان يول »دەپ تەرىپلىگەن لىكىنىڭ سىرلىرىدىن بىرى
(1) ھاكىم رىۋايىتى زىنادىن چوڭ ئىككى زىنا ۋە ئۇنىڭ جازاسى.
جاۋاب: مۇسۇلمان ئەمەس مىللەتلەردە كۆپرەك كۆرۈلىدىغان، زىنادىنمۇ چوڭ ئىككى زىنا بولۇپ، بىرى، لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنىڭ يەر بىلەن يەكسان بولۇپ، پۈتۈنلەين ابۇت قىلىنىشىغا سەۋەب بولغان« ئەر بىلەن ئەرنىڭ جىنسىي مۇناسىۋەت قىلىشى»، يەنە بىرى، «ئايالنىڭ ئايال بىلەن جىنسىي لەززەت ئېلىشى »د ۇر ئالدىنقىسى«لەۋات ياكى بەچچى ۋازلىق » دەپ ئاتىلىدۇ، كېيىنكىسى« سىھاق– Lesbianism » دەپ ئاتىلىدۇ لەۋاتنىڭ جازاسى.
جاۋاب: لەۋات ياكى بەچچىۋازلىق قىلىش ئىنسان تەبىئىتىنى يىرگەندۈرىدىغان، ئەڭ پاسكىنا، ئەڭ يامان قىلىق بولۇپ، ئاياللارنىڭ ھەققىگە ئىشلەنگەن ئېغىر جىنايەتتۇر چۈنكى ئەرلەرنىڭ جىنسىي ھەۋىسىنى قاندۇرىدىغان جايى ئاياللاردۇر بۇ قىلىق ھەر قانداق بىر مىللە تنى، ھەر قانداق بىر جەمئىيەتنى نابۇت قىلىپ يوق قىلىۋېتىش كە يېتەرلىكتۇر ئۆز ۋاقتىدا لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى مۇشۇ قىلىقنى قىلغانلىقى سەۋەبلىك ئاللاھ ئۇلارنى يەرنى: ئۈستىگە دۈم كۆمتۈرۈش بىلەن جازالىغان پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىر ھەدىستە« لەۋات قىلغانلارنى تۇتۇۋالساڭلار، قىلغۇچى ۋە قىلىنغۇچى ھەر ئىككىسىنى ئۆلتۈرۈڭلار » دەپ كۆرسەتكەن (1) ئىسلام قانۇنشۇناسلىرى قۇرئان كەرىمنىڭ لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋم ىنى جازالىغانلىقى توغرىسىدىكى ئايەتنىڭ روھىغا ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يۇقىرىقى ھەدىسىگە ئاساسەن لەۋات قىلغان ئادەم ئىنسانلىقنى، جەمئىيەتنى بۇلغىغانلىقى سەۋەبلىك، ئۇنداقلارنى ئۆلتۈرۈشكە ئىتتىپاقلاشقان بولسىمۇ، ئۇنى تاش– كېسەك قىلىپ ئۆلتۈرۈش ياكى ئوت قويۇپ ئۆلتۈر ۈش ياكى قىلىچ بىلەن ئۆلتۈرۈش توغرۇلۇق ئىختىلاپلاشقان ئەمما ئۇنىڭ ئاخىرەتتىكى جا زاسى ناھايىتى ئېنىق بولۇپ، ئۇ بولسىمۇ دوزاختۇرۇ سىھاقنىڭ جازاسى.
جاۋاب: سىھاق ياكىLesbianism، ئىنسانلىق شەنىگە ياراشمايدىغان، ئەڭ يىرگىنىشلىك پاسكىنا قىلىقتۇر ئۇ زىنانىڭ يەنە بىر تۈرى بولۇپ، گۇناھى زىنانىڭ گۇناھىدىن ئەلۋەتتە: چوڭدۇر پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام«ئايالنىڭ ئايالغا جىنسىي تەرەپتىن كېلىشى زىنادۇر»(2) دېگەن
: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بۇ قىلىقتىن مەنئى قىلىپ مۇنداق دېگەن« ئەر ئەرنىڭ ئەۋرىتىگە قارىمىسۇن، ئايالمۇ ئايالنىڭ ئەۋرىتىگە قارىمىسۇن، ئەر بى لەن ئەر، ئايال بىلەن ئايال بىر يوتقاندا ياتمىسۇن»(1) دەپ كۆرسەتكەن پۈتۈن ئىسلام ئۆلىمالىرى قەدىمدىن ھازىرغىچە بۇ قىلىقنىڭ ھارام ئىكەنلىكىگە ۋە زىنانىڭ بىر تۈرى ئىكەنلىكىگە ئىتتىپاقلاشقان سىھاقنىڭ ئاخىرەتتىكى جازاسى زىنانىڭ جازاسىدىن ئېغىرراق بولىدىغانل ىقى ئېنىقتۇر ئەمما ئۇنىڭ بۇ دۇنيادىكى جازاسى توغرۇلۇق قۇرئان كەرىم ياكى ھەدىستە بىر نەرسە كەلمىگەنلىكى ئۈچۈن ئىش ئۈستىدىكىلەرنىڭ شارائىتقا قاراپ قامچا ئۇرۇشقا ئوخشاش جازالارنى قوللىنىشى كېرەك، دەيدىغان كۆز قاراشلار بار
(1) مۇسلىم رىۋايىتى ئالدامچىلىق ۋە ئۇنىڭ تۈرلىرى.
جاۋاب: ئالدامچىلىق— ھىيلە-، مىكىرلەر بىلەن كىشىلەرنى قاندۇرۇش، قايىل قىلىش ئىشەندۈرۈش دېگەنلىكتۇر ئالدامچىلىق ئىنسان تەبىئىتىگە يات ۋە ئۇلارنىڭ شەنىگە ياراشمايدىغان بىر ناچار خۇلقتۇر ئال دامچىلار پۈتۈن ئىنسانىيەتنىڭ لۇغىتىدە سۆك ۈلمەكتە ئىنسانلار يارىتىلغاندىن بۇيان كەلگەن پۈتۈندىن، پەلسەپە ۋە يەرلىك قانۇنلارمۇ ئالدامچىلى قنى مەنئى قىلىدۇ ۋە ئالدامچىلارنى سۆكىدۇ: ئىسلام پەيغەمبىرى ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئالدامچىلىقنى سۆكۈپ«كىمكى ئالدامچىلىق قىلىدىكەن، ئۇ بىزدىن ئەمەس»(1) دەپ ئاگاھلاندۇرغان بۇ ھەدىس ئالدامچىلارنىڭ گەرچە ناماز ئوقۇپ، روزا تۇتۇپ، زاكات بېرىپ ۋە ھاجى بولۇپ، كۆرۈنۈشتە ئۆزلىرىنى مۆمىن مۇسۇلمانلار قاتارىدىن كۆرسەتسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇنداقلارنىڭ مۇسۇلمانلاردىن سانالمايدىغانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ چۈنكى« دىن– مۇئا مىلە »د ۇر دۇنيادىكى پۈتۈن دىنلارنىڭ ئاساسلىق مەقسىتى ئىنسانلارنى دەخلى– تەئەررۇزسىز، ب ەختلىك ياشىتىشتۇر ئالدامچىلىق بولسا ئىنسانلارنى زىيان– زەخمەتلەرگە ئۇچرىتىدىغان ئې غىر جىنايەت سودا– سېتىق ئىشلىرىدىكى ئالدا مچىلىق تۈرلىرى.
جاۋاب: ھازىرقى زاماندا ئالدامچىلىق تۈرلىرى ئەڭ كۆپ ئومۇملاشقان جاي بازارلار بولۇپ، سودا– سېتىق ئىشلىرىدىكى ئالدامچىلىق تۈرلىرى ئىنتايىن كۆپ تۇر ئۇلاردىن بەزىسى: تۆۋەندىكىچە (1 ) ساتماقچى بولغان مالنىڭ ئەيىبىنى يوشۇرۇش ئارقىلىق، خېرىدارلارنىڭ كۆزىنى بوياشقا تىرىشىش مەسىلەن: مېۋە– چېۋە ياكى ئوتياش ۋە ھەر قانداق بىر نەرسىنىڭ ياخشىلىرىنى ئۈستىگە، ناچارلىرىنى ئاستىغا تىزىش ئارقىلىق خېرىدارلارنى ئالداپ سا تقانغا ئوخشاش (2 ) ساتماقچى بولغان ماللىرىغا باشقىلارنىڭ ماركىلىرىنى ئوغرىلىقچە چاپلاپ سېتىش ئارقىلىق خېرىدارلارنى ئالداش مەسىلەن: سۈپەتسىز ماللارغا داڭلىق ماركىلارنى يا كى يەرلىك ماللارغا چەت ئەلنىڭ ماركىلىرىنى ئوغرىلىقچە چاپلاپ ساتقانغا ئوخشاش بۇند اق قىلىش ئىنسانلارنى ئىككى تەرەپتىن زىيانغا ئۇچراتقانلىق بولۇپ، خېرىدارلارنى ئال داپ ئۇلارنى زىيانغا ئۇچراتقاننىڭ سىرتىدايالغاندىن چاپلىۋالغان ماركىنىڭ ئىگىسى ب ولغان شىركەتنى زىيانغا ئۇچرىتىدۇ بۇنىڭ بىلەن ھەر ئىككى تەرەپنىڭ پۇلىنى ئالداپ ئېلى ۋېلىش ئارقىلىق قاتمۇقات ھارامنى يېگەن بولىدۇ (3 ) تارازىدا ياكى ئۆلچەمدە كەم بېرىش بۇ سودىدىكى ئالدامچىلىق تۈرلىرىنىڭ ئەڭ يامىنى ۋە ئەڭ كۆپ ئومۇملاشقىنى بولۇپ، ئاللاھ تائالا مۇنداق قىلغۇچىلارنى ئاخىرەتتىكى ھېساب بېرىشكە ئىشەنمەيدىغانلار قاتارىدىن (يەنى كاپىرلارنىڭ قاتارىدىن) سانىغان (بۇ ماۋزۇ« سودا– سېتىق ئىشلىرىدىكى ئىسلام پىرىنسىپى » دېگەن ماۋزۇدا تەپسىلىي )سۆزلەندى (4 ) خېرىدار ئەمەس بىرىنى خېرىدار ئورنىدا كۆرسىتىپ ئۇنى يۇقىرى باھادا تەلەب قىلدۇرۇش ئارقىلىق راس تىنلا ئالىدىغان خېرىدارلارنى ئالداپ سېتىۋېلىش بۇنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام«غەرەر » دەپ ئاتىغان ۋە قاتتىق تەلەب پۇز بىلەن مەنئى قىلغان (1) (5 ) چارۋا ماللارنى ساتىدىغانلارنىڭ بۇ ماللارنى سېتىشقا ئېلىپ چىقىشتىن بۇرۇن مەخسۇس دورىلار بىلەن يالغاندىن سەمرىتىپ، خېرىدارلارنىڭ كۆزىنى بويىشى مۇنداق ئالدامچىلىق بىلەن تاپقان پۇل ھارام بولىدۇ.
جاۋاب: ئىجتىمائىي ھاياتتىكى ئالدامچىلىق تۈرلىرى ناھايىتى كۆپ، ئۇلاردىن بەزىلىرى تۆۋ: ەندىكىچە (1 ) ئۆيلەنمەكچى بولغان قىز– يىگىتنىڭ ئۆزىدە بولمىغان ئارتۇقچىلىقلار بىلەن ياكى كەمچىلىكلىرىنى يوشۇرۇش بىلەن قارشى تەرەپنى ئالدىشى بولۇپ، بۇ خىل ئالدامچىلىق بەختلىك ئائىلە قۇرۇشقا توسالغۇ بولىدىغان يامان ئىشتۇر چۈنكى بىر-بىرىنى ئالدا پ تۇرمۇش قۇ رغانلارنىڭ بۇ تۇرمۇشى داۋام قىلمايدۇ، داۋام قىلغاندىمۇ بەختلىك بولالمايدۇ (2 ) ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئىمتىھاندا كۆچۈرۈشى بۇ مۇئەللىمنى ئالداشتىن ئاۋۋال ئۆزىنى ئالدىغانلىق ۋە ئۆزىنى زىيانغا ئۇچراتقانلىقتۇر ئىمتىھاننى كۆچۈرۈپ ياكى قايسىبىر ھىيلە بىلەن تاپشۇرۇش ئارقىلىق دىپلوم ئالغانلارنىڭ، دىپلومنى ئوقۇپ، ئىمتىھان بېرىپ ئالماستىن سېتىۋالغانلارنىڭ بۇ دىپلومنى ئىشلىتىپ تاپقان پۇلى شەكسىز ھارامدۇر چۈنكى مۇنداق كىشى ئۇ دىپلومغا ۋە دىپلومدىكى كەسىپنى قىلىشقا لاياقەتلىك ئەمەس بىرەر كەسىپكە لاياقەتسىز كىشىلەر ئۇنىڭغا لاياقەتلىك بولغانلارنىڭ ئورنىدا ئىش قىلغاندا، ئۆزىنىڭ بىلىمسىزلىكى سەۋەبلىك ئىنسانلارنى تۈرلۈك زىي ان– زەخمەتلەرگە ئۇچرىتىدۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئالدامچىلىقنىڭ خەتىرىدىن ئاگاھلاندۇرۇپ: «كىمكى بىزنى ئالدايدىكەن، ئۇ بىزدىن ئەمەس»(3) دېگەن (3) دوستلارن ىڭ، خىزمەتداشلارنىڭ، ساۋاقداشلارنىڭ، قوشنىلارنىڭ، تۇغقانلارنىڭ، ئەر – ئاياللارنىڭ، قېرىنداشلارنىڭ بىر– بىرىدە كۆرۈلگەن يېتەرسىزلىكلەرنى، خاتالىقلارنى ياكى ئەيىبلەرنى تۈزىتىش ئۈچۈن نەسىھەت قىلىشنىڭ ئورنىغايوشۇرۇش ياكى كۆرمەسلىككە (1) ئىمام مۇسلىم رىۋايەت قىلغان بىر ھەدىستە، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ«غرر »مۇئام ىلىسىدىن توسقانلىقى ۋە ئۇنىڭ ھاراملىقى بايان قىلىنغان سېلىش، ھەتتا ماختاشمۇ بىر خىل ئالدامچىلىق بولۇپ، ئۆزىنىڭ يېقىن كىشىلىرىنى ۋاقىتلىق ئالداپ، ئۇلارنى زىيانغا ئۇچراتقاننىڭ سىرتىدا، ئاللاھ تائالانىڭ ۋەز– نەسىھەت قىلىشتىن ئىبارەت ئەمرىگە خىلاپلىق قىلغانلىقتۇر پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام« دىن– نەسىھەتتۇر»(1) دەپ كۆرسىتىش ئارقىلىق«مۇس ۇلمان مۇسۇلماننىڭ ئەينىكى»(2) بولۇشى لازىملىقىنى جېكىلىگەن چۈنكى ھەر قانداق بىر مۇسۇلماننىڭ باشقىلارغا ئۆزىنىڭ بىلگىنىچە، ئىقتىدارىنىڭ يېتىشىچە، ئىمكانىيىتىنىڭ يار بېرىشىچە، بۇ دىننى تەشۋىق قىلىش ۋە ئۇنىڭ گۈزەللىكلىرىنى كۆرسىتىش مەسئۇلىيىتى بار ھەر بىر م ۇسۇلمان ئىسلام دىنىدىن مەسئۇلدۇر.
جاۋاب: ئالدامچىلىقنىڭ زىيانلىرى ئىنتايىن كۆپ ئۇنىڭ ئەڭ خەتەرلىك زىيىنى چىن مەنىدە مۇسۇلمان بولالماسلىقتۇر چۈنكى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ«، كىمكى بىزنى ئالدايدىكەن ئۇ بىزدىن ئەمەس»(3) دېگەن مەشھۇر ھەدىسى ئالدامچىنىڭ ھەقىقىي مۇسۇلمانلار قاتارىدىن سانالمايدىغانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ ھەد ىستىكى«بىز »دېگەن سۆز ئىسلام ئ ۇ ممىتىگە مەنسۇپ، بولغان جىمى مۇسۇلمانلارنى«بىزدىن ئەم ەس » دېگەن سۆز ئالدامچىلارنىڭ ھەقىقىي مۇسۇلمانلاردىن ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىدۇ ئالدامچىلىقنىڭ بۇنىڭدىن باشقا زىيانلىرىدىن بەزىسى: تۆۋەندىكىچە (1 ) ئالدامچىلىق دوزاخقا كىرىشنىڭ يولىدۇر (2) ئالدامچىلىق ئۇنى قىلغۇچىلارنىڭ تەبىئىتىنىڭ پەسلىكىگە، ئەخلاقىنىڭ رەزىل، لىكىگە ئىمانىنىڭ يوقلۇقىغا دەلىلدۇر (3 ) ئالدامچىلار ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن، بەرىكىتىدىن ۋە مەغپىرىتىدىن ھەمىشە مەھرۇم قالغۇچىلاردۇر (4 ) ئالدامچىلارنىڭ دۇئاسى قەتئىي ئىجابەت بولمايدۇ ئىبادەتلىرىنىڭ قوبۇل بولۇشىدا شەك بار چۈنكى ئالدامچىلىقتىن تاپقان پۇل ھارام، ھارام يېگەن ئادەمنىڭ دۇئاسىنى ڭ ئىجابەت بولمايدىغانلىقىدا شەك يوق (5 ) ئۆلىمالار كۇففارلارنىڭ مۇسۇلمانلارنىڭ ئۈستىگە مۇسەرت بولۇۋېلىشى مۇسۇلمانلارنىڭ ئۆز ئارىسىدىكى ئالدامچىلىقتىن بولىدىغانلىقىنى سۆزلەيدۇ چۈنكى ئالدامچىلى ق بار يەردە، ئىشەنچ بولمايدۇ، ئىشەنچ بولمىغان يەردە، بىرلىك، ئىناقلىق بولمايدۇ بىرلىك ۋە ئىناقلىق بولمىغان يەردە كۈچ– قۇۋۋەت بولمايدۇ، كۈچ– قۇۋۋەت بولمىغان يەردە ئې، زىلىش بوزەك قىلىنىش، مۇستەملىكە قىلىنىش بولىدۇ رىھېس شىلىق ەۋ ڭىنشۇرۇدلىق ىھانۇگ.
جاۋاب: سېھىر— ئاللاھنىڭ ئىزنى بىلەن تەسىر قىلىدىغان، جىنلارنى ئىشقا سېلىش بىلەن ئېلىپ بېرىلىدىغان يوشۇرۇن ئىش دېگەنلىكتۇر سېھىر ئەر– ئاياللارنى بىر- بىرىگە ئۆچ ياكى ئامراق قىلىش، كىشىلەرگە زىيان– زەخمەت يەت كۈزۈش ۋە قەستلەش رولىنى ئوينايدۇ.
جاۋاب: سېھىرنىڭ تەسىر قىلىدىغانلىقى ۋە كىشىلەرنى تۈرلۈك دەرد ئەلەملەرگە ۋە كېسەللىكلەرگە ئۇچرىتىدىغانلىقى، ھەتتا ئۆلۈمىگىمۇ سەۋەب بولالاي دىغانلىقى راستتۇر.
جاۋاب: سېھىرگەرلەر ۋە كىشىلەرگە سېھىر ئۆگەتكۈچىلەر شەكسىز كاپىرلاردۇر پۈتۈن تەپسىرشۇناس ئالىملار قۇرئان كەرىمدىكى﴿سۇلايمان (سېھىرگەر بولغىنى ۋە سېھىر ئۆگ ىنىش بىلەن) كاپىر بولغىنى يوق، لېكىن شەيتانلار كىشىلەرگە سېھىر ئۆگىتىپ كاپىر بولدى﴾(1) دېگەن ئايەتنىڭ تەپسىرىدە، سېھىر قىلغۇچى ۋە ئۇنى ئۆگەتكۈچىلەرنىڭ چوقۇم كاپىر بولىدىغانلىقىنى تەكىتلىمەكتە: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بۇ مەسىلىنى ئوچۇقلاپ مۇنداق دېگەن«كىم كى داخان، رەمچى ۋە پالچىلارغا بېرىپ، ئۇلارنىڭ سۆزلىرىگە ئىشىنىدىكەن، ئۇ ئىسلام دىنىغا ئىنكار قىلغان بولىدۇ »دېگەن (2)
(1) بەقەرە سۈرىسى 102 ئايەت
سېھىردىن ساقلىنىش ۋە ئۇنىڭدىن شىپا تېپىش ئۇسۇلى.
جاۋاب: : سېھىردىن ساقلىنىش ئۈچۈن تۆۋەندىكىلەرگە رىئايە قىلىش لازىم (1 ) ھەر خىل ئاپەتلەر، ئاغرىق سىلاق ۋە خېيىمخەتەرلەردىن ساقلىنىش ئۈچۈن، ئوقۇلىدىغان ئايەت ۋە دۇئالارنى، خۇسۇسەن، فاتىھە سۈرىسىنى، ئايەتۇلكۇرسىنى، ئىخلاس فەلەق ۋە ناس سۈرىلىرىنى، بەقەرە سۈ رىسىنىڭ ئاخىرقى ئىككى ئايىتىنى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام كۈندىلىك تۇرمۇشىدىكى تۈرلۈك مۇناسىۋەتلەر، ھاللار ۋە جايلاردا ئوقۇشنى ئۆزىگە ۋەزىپە قىلغان دۇئالارنى، كۆزدىن ساقلىنىش ئۈچۈن ئوقۇلىدىغان دۇئا ۋە زىكىرلەرنى كۆپ ئوقۇشقا ئادەتلىنىش (1)
(2) ئىسلامدا بۇيرۇ لغان ئەمەل- ئىبادەتلەرنى تولۇق ئورۇنداش بىلەن بىرگە، ئۆزىنى پاكىز تۇتۇش ۋە گۇناھ، ھارام ئىشلاردىن يىراق بولۇش (3 ) قۇرئان تىلاۋىتى بىلەن كۆپرەك مەشغۇل بولۇش سېھىردىن شىپا تېپىشنىڭ چارىلىرى.
جاۋاب: سېھىرگە مۇپتىلا بولغاندىن كېيىن، ئۇنىڭدىن شىپا تېپىشنىڭ چارىلىرى: تۆۋەندىكىچە (1 ) سېھىر قىلىنغان ئورۇن بىلىنسە، ئۇنى شەرىئەتكە خىلاپ كەلمەيدىغان ئۇسۇل بىلەن چىقىرىپ تاشلاش بۇ ئەڭ ئۈنۈملۈك چا رىدۇر (2) (2 ) فاتىھە، ئىخلاس، فەلەق، ناس سۈرىلىرىنى، ئايەتۇلكۇرسىنى، بەقەرە سۈرىسىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئىككى ئايىتى«(ئامەنەررەسۇلۇ «دىن»كافىرىين» غىچە) نى چىن ئېتىقاد بىلەن ئۈچ قېتىمدىن ياكى ئۇنىڭدىن كۆپ ئوقۇپ بىمارغا سۈفلەپ يۈرۈش (3)
(3) بىمارنىڭ ئاغرىغان يې: رىگە قولنى قويۇپ تۇرۇپ، مۇنۇ دۇئالارنى ئوقۇش — «، ئى ئىنسانلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھۇ دەردكە داۋا، رەنجىمىزگە شىپالىق بەرگىن ھەقىقەتەن سەن ھەرقانداق ئاغرىقلارغا شىپالىق بەرگۈچىسەن سېنىڭدىن بۆلەك شىپالىق بەرگۈچى يوق، سېنىڭ شىپايىڭ بىلەن كېسەللىك قالمايدۇ«(4) —» ئاللاھنىڭ ئۇلۇ كەلىمىلىرىگە سېغىنىپ ھەرقانداق شەيتاندىن، خەتەرلىك مەخلۇقلاردىن ۋە ھەرقانداق يامان كۆزدىن پاناھ تىلەيمەن»(5)
(1) پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ شۇنداق قىلغانلىقىنى ئۇلۇ ئالىم ئىبنى قەييۇم جەۋزى«زاد ۇلمەئاد »ناملىق ئەسىرىنىڭ 4 جىلد 126 بېتىدە بايان قىلغان
(2) پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ شۇنداق قىلىشقا بۇيرۇغانلىقىنى ئىمام بۇخارىي رىۋايەت قىلغان
(4) بۇخارىي رىۋايىتى
— «ئاللاھنىڭ ئۇلۇ كەلىمىلىرىگە سېغىنىپ، مەخلۇقاتنىڭ شەررىدىن پاناھ تىلەيمەن»(1)
كۆزدىن ساقلىنىش ۋە ئۇنىڭدىن شىپات.
جاۋاب: قۇرئان كەرىم ئايەتلىرىنىڭ مۇسۇلمانلارنىڭ ھەر قانداق دەردىگە داۋا ۋە كېسەللىرىگە شىپا ئىكەنلىكىدە قىلچە شەك يوق ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە م: ۇنداق دېگەن ﴿ئى ئىنسانلارۇ سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن نە سىھەت بولغان، دىللاردىكى دەردكە شىپا بولغان، مۆمىنلەرگە ھىدايەت ۋە رەھمەت بولغان (قۇرئان) كەلدى﴾(1)، ﴿ بىز مۆمىنلەرگە شىپا ۋە رەھمەت بولىدىغان قۇرئان ئايەتلىرىنى چۈشۈرى مىز﴾(2) قۇرئان كەرىم بى لەن ئىسلامىي دۇئالار مۆمىنلەر ئۈچۈن شىپادۇر.
جاۋاب: كۆز، سېھىر، ئاغرىق سىلاق ۋە باشقىمۇ بالايىئاپەتلەردىن ساقلىنىش ھەمدە ئۇلارغا گىرىپتار بولغاندىن كېيىن شىپا تېپى ش ئۈچۈن قۇرئان كەرىم ئايەتلىرى ۋە ئاللاھقا قىلىنغان سەمىمىي دۇئالار ئەڭ ياخشى قالقان ۋە ئۈنۈملۈك شىپادۇر لېكىن، قۇرئان كەرىم ئايەتلىرىنىڭ شىپاسىدىن بەھرىمەن بولۇشنىڭ شەرتى شۇكى، قۇرئان ئايەتلىرى بىلەند اۋا قىلغۇچى ۋە داۋالانغۇچى ھەر ئىككىسىنىڭ چىن مۇسۇلمان بولۇشى، قۇرئان كەرىمنىڭ ئاللاھ سۆزى ئىكەنلىكىگە ۋە ئۇنىڭ ئايەتلىرىنىڭ مۆمىنلەر ئۈچۈن ماددىي ۋە مەنىۋى ھەر ئى ككى تەرەپتىن چوقۇم شىپالىق ئىكەنلىكىگە خۇددى ئاسپىرىننىڭ باش ئاغرىقىغا پايدا قىلى دىغانلىقىغا ئىشەنگەندەك چىن ئىشىنىپ يۈرىكى بىلەن تەستىق قىلى شتىن ئىبارەتتۇر مەل ۇمكى، دوختۇرنىڭ دورىسى مۇسۇلمان كۇففار ھەر قانداق ئادەمگە ئوخشاشلا شىپالىق بولىدۇ. ئەمما قۇ رئان كەرىم ئايەتلىرىنىڭ شىپاسى مۆمىنلەرگىلا خاستۇر.
