قۇرئان كەرىمنىڭ ئىلمىي ۋە بەدىئىي مۆجىزىلىرى

قۇرئان كەرىمنىڭ ئەدەبىي، ئىلمىي، تارىخىي ۋە غەيبىي مۆجىزىلىرى (سوئال 1840 – 1845)

1840سوئال:قۇرئان كەرىمنىڭ ئەدەبىي مۆجىزىلىرى قايسىلار؟#

جاۋاب: قۇرئان كەرىمنىڭ ئەدەبىي مۆجىزىسى ئۇنىڭ تۈزۈلىشىدىكى بەدىئىيلىكى، ھەر بىر سۆزنىڭ چوڭقۇر مەنىگە ئىگە ئىكەن لىكى ۋە ئاڭلىغۇچىلارنى ئۆزىگە مەپتۇن قىلىشتەك يۇقىرى جازىبىيىتى، قاتارلىق تەرەپلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ (1 )قۇرئان كەرىمنىڭ بەدىئىيلىكى قۇرئان ئايەتلىرىدىكى ھەر بىر سۆز ۋە ھەربىر ئايەتتە، ئەرەب ئەدەبىياتىدىكى بارچە بەدىئىيلىك تۈرلىرىنىڭ ئەڭ يۇقىرى ئۈلگىلى رى تېپىلىدۇ ئەرەبلەر قۇرئان كەرىم چۈ شۈشتىن بۇرۇن ئەدەبىيات ۋە بايان جەھەتتە دۇنيا خەلقىنىڭ ئالدىغا نئۆتۈپ كەتكەن قەتئىي س ۆزدە يېڭىلماي دىغان خەلق ئىدى ھەتتا شۇ ۋاقىتتىكى يۇنان، ھندىستان ۋە ئىراننىڭ ئاتاغلىق ئەدىبل ىرى ۋە شائىرلىرى ئەرەبلەرنىڭ ئالدىدا ھېچن ەرسىگە ئەرزىمەيتتى ئەمما قۇرئان كەرىمن ىڭ مۆجىزى لىرى شۇ ۋاقىتتا ئەرەبلەرنىڭ ئاتاغلىق شائىر ۋە ئەدىبلىرىنى تىزلا قايىل ق ىلغان ئەرەبلەر ئەدەبىيات ۋە شېئىرىيەتتە ئەڭ يۇقىرى پەللىگە يەتكەن، پاساھە ( ت ھەرقا نداق بىر مۇددىئانى ناھايىتى ئېنىق ۋە ئوچۇق ئىپادىلەش )، بالاغە ( ت ئىپادىلىمەكچى بولغان م ەنىنى ئاڭلىغۇچىلارنىڭ قەلبىگە ئىنتايىن ئىخچام ۋە ئاسان ئىبارىلەر بىلەن نەق يەتكۈزۈش ) جەھەتلەردە ئالاھىدە ئۈستۈنل ۈ ككە ئىگە خەلق بولۇپ تۇرۇپ قۇرئان كەرىمگە تەڭ كېلەلمىگەن قۇرئان كەرىمنىڭ كېلىشى بىلەن ئۇلارنىڭ دېمى ئىچىگە چۈ شۈپلا كەتكەن قۇرئان كەرىم ئەرەبلەرگە دۇئېل ئېلان قىلغان قۇرئان كەرىم ئەرەبلەرگە تۆۋەندىكىدەك ئۈچ باسقۇچلۇق دۇئېل ئېلان قىل: غان ئاللاھ تائالا دەسلەپتە ئۇلارنى بەدىئىيلىك ۋە ئىستىلىستىكىلىق ئۈستۈنل ۈ كتە قۇرئان كەرىمگە ئوخشايدىغان بىرەر كىتابنى مەيدانغا كەل تۈرۈ پ بېقى ش قا چاقىرىپ، ئۇلارغا مۇنداق دۇئېل ئېلان قىلدى ﴿ ئى مۇھەممەدۇ ئېيتقىنكى، ئەگەر ئىنسانلار، جىنلار بۇ قۇرئاننىڭ ئوخشىشىنى، مەيدانغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن يىغىلىپ بىر بىرىگە ياردەملەشكەن تەقدىردىمۇ ھەرگىزمۇ ئۇنىڭ ئوخشىشىنى مەيدانغا كەلتۈرەلمەيدۇ﴾⁽¹⁾ ئۇلار، بۇ دۇئېلنى ناھايىتى ئېنىق چۈشەندى ئەمما ئۇنىڭغا تەڭ كېلەلمىدى، قۇرئانغا ئوخشايدىغان بىرەر كىتاب ئىجاد قىلالمىدى ئاندىن ئۇلارنى قۇرئان كەرىم سۈرىلىرىگە ئوخشايدىغان 10 سۈرىنى مەيدانغا كەلتۈرۈپ بېقىشقا چاقىردى ﴿ئۇلار قۇرئانن ( ى مۇھەممەد) ئۆزى ئىجاد قىلغاند، ېيىشەمدۇ ئېيتقىنكى (« بۇ سۆزۈڭلاردا) راستچىل بولساڭلار، ئاللاھتىن باشقا چاقىرالايدىغانلىكى كىشىلىرىڭلارنى (ياردەمگە) چاقىرىپ، (بەدىئىيلىك جەھەتتىن) قۇرئاندىكىگە ئوخشايدىغان ئون سۈرە ئىجاد

(1) ئىسرا سۈرىسى 88 ئايەت قىلىپ بېقىڭلار﴾⁽¹⁾ ئۇلار بۇنىمۇ ئىجاد قىلالمىدى ئاخىرىدا ئۇلارنى بىرلا سۈرە ئىجاد قىلىپ بېقىشقا چاقىر دى﴿بەندىمىزگە بىز چۈشۈرگەن، قۇرئاندىن شەكلەنسەڭلار كېلىڭلار سىلەرمۇ قۇرئانغا ئوخشاش بىرەر س ۈرىنى مەيدانغا چىقىرىپ بېقىڭلار، ئەگەر دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، ئاللاھتىن باشقا ياردەمچىڭلارنىڭ ھەممىسىنى چاقىرىڭلار﴾⁽²⁾ ئۇلار بىر سۈرىنىمۇ ئىجاد قىلالمىدى، شۇنداق قىلىپ ئەرەبلەر يۇقىرىقى دۇئېل لارنىڭ ھېچبىرىگە جاۋاب بېرەلمىگەن ۋە ئۆزلىرىنىڭ قۇرئان كەرىم ئالدىدا ئاجىز قالغانلىقىنى ئېتىراپ قىلىشقا مەجبۇر بولغ اندىن كېيىن ئۇلار قۇرئان كەرىمنىڭ مۆجىزە ئىكەنلىكى ۋە راستىنلا ئاللاھنىڭ سۆزى ئىكەنلىكىگە قايىل بولدى چۈنكى قۇرئان كەرىمنىڭ ئەدەبىي مۆجىزىسىنى شۇ ۋاقىتتىكى ئەشەددى كۇففار لارمۇ ئېتىراپ قىلغان ئىدى ئىسلام دىنىغا جېنى بىلەن قارشى تۇرۇپ كەلگەن ۋەلىد ئىبنى م ۇغىرە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا كەلگىنىدە، پەيغەمبەر ئە لەيھىسسالام ئۇنىڭغا ق ۇرئان كەرىمدىن بىر قانچە ئايەت ئوقۇپ بەرگەندىن كېيىن، ئۇنىڭ كۆڭلى بىردىنلا يۇمشاپ ئۆزىگە نېمە بولغانلىقىنى بىلەلمەي قالىدۇ شۇ ۋاقىتتا ئىسلامنىڭ ئەڭ ئەشەددى دۈشمىنى ئەبۇ جەھل ئۇنىڭ يېنىغا كېلىدۇ ۋەلىد ئەبۇ جەھلگە مۇنداق دەيدۇ: « سەنمۇ بىلىسەن، مەن ئەرە بلەرنىڭ ئەڭ تالانتلىق شائىرىمەن، ئەرەبلەردە مېنى بېسىپ چۈشىدىغان شائىري وق قەسەم بىل ەن ئېتىراپ قىلىمەنكى، مەن مۇھەممەد (ئەلەيھىسسالام) تىن ئاڭلىغانلىرىم شېئىر ئەمەسي اكى، قەسىدە ئەمەس، ئۇ شۇنداق بىر سۆزلەركى ئادەمنىڭ كۆڭلىگە ھۇزۇر- ھالاۋەت بېغىشلايدۇ قۇرۇلمىسى ئىنتايىن ئېسىل، بۇ سۆزلەرنى بېسىپ چۈشەلەيدىغان سۆزلەر يوق، ئۇ ھەمىشە ئۈستۈنلۈككە ئىگە، ھەر قانداق بەدىئىي بايانلارنى يوققا چىقىرالايدۇ » مانا بۇ، ئىسلام دىنىنى يوقىتىش ئۈچۈن بار كۈچى بىلەن قارشىلىق كۆرسىتىپ كېلىۋاتقان بىر كاپىر ئادەمنىڭ گۇۋاھلىقىدۇر قۇر ئان كەرىم ئايەتلىرىنى بىرىنچى س ۈ رە فاتىھە سۈرىسىدىن ئەڭ ئاخىرقى سۈرە ناس سۈرىسىگە قەدەر ھەممىنى كۆزدىن كەچۈرىدىغان بولساق، قۇرئان كەرىمنىڭ بېشىدىن ئاخىرىغىچە پۈتۈن ئايەتلىرىدە ئىستىلىستىكا ۋە باياننىڭ ئەڭ يۇقىرى ئۈلگىلىرىنى ب ايقاي مىز ب ۇ ئايەتلەر سۆزلىرىنىڭ ئېسىللىكى بىلەن بىزنى قايىل قىلىشتىن ئاۋۋال، ئۇنىڭ ھۇزۇر- ھ الاۋىتى قەلبىمىزگە بېرىپ بولىدۇ قۇرئان كەرىم ئايەتلىرىنىڭ بەدىئىيلىكىگە بىر مىسال تۆۋەندە، قۇرئان كەرىمنىڭ ئىستىلىستىكا جەھەتتە ئەڭ ئۈستۈن بەدىئىيلىككە ئىگە ئىكەنلىكىگە بى رلا مىسال كەلتۈرىمەن ئەرەبلەر قاتىلدىن قىساس ئېلىشنىڭ قاتىللىق جىنايەتلىرىنىڭ تەكرارلىنىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدىغانلىقىنى ئەڭ ئىخچام ۋە ئەڭ بەدىئىي سۆز بىلەن ئىپادىلىمەكچى، بولۇپ«ئۆلتۈرۈش ئۆلتۈرۈشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ » دېگەن جۈملىنى تۈزۈپ چىقىپ، ئۇنى ئەڭ بەدىئىي جۈملە دەپ قارىغانلىقتىن، كەبىگە ئېسىپ قويۇپ پەخىرلەنگەن ئىدى چۈنكى ئۇلار ھەمىشە ئەڭ بەدىئىي شېئىرلارنى ۋە ھېكمەتلىك، بەدىئىي جۈملىلەرنى كەبىگە ئېسىش بىلەن

(1) ھۇد سۈرىسى 13 - ئايەت

(2) بەقەرە سۈرىسى 23 - ئايەت نائرۇق ڭىنمىرەك يىبەدەئ ىرىلىزىجۆم پەخىرلىنەتتى قۇرئان كەرىمدىن﴿قىساستا ھايات بار﴾⁽¹⁾ دېگەن ئايەت چۈشىشى بىلەن ئۇلارنىڭ كەبىگە ئې سىپ پەخىرلەنگەن بۇ بەدىئىي جۈملىسى ئادەتتىكى سۆزلەرگە ئايلىنىپ قالدى ۋە پۈتۈن ئۈستۈنلىكىنى يوقىتىپ قۇرئان كەرىمگە ئورۇن بوشىتىپ بەردى ئىستىلىستىكا مۇتەخەسسىسلىرى قۇرئان كەرىمدىكى﴿ قىساستا ھايات بار﴾ دېگەن ئايەت بىلەن«ئۆلتۈرۈش ئۆلتۈرۈشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ» دېگەن جۈملە ئوتتۇرىسىدا بەدىئىيلى كجەھەتتە ئالاھىدە چوڭ پەرق بارلىقىنى ۋە مەزكۇر ئايەتنىڭ بۇ جۈملى دىن 20 دىن كۆپ رەك: تەرەپتىن ئۈستۈن بەدىئىيلىككە ئىگە ئىكەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. مەسىلەن (1 ) يۇقىرىقى ئايەتنىڭ ھەرپ سانى«ئۆلتۈرۈش ئۆلتۈ رۈشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ» دېگەن جۈملىنىڭ ھەرپ سانىدىن ئاز ئايەت 12 ھەرپتىن، بۇ جۈملە ھەرپتىن تەركىب تاپقان مەلۇمكى، قانچىلىك ئاز سۆز ۋە ئاز ھەرپ بىلەن ئىپادىلەنگەن مەنە ئەڭ بەدىئىي مەن ىدۇر (2 ) ئايەتنىڭ مەنىسى ناھايىتى ئوچۇق چۈنكى ئۇ قاتىلدىن قىساس ئېلىشنىڭ زۆرۈرلىكىنى تەكىت لەيدۇ ئەمما«ئۆلتۈرۈش ئۆلتۈرۈشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ » دېگەن جۈملىنىڭ مەنىسى ئېنىق ئەمەس چۈنكى، ھەر قانداق ئۆلتۈرۈش قىساس ئۈچۈن بولمايدۇ ئادەملەر بىر- بىرىنى ناھەقمۇ ئۆلتۈرۈپ قويىدۇ بۇ جۈملىدە قىساسنى ئىپادىلەيدىغان بىرمۇ سۆز يوق (3 ) ئايەتتە بىرەر سۆزمۇ تە كرارلانغان ئەمەس چۈنكى سۆزنىڭ تەكرارلىنىشى جۈملىنىڭ بەدىئىيلىكىگە سەلبىي تەسىر يەتكۈزىدۇ. ئەمما«ئۆلتۈرۈش ئۆلتۈرۈشنىڭ ئا لدىنى ئالىدۇ » دېگەن جۈملى، دە«ئۆلتۈرۈش » دېگەن سۆز تەكرارلانغان (4 ) ئايەتتىكى«قىساس »سۆزى ئادالەتنى ھېس قىلدۇرىدۇ چۈنكى باشقىسىنىڭ ھ اياتىنى نابۇت قىلغان ئادەمنىڭ ھاياتىمۇ نابۇت بولۇشقا مەھكۇمدۇر ئەمما«ئۆلتۈرۈش ئۆلتۈ رۈشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ » دېگەن جۈملە بۇ مەنىنى بېرىشتىن يىراق (2 ) قۇرئان ئايەتلىرىنىڭ ئۆزى ئىخچام، مەنىسى چوڭقۇرلىقى قۇرئان ئايەتلىرىدىكى ھەر بىر سۆز ئۆزى ئىخچام، مەنىسى چوڭقۇر سۆزلەردىن بۇلۇپ سۆزلەر ئارىسىدىكى رەت- تەرتىب ۋە ئۆزئارا باغلىنىشچانلىق پەۋقۇلئاددە يۇقىرىدۇر مەن بۇ: ئورۇندا بىرلا مىسال كەلتۈرۈشنى خالايمەن قۇرئان كەرىمدە، مەيلى قايسى ئايەتتە بولمىسۇن« ئاڭلاش» سۆزى«كۆرۈش» سۆزىنىڭ ئالدىدا كەلگەن«ئاڭلاش» سۆزى ۋە ئۇنىڭدىن ياسالغان ياسالما سۆزلەر قۇرئان كەرىمدە 227، قېتىم ئۇچرىسا« كۆرۈش» سۆزى ۋە ئۇنىڭدىن ياسالغان ياسالما سۆزلەر 148 قېتىم ئۇچرايدۇر« كۆز»، « قۇلاق» بايان قىلىنغان ئايەتلەرنىڭ ھەممىسىدە« قۇلاق» سۆزى ھەمىشە « كۆز»: سۆزىنىڭ ئالدىدا كېلىدۇ. مەسىلەن﴿، (ئىنسان قىيامەت كۈنى) قۇلاق، كۆز دىل ( قاتارلىق سەزگۈ ئەزالىرى)نىڭ قىلمىشلىرى ئۈستىدە چوقۇم سوئال– سوراق قىلىنىدۇ﴾⁽²⁾، ﴿ سىلەر ئۈچۈن قۇلاقلارنى، كۆزلەرنى ۋە يۈرەكلەرنى ياراتتى، سىلەر بەك ئاز شۈكۈر

(1) بەقەرە سۈرىسى 179 - ئايەت

(2) ئىسرا سۈرىسى 36 - ئايەت قىلىسىلەر﴾⁽¹⁾، ﴿ ( ئۇلار (ھەقنى) ئاڭلاشقا ۋە ھەقنى) كۆرۈشكە ق ادىر بولالمايدۇ﴾⁽²⁾ يۇقىرىقى ئايەتلەردىن باشقا«قۇلاق» بىلەن«كۆز» تىلغا ئېلىنغان بارلىق ئايەتلەردە «قۇلاق» سۆزى بىلەن ئىنساننىڭ ئاڭلاش سېزىمى رەت جەھەتتە« كۆز» سۆزى بىلەن كۆرۈش سېزىمىنىڭ ئالدىدا كېلىدۇ. بۇ نېمە ئۈچۈن شۇنداق قېنى بىز نەزىرى مىزنى ئىلىم – پەن ئالىملىرىنىڭ بۇ ھەقتىكى تەتقىقات نەتىجىلىرىگە ۋە: ئىلمىي پاكىتلارغا سېلىپ باقايلى تۆرەلمەشۇناسلىق ئىلمىنىڭ تەكشۈرۈپ ئېنىقلىشىچە، ئىنساننىڭ ئاڭلاش ۋە كۆرۈش ئەزالىرى بىرلا ۋاقىتتا يارىتىلىدۇ تۆرەلمە تۆرىلىپ ئۈچ ھەپتە بولغاندا، ئۇنىڭ ق ۇلاق ئاسا سىي تا ختىسى يېتىلىدۇ، بۇ ئاڭلاش ئورگىنىنىڭ يېتىلىشىنىڭ باشلىنىشى، تۆرەلمىگە تۆت ھ ەپتە بولغاندا كۆزىنىڭ ئاساسىي تاختىسى يېتىلىدۇ، بۇ ۋاقىتتا ئىچكى قۇلاق تەرەققىي قى لغان ھالغا كېلىدۇ، تۆت ھەپتە بولغاندا قۇلاق قۇلۇلىسى يېتىلىشكە باشلاپ، سەككىز ھەپتە بولغ اندا مۇكەمم ەل ئاڭلاش ئويمىنى شەكىللىنىدۇ شۇنداق قىلىپ ئىچكى قۇلاق بەش ئايدا تولۇق يېتىلىدۇ ھەم ئاڭلاش سەزگۈ نېرۋىلىرى غىدىقلىنىشنى قوبۇل قىلالايدۇ ئەمما كۆز، كۆز ئالمىسى بىلەن كۆرۈش پەردىسى (نۇرلۇق پەردە) يەتتە ئايدا يېتىلىدۇ ھەم ئېچىلىدۇ بىراق ك ۆ ز بالى ياتقۇ ئىچىدە ھېچنەرسىنى كۆرەلمەيدۇ ئەمما قۇلاق ئاۋازلارنى ئاڭلىيالايدۇ، بوۋاق ئانى سىنىڭ يۈرەك سوقۇشىنى ۋە ئۈچەي ھەرىكەتلىرىنى ئاڭلىيالايدۇ: خۇلاسە قىلغاندا (1 ) تۆرەلمىنىڭ ئاڭلاش سەزگۈ سىستېمىسى كۆرۈش سەزگۈ سىستېمىسىدىن بۇرۇن يېتىلىدۇ، ئاڭلاش سەزگۈسى تۆرەلمە بەش ئايلىق بولغاندا چوڭ ئادەمنىڭ ئاڭلاش سەزگ ۈ سىستېمىسى شەكلىگە كىرىدۇ كۆرۈش سەزگۈ سىستېمىسى بالىلار 10 ياشقا كىرگەندىن كې يىن ئاندىن مۇكەممەللىشىپ پىشىپ يېتىلىدۇ (2 ) تۆرەلمە بالىياتقۇدىكى چېغىدا ئاۋازلارنى ئاڭلىيالايدۇ، ئەمما نۇر، سىزىقلارنى تۇغۇلغاندىن كېيىن پەرقلەندۇرەلەيدۇ قۇرئان كەرىمدە« ئاڭلاش» سۆزىنىڭ« كۆرۈش» سۆزىنىڭ ئالدىدا بايان قىلىنغانلىقىنىڭ يەنە: باشقا سەۋەبلىرى مۇنداق (1 ) بىئولوگىيە ئىلمىنىڭ ئىسپاتلىشىچە، ئادەم ئۇخلاشتىن ئىلگىرى ئاۋۋال ئۇنىڭ كۆرۈش سەزگۈسى تورمۇزلىنىپ (ئاستا– ئاستا ئۆچۈپ)، ئا ندىن كېيىن ئاڭلاش سەزگۈسى تورمۇزلىنىپ ئىشتىن توختايدۇ ئىنسان ھوشسىزلانغاندا، ئوكسىگېن يېتىشمىگەندە، سە كەراتقا چۈشكەندە، مېڭىگە قان يېتىشمىگەن ئەھۋاللاردىمۇ ئاۋۋال كۆرۈش سېزىمى يوقىلىپ، ئا ندىن ئاڭلاش سېزىمى يوقىلىدۇ

(2) ئايروپىلاندا ئۇچقاندا تىز سۈرئەت ب ىلەن يۇقىرى ئۆرلىگەندە كۆرۈش قۇۋۋىتىگە تەسىر يېتىپ مۈجمەل كۆرۈش قۇۋۋىتى شەكىللىنىدۇ ئەمما ئاڭلاش ئىقتىدارى ھەرگىز يوقالمايدۇ، ئىنتايىن تۆۋەن بولسىمۇ ساقلىنىپ قالىدۇ

(3) ئادەم ئوخشاش بولمىغان يۆنىلىش ۋە ئوخشاش بولمىغان تەرەپلەردىن كەلگەن

(1) سەجدە سۈرىسى 9- ئايەت

(2) ھۇد سۈرىسى 20 - ئايەت نائرۇق ڭىنمىرەك يىبەدەئ ىرىلىزىجۆم ئاۋازلارنى ئاڭلى يالايدۇ ئەمما ئادەمنىڭ بېشى مۇقىم بىر ئورۇندا تۇرغاندا، ئۇنىڭ تەكشىلىكتىكى كۆرۈش بولۇڭى° 180، تىكلىكتىكى كۆرۈش بولۇڭى° 145 بولىدۇ نۇرت ۈ ز سىزىق بويىچە تارقالغاچقا، توسالغۇلاردىن، ئەگرى جايلاردىن ھەم سۈزۈك بولمىغان جىسىملاردىن ئۆتەلمەيدۇ ئەمما ئاۋاز ھەر ق ايسى تەرەپلەرگە تارقىيالايدۇ ئېگىز– پەس جايلاردىمۇ، قېلىن، ئېگىز تاملاردىمۇ تارقىيالايدۇ (4 ) ئىنساننىڭ ئاڭلاش سەزگۈسىدىن كەلگەن ئۇچۇرلار ئۇنىڭ ئېسىدە ساقلىنىپ قالىدۇ ئەمما باشقا سەزگۈ ئەزالار ئارقىلىق ئېرىشىلگەن ئۇچۇرلارنىڭ ساقلىنىپ قېلىشى ھەم تەسىرى بۇنىڭغا يەتمەيدۇ شۇنداقلا كۆرۈش سەزگۈسى ئارقىلىق قوبۇل قىلىنىدىغان ئۇچۇرلارن ىڭ مىقدارى ئاڭلاش سەزگۈسى ئارقىلىق قوبۇل قىلىنىدىغان ئۇچۇرلاردىن كۆپ بولسىمۇ، مې ڭىدە قېلىشتا ئاڭلاش سەزگۈسىدىن كەلگەن ئۇچۇرلارغا يەتمەيدۇ شۇڭا قۇرئان كەرىمنىڭ ئىنساننىڭ قەلبىنى ئېرىتىۋېتىدىغان، جاھاننى لەرزىگە سالىدىغان مۇڭلۇق، تەسىرلىك قىرائىتى راستىنلا مۇسۇلمان ئادەمنىڭ قەلبىنى ئېرىتىدۇ ۋە ئۇنى چوڭقۇر ئويغا سالىدۇ دېمەك، قۇرئان كەرىمدە« قۇلاق» ۋە« ئاڭلاش» سۆزلىرىنىڭ« كۆز» ۋە«كۆرۈش» سۆزلىرىنىڭ ئالدىدا قويۇلىشى چوڭقۇر ئىلمىي ھەقىقەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئىل ىم– پەن تەرەققىي قىلمىغان مۇندىن ئەسىر ئىلگىرىكى چاغلاردا، بىرەر ئىنساننىڭ بۇ ھەقى قەتلەرنى بىلىشى ھەرگىزمۇ مۇمكىن ئەمەس ئىدى قۇرئان كەرىمنىڭ ئاللاھنىڭ سۆزى ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاش ئۈچۈن بۇنىڭ ئۆزىلا كۇپايە قىلىدۇ

(3) قۇرئان كەرىمنىڭ تېكى س تلىرىدىكى سىلىقلىق قۇرئاننىڭ تېكىستلىرى، لەۋزى ئىنتايىن سىلىق، چاققان، مەنىگە دالالەت قىلىش ئۈستۈنلىكى ئالاھىدە يۇقىرى، ئوقۇش ۋە يادلاش ئۈچۈن بەكمۇ ئەپلىك ھەم ئۇڭايدۇر قۇرئان ئوقۇشنى بىلمەيدىغان ئادەممۇ بىر ئاڭلاش بىلەنلا بۇنى ئەلۋە تتە ھېس قىلالايدۇ ھەتتا ئۇلار ئايەت بىلەن ھەدىسنىڭ پەرقىنى ئاڭلاپلا بىلەلەيدۇ مۇندىن باشقا ئاڭلىنى ۋاتقان ئەرەبچە سۆزلەر ئىچىدىن قۇرئان ئايەتلىرىنى تېزلا بايقىۋالالايدۇ قۇرئان كەرىم ئايەتلىرىدىكى سۆزلەرنىڭ ئاھاڭ ۋە رېتىم جەھەتتىكى ئورۇنلاشتۇرۇلۇشىمۇ ئۇنى: ڭ مەنىسىگە قاراپ بولغان مەسىلەن ئەھلى جەننىتى بولىدىغان ياخ شى كىشىلەر ھەققىدىكى بايانلاردا، ئايەتلەر ئىنتايىن يۇمشاق سىلىق تەلە پ پۇز قىلىنىدىغان ھەرپ ۋە سۆزلەردىن تەركىب تاپق ﴿إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا ۖ وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ﴾﴾⁽¹⁾، ﴿إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ * ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ آمِنِينَ * وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَابِلِينَ﴾﴾⁽²⁾ دېگەن ئايەتلەرگە ئوخشاش ئەمما ئەھلى دوزىخى بولىدىغان يامان ئاد ەملەر ھەققىدە كەلگەن بايانلاردا، ئايەتلەر

(1) ھەج سۈرىسىنىڭ 100 -: ئايىتى تەرجىمىسى« ئاللاھ ھەقىقەتەن ئىمان ئېيتىپ ياخشى ئەمەررنى قىلغانلارنى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزىدۇ، ئۇلار جەننەتلەردە ئالتۇن بىلەيزىكلەرنى ۋە مەرۋايىتلارنى زىننەت بۇيۇمى قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ كىيىمى يىپەكتىن بولىدۇ »⁽²⁾ ھىجر سۈرىسىنىڭ 45 - ۋە 46 - ئايەتلىرى- ئايەت: لەرنىڭ تەرجىمىسى« تەقۋادارلار ھەقىقەتەن (جەننەتلەردە) با– بوستانلاردىن ( سۇ، ھەسەل ۋە مەي ئېقىپ) تۇرىدىغان بۇلاقلاردىن بەھرىمەن بولىدۇ ئۇلارغا” جەننەتكە ئامان– ئېسەن كىرىڭلار” دېيىلىدۇ »، ئادەمنىڭ يۈرىكىگە قورقۇنچ سالىدىغان تەلە پ پۇزى ئىنتايىن قاتتىق چىقىدىغان ھەرپلەر ۋە سۆزلەردىن تەركىب تاپق ﴿وَتَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفَادِ * سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ وَتَغْشَىٰ وُجُوهَهُمُ النَّارُ﴾﴾⁽¹⁾، ﴿جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُومًا مَّدْحُورًا﴾⁽²⁾ دېگەن ئايەتلەرگە ئوخشاش

(4) قۇرئان كەرىمنىڭ جازىبىيىتى قۇرئان كەرىمنىڭ جازىبىيىتىمۇ ئالاھىدە چوڭ بىر مۆجىزە سىز بىرەر بەدىئىي ئەسەرنى دەسلەپ ئوقۇغىنىڭىزدا، ئۇنىڭ سېھرىي كۈچى سىزنى ئۆزىگە جەلب قىلىدۇ، ئۇنى تويماي ئوقۇيسىز ئەمما ئۇنى قايتىلاپ ئوقۇغىنىڭىزدا سىزدىكى ھاياجان يوقىلىدۇ-دە، سىزگە بىرەر يېڭىلىق ھېس قىلىنمىغانلىقتىن، ئۇنى قايتىلا پ ئوقۇشتىن زېرىكىش ھېس قىلىسىز ھال بۇكى قۇرئاندا بۇنداق خۇسۇسىيەتلەر يوق ئەكسىچە، سىز قۇرئاننى قانچىلىك كۆپ قايتىلاپ ئوقۇغانسېرى ئۇنىڭ جازىبىيىتى شۇنچىلىك ئاشىدۇ، ئۇنى تويماي ئوقۇيسىز ئۇنىڭ ھۇز ۇر ھالاۋىتى سىزنى زوقلاندۇرىدۇ بەش ۋاب ناماز ئوقۇيدىغان ئادەم نامازدا كۈنىگە فا تىھە سۈرىسىنى ئاز دېگەندە 32 قېتىم ئوقۇيدۇ ئەمما ئۇلار ئەينى سۈرىنى بۇنچىلىك كۆپ ئوقۇشتىن قىلچە زېرىكىش ھېس قىلمايدۇ. چۈنكى ئۇلار بۇ سۈرىنى ھەر قېتىم ئوقۇغىنىدا يېڭى – يېڭى مەنىلەرگە ۋە مەنىۋى يۈكسىلىشلەرگە ئىگە بولىدۇ قۇرئان كەرىمنىڭ جازىبىيىتى ئۆز ۋاقتىدىكى ئەرەب تىلىنى ياخشى بىلىدىغان كۆپلىگەن ئەرەبلەرنىڭ بىرەر ئايەتنىڭ تىلاۋىتىنى ئاڭلاپ قېلىش سەۋەبى بىلەن دىللىرى بىردىنلا ئېرىپ مۇسۇلمان بولىشىغا تۈرتكە بولغان سەۋەبلەر نىڭ بىرىدۇر ئىككىنچى خەلىپە ئۆمەر ئىبنى خەتتاب مۇسۇلمان بولۇ ش، تىن بۇرۇن ئىسلامنى ئەڭ ئۆچ كۆرىدىغان مۇشرىك ئەرەبلەرنىڭ ئىچىدە ئەڭ نوپۇزلۇق كىشىلەردىن بىرى ئىدى ئۇ بىر كۈنى ئۇنىڭدىن قورقۇپ مەخپى ھالدا مۇسۇلمان بولغان سىڭلىسى ئوقۇۋاتقان قۇرئان كەرىم ئايەتلىرىنى ئىختىيارسىز، ئاڭلاپ قېلىپ ئۇنىڭ قاتتىق دىلى بىردىنلا ئېرى پ، ئۆچمەنلىك تولغان كۆڭلى بىردىنلا تۇمشاپ شۇ ئاندا م ۇسۇلمان بولغان شۇ ۋاقىتتىكى ئەرەب كاتتىباشلىرىنىڭ خەلقنى قۇرئان كەرىم تىلاۋىتىنى ئاڭلاپ قېلشتىن قاتتىق توسقانلىقىنىڭ سەۋەبىمۇ قۇرئان كەرىمنىڭ جازىبىيىتى ئالدىدا ئۇلارنىڭ ئامالسىز قالغانلىقىنىڭ بىر دەلىلى ئىدى ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ سۆزلىرىنى ھېكايە قىلىپ مۇنداق: دېگەن ﴿: كاپىرلار« بۇ قۇرئانغا قۇلاق سالماڭلار، ئۇنى ئېلىشتۇرىۋېتىڭلار، (شۇنداق قىلساڭلار قۇرئاننىڭ تارتىش كۈچى ئالدىدا) غەلىبە قىلىشىڭلار مۇمكىن »دەيدۇ﴾⁽³⁾ ئەمما ھازىرقى زاماندا، خۇددى زىرائەتچ ىلىككە يارىمايدىغان قاتتىق يەر سۇنى قوبۇل قىلمىغاندەك، ك ۆ پ ساندىكى مۇسۇلمانلارنىڭ، ھەتتا ئەرەب تىلىنى ياخشى بىلىدىغان ئەرەبلەرنىڭمۇ دىلى قارىيىپ، كۆڭلى قاتتىقلىشىپ كەتكەنلىكتىن قۇرئان كەرىم ئۇلارغا تەسىر

(1) ئىبراھىم سۈرىسىنىڭ 49 - ۋە 50 -: ئايەتلىرى تەرجىمىسى«ئۇ كۈندە ( قىيامەت كۈنىدە) گۇناھكارلارنى زەنجىرلەر بىلەن بىر- بىرىگە چېتىلىپ باغلانغان ھالدا كۆرىسەن ئۇلارنىڭ كۆڭلىكى قارا مايدىن بولىدۇ، ئوت ئۇلارنىڭ يۈزلىرىنى ئورىۋالىدۇ »⁽²⁾ ئىسرا سۈرىسىنىڭ 18 -: ئايىتى تەرجىمىسى« ئۇنى، دوزاب بىلەن جازالايمىز، ئۇ دوزاخقا خارلانغان ( ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن) قوغلانغان ھالدا كىرىدۇ »⁽³⁾ فۇسسىلەت سۈرىسى 26 - ئايەت نائرۇق ڭىنمىرەك يىبەدەئ ىرىلىزىجۆم قىلمايدۇ. چۈنكى مۇنداقلار قۇرئان كەرىمنى ھەقىقىي رەۋ ىشتە ئاڭلاشتىن خېلىبەك يىراقتا قۇرئان كەرىمنىڭ ئىلمىي مۆجىَىلىرى.

(1) ئىسرا سۈرىسى88 ئايەت.

(2) بەقەرە سۈرىسى23 - ئايەت.

(3) فۇسسىلەت سۈرىسى26 - ئايەت.

1841سوئال:قۇرئان كەرىمنىڭ ئىلمىي مۆجىزىلىرى قايسىلار؟#

جاۋاب: قۇرئان كەرىمنىڭ ئىلمىي ھەقىقەتلەردىن خەۋەر بەرگەن مۆجىزىلىرى ئىنتايىن كۆپ بولۇپ، ئۇنىڭدە لىللىرىدىن بەزىسى تۆۋەندىكىچە: بىرىنچى: تەبىئىي پەن دەلىللىرى

(1) شامال ۋە بۇلۇتلارنىڭ قوزغىلىشى بۇلۇتلارنىڭ يۆنىلىشى بۇلۇتلارنى بارلىققا كەلتۈرىدىغان ۋە ئۇلارنى ھەرىكەتلەندۈرىدىغان شاماللارنىڭ سەۋەبى بىلەن بولىدۇ تەتقىقاتچى ئالىملار شاما للارنىڭ دېڭىز يۈزىگە كۆتۈرۈلگەن سۇ پارلىرىنى يۇقىرىغا كۆتۈرۈپ بۇلۇت ھاسىل قىلىدىغانلى، قى شۇنداقلا شامالنىڭ چاڭ توزانلارنى ۋە بىر قىسىم تۇپراق دانچىلىرىنىمۇ يۇقىرىغا كۆتىرىدىغانلىقىنى بايقىدى ئۇلار يەنە شاماللار كۆتىرىپ يۇقىرىغا ئېلىپ چىققان چ اڭ توزا، ن تۇپراق دانچىل ىرى، ئۆسۈملۈك ئۇرۇقچىلىرى ۋە تۇمان قاتارلىقلارنى دېڭىزدىن كۆتۈرۈ لگەن سۇ پارلىرىغا ئارىلاشتۇرىدىغانلىقىنى ۋە بۇ دانچىلارنىڭ ئەتراپىنى سۇ پارلىرى ئو راپ ئاستا ئاستا چوڭىيىشى نەتىجىسىدە ئېغىر بۇلۇت پارچىلىرىنىڭ بارلىققا كېلىدىغانلىقىنىت ونۇپ يەتتى قۇرئان ك: ەرىم بۇلۇتنىڭ شاماللار ئارقىلىق قوزغىلىدىغانلىقىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ ﴿ئاللاھ شاماللانى ئەۋەتىپ بۇلۇتنى قوزغايدۇ، ئاندىن ئۇنى ئاسماندا خالىغىنىچە تارقىتىدۇ﴾⁽¹⁾ قۇرئان يەنە، شاماللارنىڭ سۇپارلىرىنى ھەيدەيدىغانلىقىنى، ئاندىن ئۇنىڭدىن ئېغىر بۇلۇت ھاس: ىل بولۇپ، ئۇنىڭدىن يامغۇر تامچىلىرى چۈشىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ﴿ بىز يامغۇرنى، ھەيدەيدىغان شاماللارنى ئەۋەتتۇق بىز بۇلۇتتىن يامغۇر ياغدۇرۇپ سىلەرنى سۇغاردۇق سىلەر ھەرگىز ئۇنى ساقلاشقا قادىر ئەمەسسىلەر﴾⁽²⁾

(2) ئاسمان جىسىملىرىنىڭ ئەسلىدە تۇمان ئىكەنلى كى كىشىلەر ئاسمان جىسىملىرىنىڭ ئەسلىدە تۇمان ئىكەنلىكىنى بىلمەيتتى تەتقىقاتچىلار زامانىمىزدىكى ئىلىم پەننىڭ سايىسىدا ئاسمان جىسىملىرىدىكى قالدۇق تۈتۈن ماددىلىرىنى ۋە ئۇلاردىن يېڭى پلانېتلارنىڭ تەركىب بولىۋاتقانلىقىنى كۆردى ۋە ئاسمان جىسىملىرىنىڭ ئەسلىدە تۇمان ئىكەنلىكىنى بايقىدى ئەمما قۇرئان كەرىم بۇھەقىقەتنى مۇندىن بۇرۇن قەيت قىلغان﴿ئاللاھ ئاندىن ئاسماننى يارىتىشقا يۈزلەندى، ھالبۇكى، ئۇ تۇمان ھالىتىدە ئىدى﴾⁽³⁾

(3) ئاي نۇرىنىڭ ئۈچۈرۈلگەنلىكى تەتقىقاتچىلار ئاينىڭ ئەسلىدە قۇياشقا ئوخشاش يانىدىغان نۇ رلۇق ماددا بولۇپ، كېيىن ئۇنىڭ نۇرى ئۆچۈرۈلگەنلىكىنى ۋە كېچىدىكى ئاي نۇرىنىڭ پەقەت قارشى تەرەپتىكى

(1) رۇم سۈرىسى 47 ئايەت

(2) ھىجر سۈرىسى 22 ئايەت

(3) فۇسسىلەت سۈرىسى 11 ئايەت نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم قۇياشنىڭ نۇرىدىن ئەكس ئەتكەن ( قايتۇرغان) يورۇقلۇق ئىكەنلىكىنى بايقىدى ھالبۇكى قۇرئان: كەرىم بۇھەقىقەتنى ئاللىبۇرۇن ئېلان قىلغان﴿كېچە بىلەن كۈندۈزنى ئىككى ئا، لامەت قىلدۇق كېچىنىڭ ئالامىتىن ( ى يەنى نۇرىنى) كۆتىرىۋەتتۇق﴾⁽¹⁾ قۇرئان كەرىم يەنە قۇياشنى يانغۇچى چىراق، ئاينى يورۇقلۇق بەرگۈچى دەپ: تەرىپلىگەن﴿ ئاسماندا بۇرۇجلەرنىيېنىپ تۇرىدىغان چىراق (قۇياش)نى ۋە نۇرلۇق ئاينى ياراتقان ئاللاھنىڭ بەرىكىتى بۈيۈكتۇر﴾⁽²⁾ بۇ ئايەتلەرد، ئاينىڭ يورۇقلۇقنى قۇياشتىن قوبۇل قىلىدىغانلىقى ئېنىق ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئاللاھ تائالانىڭ قۇياش بىلەن ئاينى” ئىككى چىرا” دەپ تونۇشتۇرماستىن، قۇياشنى” چىرا”، ئاينى“نۇرلۇق” دەپ سۈپەتلىگەنلىكى بۇنىڭ دەلىلىدۇر شۇنى ئونۇتماسلىق كېرەككى، قۇر ئان كەرىمدىكى ھەر بىر سۆزنىڭ ئۆز ئورنىغا شۇنداق كەم– زىيادە قىلىنماستىن، ئىنتايىن مۇكەممەل ھالدا ئورۇنلاشتۇرۇلغانلىقى ھەرگىزمۇ مەقسەتسىز ئ ەمەس ئەرەب تىلىنىڭ زەۋقىنى تېتىغانلار بۇنى ئەلۋەتتە بىلىدۇ

(4) ھاۋا بوشلۇقىدا ئوكسېگىننىڭ كەملىكى كىشىلەر ھازىرقى ئىلىم پەن بارلىققا كېلىشتىن بۇرۇن، بىز نەپەس ئېلىۋاتقان ئوكسېگىننى ھاۋانىڭ يۇقىرى قاتلاملىرىدىمۇ بار، دەپ گۇمان قىلىشاتتى ئايروپىلان ئىجاد قىلىنىپ كىشىلەر ئاسمانغا ئۆرلىگەندىن كېيىن، ھاۋانىڭ يۇقىرى قاتلاملىرىدا ئوكسېگىننىڭ كەملىكىنى، بۇ سەۋەبتىن ئۇ جا يلاردا نەپەسنىڭ سىقىلىدىغانلىقىنى بىلدى ئەمما قۇرئان بۇ ھەقى ق ەتنى مۇندىن: بۇرۇن ئېلان قىلغان﴿ ئاللاھ كىمنى ھىدايەت قىلماقچى بولسا، ئۇنىڭ كۆكسىنى ئىسلام ئۈچۈن ئاچىدۇ، ئاللاھ كىمنى ئازدۇرماقچى بولسا، ئۇنىڭ كۆكسىنى شۇنچە تارايتىۋېتىدۇكى، (ئىمان ئېيتىش) ئۇنىڭغا گويا ئاسمانغا چىقىشتىنمۇ قىيىن تۇيۇلىدۇ﴾(3 ) بۇ ئايەتتە، ئىمان ئېيتىش قىيىن كەلگەنلىكتىن كۆكسى تارايغان كىشى ھاۋا بوشلۇقىغا چىققاندا ئوكسېگىننىڭ كەملىكىدىن نەپىسى سىقىلغان كىشىگە ئوخشىتىلغان بۇ ئايەتتە، ھاۋا بوشلۇقىدا ئوكسېگىننىڭ كەملىكىدىن نەپەس ئېلى شنىڭ قىيىنلىقىغا ئىشارەت قىلىنغان

(5) ھەر شەيئىنىڭ جۈپ ئىكەنلىكى تەتقىقاتچىلار ئۆسۈملۈكلەرنىڭمۇ خۇددى جانلىقلارغا ئوخشاش جۈپ ئىكەنلىكىنى، ھەتتا جاماداتلار)(قاتتىق جىسىملار نىڭمۇ جۈپ ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىدى قۇرئان كەرىم مۇنداق دېگەن: ﴿پۈتۈن شەيئىلەرنى ج ۈ، پ ياراتقان، زېمىندىن ئۈنۈپ چىقىدىغان نەرسىلەرنى ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىنى ۋە ئۇلار بىلمەيدىغان نەرسىلەرنىڭ ھەممىسىنى جۈپ ياراتقان ئاللاھ بارچە نوقسانلاردىن پاكتۇر﴾⁽⁴⁾

(6) سېزىمنىڭ تېرىدە ئىكەنلىكى تىببىي مۇتىخەسسىسلەر ئاغرىقنى ھېس قىلىش پەقەت تېرىدە ئىكەنلىك ىنى ئىسپاتلاپ چىقتى بەدەنگە ئوكۇل سېلىنغاندىمۇ ئوكۇل تېرىدىن گۆشكە ئۆتۈپ بولغىچە ئاغرىق ھېس قىلىنىدۇ. ئەمما ئوكۇل گۆشكە ئۆتۈپ بولغاندىن كېيىن ئاغرىق ھېس قىلىنمايدۇ كۆيۈكمۇ شۇنداق

(1) ئىسرا سۈرىسى 12 ئايەت

(2) فۇرقان سۈرى سى 61 ئايەت

(3) ئەنئام سۈرىسى 125 ئايەت

(4) ياسىن سۈرىسى 36 ئايەت قۇرئان كەرىم بۇ ئىلمىي ھەقىقەتنى ئۆز ۋاقتىدىلا ئېلان قىلغان: ﴿، شۈبھىسىزكى بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنى دوزاخقا كىرگۈزىمىز، ئۇلارنىڭ تېرىلىرى پىشىپ تۈگىگەن چاغدا ئازاپنى تېتىتى ش ئۈچۈن ئورنىغا باشقا تېرە يەڭگۈشلەيمىز﴾⁽¹⁾ چۈنكى تېرە كۈيۈپ بولسا، ئازاب ھېس قىلىنمايدۇ، شۇڭا تېرە يېڭىلىنىپ تۇرغاندىلا ئازاب داۋام قىلالايدۇ

(7) دېڭىزنىڭ ئىچكى دولقۇنلىرى كىشىلەر دېڭىزلارنىڭ سۇ ئۈستى دولقۇنلىرىدىن باشقا ئىچكى دولقۇنلارنىڭمۇ بارلىقىنى، بىلمەيتتى، شۇنداقلا سۇ ئۈستى دولقونلىرىنىڭ يۇقىرىدىن چۈشكەن يورۇقلۇقنى توسۇۋېلىپ سۇ تېگىدە قاراڭغۇلۇق پەيدا قىلىدىغانلىقىنى بىلمەيتتى ھازىر قى پەن تېخنىكا بۇنى ئىسپاتلىدى ئەمما قۇرئان ئەڭ ئاۋۋال بۇنى ئىسپاتلىغان ئىدى: ﴿ دېڭىزنى قاتمۇ قات دولقۇنلار ۋە دولقۇنلارنىڭ ئۈستىدىكى قارا بۇلۇتلار قاپلاپ تۇرىدۇ﴾⁽²⁾

(8) تاغلارنىڭ قوزۇق ئىكەنلىكى ئارخېئولوگلار تاغلارنىڭ يەر ئاستىدىكى قىسمى يەر ئۈستىد ىكى قىسمى بىلەن ئوخشاش بولۇپ، خۇددى قېقىلغان قوزۇققا ئوخشايدىغانلىقىنى، ئۇنىڭ يەر تەۋرەشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ياكى يەر تەررەشنى ئاجىزلاشتۇرۇشتا مۇئەييەن رول ئوينايدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويماقتا قۇرئان كەرىمدە مۇنداق دېيىلگەن: ﴿(زېمىننىڭ تەۋرەپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن) تاغلارنى قوزۇق قىلمىدۇقمۇ﴾⁽³⁾، ﴿ يەر تەۋرەپ ئۇلارنىڭ خاتىرجەمسىز بولماسلىقى ئۈچۈن، بىز زېمىندا تاغلارنى ياراتتۇق﴾⁽⁴⁾

(9) يەرشارىنىڭ ئايلىنىش قانۇنىيىتى قۇرئان كەرىمدە ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ: ﴿ كۈن بەلگىلەنگەن جايىغا قاراپ سەير قىلىدۇ. بۇ غالىپ ئاللاھ تائالانىڭ ئالدىنئالا بەلگىلىگەن ئىشىدۇر ئايغا سەير قىلىدىغان مەنزىللەرنى بەلگىلىدۇق ھەر بىرى پەلەكتە ئۈزۈپ يۈرىدۇ﴾⁽⁵⁾ بىز ياشاۋاتقان يەر شارىنىڭ ئورنى قۇياشتىن 93 مىليون مىل يىراقلىقتا بولۇپ، ئۇ ئۆز ئوقىدا 24 سائەتتە بىر قېتىم ئايلىنىدۇ ۋە قۇياشنى ڭ ئەتراپىنى 365 كۈندە بىر قېتىم ئايلىنىپ ( بولىدۇ زېمىن شار شەكىللىك بولۇپ، ئۇنىڭ بىر سائەتلىك ئايلىنىشى مىڭ مىل 1500 )كىلومېتر دۇر ئۇنىڭ قۇياش ئەتراپىدىكى بىر سائەتلىك ئايلىنىشى 65 مىڭ مىلدۇر ئەگەر يەر شارى ئۆزىنىڭ ھازىرقى شەكلى ۋە ھەجمىدىن چوڭ ياكى كىچ ىك بولغان بولسا، زېمىندىكى ھاياتلىق باشقىچە بولغان بولاتتى چۈنكى يەر شارىنىڭ شەكلى بىلەن ھەجمى ئۇنىڭ تېزلىكى، ۋە ئايلىنىشىغا مۇناسىپتۇر ئەگەر ئۇنىڭ ئايلىنىش سۈرئىتى بىر سائەتتە مىڭ مىل بولماستىن ئۇنىڭدىن كەم ياكى زىيادە بولغان بولسا يەنە ھاياتلىق باشقىچە بولغان بولاتتى مەسىلەن: ئۇنىڭ ئايلىنىش سۈرئىتى ھازىرقىدىن زىيادە بولۇپ يۈز مىڭ مىل بولغان بولسا، كۈندۈزنىڭ ئۇزۇنلىقى 120 سائەتكە سوزۇلۇپ كېتىپ، زىرائەتلەر كۆيۈپ كەتكەن ۋە جانلىقلارمۇ ھالاك بولغان بولاتتى ئەگەر كەم بولۇپ يۈز مىل بولغان بولسا، كۈندۈزنىڭ ۋ اقتى ئاران 1 سائەت

(1) نىسا سۈرىسى 56 ئايەت

(2) نۇر سۈرىسى 40 ئايەت

(3) نەبە سۈرىسى 7- ئايەت

(4) ئەنبىيا سۇرىسى 31 - ئايەت

(5) سۈرە ياسىن 39 - - ئايەتلەر نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم مىنۇتقا قىسقىراپ كېتىپ، زىرائەتلەر پىشمىغان بولاتتى شۇنىڭدەك، ئەگەر يەرشارىنىڭ قۇياش ئەتراپىدىكى يىللىق ئايلىنىشى ھازىرقىدىن كەم ياكى زىيادە بولغان بولسا، دۇنيادىكى 4 پەسىلدە جىددىي ئۆزگىرىش بولۇپيامغۇرنىڭ يېغىش نىزامى بۇزۇلغان بولا، تتى شۇنداقلا، ئەگەر يەرشارىنىڭ قۇياش بىلەن بولغان مۇساپىسى ھازىرقى مىقدارىدىن يېقىن بولغان بولسا يەرشارىدىكى ئىنسان، ھايۋان، دەل– دەرەب، ئۆسۈملۈك ۋ زىرائەت ھەممىسى كۆيۈپ كۈل بولغان بولاتتى، ئەگەر بۇ ئىككىسىنىڭ مۇساپىسى ھازىرقى مىقدارىدىن يىراق بولغان بو، لسا يۇقىرىقىلارنىڭ ھەممىسى توڭلاپ نابۇت بولغان بولاتتى دېمەك، بۇ ئىشلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تائالانىڭ چەكسىز ئىلمى ۋە پۇختا پىلانى بىلەن ئەزەلدە شۇنداق بېكىتىلگەن قانۇنىيەتلەردۇر (

10. زەررىدىن كىچىك نەرسىلەرنىڭ بارلىقى قۇرئان كەرىم مۇنداق دەيدۇ: ﴿ئاسمان- زېمىندىكى زەررە (ئاتوم) چاغلىق نەرسە ۋە ئۇنىڭدىن كىچىك ياكى چوڭ نەرسە بولسۇن، ھېچ قايسى سى ئاللاھ تائالانىڭ بىلىشىدىن چەتنەپ قالمايدۇ ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تائالانىڭ كىتابىدا خاتىرلەنگەن﴾⁽¹⁾ بۇ ئايەت ئەڭ كىچىك نەرسە- ئاتوملا ئەمەس، بەلكى ئاتومدىنمۇ كىچىك نەرسىلەرنىڭ بارلىقىدىن خەۋەر بەرگەن ماتېرىيالىزمچىلار 19 - ئەسىرگە كەلگۈچىلىك ئەڭ كىچىك نەرسە ئاتوم دېگەن سۆزىدە چىڭ تۇرۇپ كەلگەن ھازىرقى زامان ئىلمىي تەتقىقاتچىلىرى ئاتومدىن كىچىك نەرسىلەرنىڭ بارلىقىنى ئىسپاتلاپ چىقتى ئاتومنىڭ كىچىك پارچىلىرى پروت ون، نېىترون ۋە ئېلېكتروندىن ئىبارەت (

11. ھەر نەرسىنىڭ ئۆلچەملىك يارىتىلغانلىقى: ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ﴿ يەر يۈزىنى يېيىپ كەڭ قىلدۇق ئۇنىڭغا تاغلارنى ئورناتتۇق يەر يۈزىدە ھەر خىل تەكشى ئۆلچەملىك ئۆسۈملۈكلەرنى ياراتتۇق﴾⁽²⁾ دۇنيادىكى بارلىق مەۋجۇدا تلارنىڭ ھاياتى ئۈچۈن ھەر نەرسە مەلۇم مىقداردا ئۆلچەملىك بولۇشى كېرەك مەسىلەن: ئوكسىگېننىڭ مىقدارى 21 بولماي 50 بولغان بولسا، دۇنيادىكى مەۋجۇداتلار ئەڭ كىچىك بىر شامال بىلەن ھالاك بولغان بولاتتى دۇنيادىكى جانلىقلار ئوكسىگېندىن نەپەس ئېلىش ئارقىلىق ھايات كەچۈرىدۇ ئۇلار ئوكسىگېندىن نەپەس ئېلىپ، كاربۇن 4 ئوكسىدىنى سىرتقا چىقىرىدۇ زىرائەتلەر، ئۆسۈملۈكلەر ۋە دەل- دەرەخلەر كاربون 4 ئوكسىدىنى سۈمۈرۈش ئارقىلىق ئۆزلىرىدىكى ساپ ئوكسىگېننى سىرتقا چىقىرىدۇ ئەگەر بۇ قانۇنىيەت ئەزەلدىن مۇشۇنداق ئورۇنلاشتۇرۇلمىغان بو لسا ئېدى، جانلىقلار ۋە جانسىز ئۆسۈملۈكلەر ياشىمىغان بولاتتى بۇ ئايەتتىكى﴿ئۆلچەملىك﴾ دېگەن سۆزنىڭ مەنىسى« نىسبەتنىڭ باراۋەرلىكى » دېگەنلىكتۇر ھازىرقى زامان خېمىيە ئالىملىرى زىرائەتلەردىكى بارلىق ماددىلارنىڭ ئەڭ نازۇك ئۆلچەمدە تەڭپۇڭلاشقان نەرسىلەردىن مۇرەك كەپ بولىدىغانلىقىنى ئىسپاتلىماقتا (

12. بارماق ئىزلىرىنىڭ ئوخشاش ئەمەسلىكى

(1) سۈرە يۇنۇس 16 - ئايەت

(2) ھىجىر سۈرى سى 19 - ئايەت ئاللاھ تائالا: قۇرئان كەرىمدە﴿بىز ئۇلارنىڭ بارماقلىرىنىمۇ ئوخشاش قىلىشقا قادىرمىز﴾⁽¹⁾ دېگەن بىر ئىنساندىكى ئورگان يەنە بىر ئىنساندىكىسىگە ئوخشايدۇ، مەسىلەن: كۆز كۆزگە قۇلاق قۇ لاققا، قول قولغا، بۇرۇن بۇرۇنغا ئوخشايدۇ بىراق، بارماقلارنىڭ سىزىقلىرى ھەرگىزمۇ بىر- بىرىگە ئوخشاش چىقمايدۇ بەلكى ھېچبىر ئادەمنىڭ بارماق ئىزى يەنە بىرسىنىڭ بارماق ئىزىغا ئوخشىمايدۇ ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتىكى﴿ بارماقلىرىنىمۇ ئوخشاش قىلىشقا قادىرمىز﴾ دېگەن سۆزى ئارقىلىق ئىنسانلارنىڭ بارماق ئىزلىرىنىڭ بىر- بىرىگە ئوخشىمايدىغانلىقىدىن خەۋەر بەرگەن بۇ ھەقىقەت 1884 - يىلى كەشپ قىلىنىپ، شۇندىن بېرى بارماق ئىزلىرى ئىنسانلارنى بىر- بىرىدىن پەرقلەندۈرۈش ئۈچۈن قوللىنىلماقتا مۇندىن باشقا قۇرئان كەرىم ئالدىن خەۋەر بەرگەن نۇرغۇنلىغان ئىلمىي ھەقىقەتلەر زامانىمىزدا، ئىلىم پەن سايىسىدا ئىسپاتلاندى ۋە نۇرغۇنلىرىنىڭ يېقىن كېلەچەكتە ئىسپاتلىنىشىغا ئىشىنىمىز ئىككىنچى: ئارخېئولوگىيىلىك دەلىللەر

(1) تۇپان ۋەقەسى قۇرئان كەرىمدە ۋە باشقا ساماۋىي كىتابلاردا نۇ ( ھNoah) ئەلە يھىسسالام ۋە ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرگەنلەر ئۈچۈن ياسالغان كېمە ھەققىدىكى قىسسە بايان قىلىنغان نۇھ ئە لەيھىسسالا م يىل ئۆمۈر سۈرگەن بولۇپ، ئۇ ئۆمۈر بويى قەۋمىنى ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرۈشكە چاقىرغان بولسىمۇ، ئۇنىڭغا ئەگەشكەنلەرنىڭ سانى ناھايىتى ئاز ئېدى ئاللا ھ ئۇنى كېمە ياساشقا بۇيرۇيدۇ نۇھ ئەلەيھىسسالام كېمىنى ئاللاھ بۇيرىغان شەكىلدە ياساپ بولۇ پ، ئۇنىڭغا ئەگەشكەنلەرنى ۋە ھەر جانلىقتىن بىر جۈپتىن كېمىسىگە ئالىدۇ بىر مۇددەتتىن كېيىن شىددەتلىك بىر يامغۇر يېغىپ« ئاللاھنىڭ ئازابى نەدە ئۇنى كۆرسەتمەمسەن »دەپ نۇ ھ ئەلەيھىسسالامنى مەسخىرە قىلغانلارنىڭ ھەممىسى سۇدا غەرق بولۇپ تۈگىشىدۇ بۇ ۋەقە ھەققىدە دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا 68 پارچىدىن كۆپرەك داستان يېزىلغان بۇلارنىڭ ھەممىسى ئەينى ۋەقەلىكنى سۆزلىگەن زامانىمىزدا ئارخېئولوگىيە ئىلمى سا يىسىدا بۇ ۋەقە شەك قوبۇل قىلمايدىغان دەرىجىدە ئىسپاتلانغان يېقىنقى يىللاردىكى ئارخېئول وگىيە دەلىللىرىغا ئاساسلانغاندا بۇ ھادىسىنىڭ پۈتۈن يەرشارىغا ئومۇم بولغانلىق ئېھتىم الى كۈچلۈكتۇر 1960 يىللىرىدا ئامېرىكىلىق ئىككى ئارخېئولوى تەرىپىدىن مېكسىكا قولتۇقىدا ئېلىپ بېرىلغان تەتقىق ات نەتىجىسىگە كۆرە، بۇ جايدىكى جانلىق م ى كروئورگانىزم ماددىلىرىنىڭ قەدىمكى زامانلارغا ئائىت قالدۇقلىرى ئىكەنلىكى ئىسپاتلانغان مىيامى ئۇنىۋېرسىتېتىدىنCesare ۋە Rodhe ئىسىملىك ئىككى ئارخېئولوى، ئىسلاند ئۇنىۋېرسىتېتىدىنJames Kannet ۋەكامبرج ئۇنىۋېرسىتېتىدىنNicolas لاردىن تەشكىللەنگەن تەتقىقات چىلار گۇرۇپپىسى تەرىپىدىن تەتقىق قىلىنغان مېكسىكا قولتۇقىدىكى بىر تۇزلۇقتا درامماتىك بىر چوڭ ئۆزگىرىش بايقالغان بۇ بولسىمۇ، مۇندىن 11600 12000 يىللار بۇرۇن مېكسىكا قولتۇقىنىڭ تاتلىق سۇ ھۇجۇمىغا ئۇچرىغانلىقى ئېدى ساما ۋىي

(1) قىيامەت سۈرىسى 4 - ئايەت نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم كىتابلاردا بۇ ۋەقەلىك«تۇپان سۈيى » دەپ ئاتىلىپ كەلگەن (1)

(2) ئاد، سەمۇد قەۋملىرىنىڭ شەھەرلىرى، ئاد، سەمۇد قەۋملىرىنىڭ شەھەرلىرىنىڭ بارلىقى قۇرئان كەرىمدە سۆزلەنگەن بولسىمۇ يېقىنغىچە بۇلارنىڭ بار ئىكەنلىكىنى ياۋروپالىقلار رەت قىلىپ كەلگەن ئېدى پەن- ت ېخنىكىنىڭ سايىسىدا ئارخېئولوگىيىلىك قېزىشلار، نىڭ نەتىجىسىدە بۇ شەھەرلەر ئوتتۇرىغا چىققان سەمۇد قەۋمى چوڭ ئاد قەۋمىنىڭ بىر بۆلۈكى بولۇپ، بۇلار مەككىدىن سىناغىچە ھۆكۈمرانلىق قىلاتتى سەمۇد قەۋمى قۇرئاننىڭ«ئەئراف ، ھۇد»«،«ھىجر»ۋە«قەمەر»سۈرىلىرىدە تىل غا ئېلىنغان»پاتلايمۇس تارىخى «ناملىق قەدىمكى زامانلارغا ئائىت تارىخىي ئە سەر تېپىلغاندىن كېيىن، قېزىشلار بۇنىڭغا ئاساسەن باشلانغان ۋە ئەمەلىيەتتە بۇ قەۋملەر نىڭ شەھەرلىرى تېپىلغان سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ پايتەختى رىياد ئۇنىۋېرسىتېتى ئەدەبىيات فاكۇلتېتىنىڭ مۇدىرى ئاسارە ئەتىقە ئالىمى دوكتۇر ئابدۇراھمان ئەنسارىي تەرىپىدىن ئەرەبىستاننىڭ غەربىي شىمالىدىكى «مەدائىنى سالىھ» دېگەن يېرىدە ئېلىپ بېرىلغان قېزىشتا، سەمۇد قەۋمىنىڭ شەھەرلىرى بايقالغان بۇ شەھەر مىلادىيىدىن بۇرۇنقى 2000، يىللارغا ئائىت بولۇپ ئۇنىڭدىن ق ۇم دۆۋىسى ئاستىدا قالغان، تاشتىن ياسالغان كاتتا سارايلار ۋە شۇ ۋاقىتتىكى سەمۇدىيە يېزىقلىرى بىلەن يېزىلغان تارىخىي ۋەسىقىلەرمۇ تېپىلغان (2)

(3) ئىرەم شەھىرى ئىرەم شەھىرىدە ھۇد ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ قەۋملىرى ياشىغان بولۇپ، قۇرئان كەرىمدە ھۇد قەۋمىنىڭ ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرۈشتىن باش تارتىپ، كۇپرى زالالەت ۋە ئىنسانلارغا زۇلۇم قىلىش بىلەن ئۆتكەنلىكى، ئۇلارنىڭ ئىرەم شەھىرىدە ئۆتكەنلىكى ۋە ئاخىرىدا ئۇلارنىڭ «سەرسەر «دەپ ئاتالغان كۈچلۈك بىر بوران بىلەن بىر كېچىدىلا ھالاك قىلىنغانلىقى سۆزلەنگەن﴿پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئاد قەۋمىنى يۈكسەك بىنالىرى بىلەن ئوخشىشى يارىتىلىپ باقمىغان ئىرەم شەھىرىنى، ۋادىقۇرادا (3) تا ش لارنى كېسىپ (ئۆيلەرنى بىنا قىلغان) سەمۇد قەۋمىنى قانداق جازالىغانلىقىنى كۆرمىدىڭمۇ﴾⁽⁴⁾ 1982 يىلى كالىفورنىيىلىك بىر تەكشۈرۈش گۇرۇپپىسى نامىنى بىر ئىنگىل ىز جاسۇسىدىن ئاڭلىغان قەدىمىي شەھەر يوللىرىنى تەكشۈرۈپ چىققان بولسىمۇ، بۇلار نەتىجىگە ئېرىشەلمىگەن كېيىنچە ئۇلار مەخسۇس رادارلارنى ئىشقا سېلىپ سەئۇدى ئەرەبىستانى ۋە ئوممان چۆللىرىگە تارقىلىدۇ ئەڭ ئاۋۋال ئۇلار قەدىمىي شەھەر يوللىرىنى تېپىپ چىقىدۇ نەتىجىدە ئۇلار، ئىككىنچى ئەسىردە ئۆتكەن»پاتلا ۇس يم » دېگەن تارىخچى بايان قىلغان ئىرەم (تارىخچى ئىرېم دەپ ئاتىغان) شەھىرىنى 12 مېتىر قېلىنلىقتىكى قۇملۇقنىڭ ئاستىدىن تېپىپ

(1) تۈركچە«دىنلار تارىخى » ناملىق كىتابتىن

(2) لوندوندا نەشىر قىلىنىدىغان ئەرەبچە«الشرق الۆوسط » (ئوتتۇرا شەرق) گېزىتى 2001 يىل 2 ئاي 25 سانىدىن

(3) ۋادى قۇرا– ئەلا دەپمۇ ئاتىلىدۇ، ھازىرقى سەئۇدى ئەرەبى ستانىنىڭ مەدىنە مۇنەۋۋەرە شەھىرىنىڭ شىمالىدىكى خەيبەر رايونى بىلەن ئەلتىما رايونى ئوتتۇرىسىغا جايلاشقان تاغىلق رايون قەدىمدە سەمۇد قەۋمى ياشىغان پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ زامانىدا بۇ جاي مۇسۇلمانلار تەرىپىدىن پەتھى قىلىنىپ، مەدىنە ئىسلام دۆلىتىنىڭ تەركى بىگە ئۆتكەن

(4) فەجر سۈرىسى 6- 9- ئايەتلەر چىقىدۇ 4800 يىللىق تارىخقا ئىگە بولغان بۇ شەھەرنىڭ تېپىلغانلىقى«چۆررنىڭ ئاتلىسى «( Atlantic of the Sandئاستىدا سەرلەۋھىسى ) ُُ ئامېرىكىنىڭ» Times «ۋە» Newsweek » گېزىتلىرىدە ئېلان قىلىنغان (1) يۇقىرىقى شەھەرلەرنى ۋە بۇ شەھەرلەرنىڭ قەۋملىرىنى كەرىم چۈشكەن ۋاقىتلاردىمۇ ھېچكىم بىل مەيتتى بىرىنچى بولۇپ قۇرئان كەرىم ئۇلارنىڭ، شەھەرلىرىدىن ئەھۋالىدىن ۋە ئاقىۋەتلىرىدىن خەۋەر بەرگەن

(4) پىرئەۋننىڭ جەسىدى: ئاللاھ قۇرئان كەرىمدە مۇنداق دەيدۇ﴿ بىز ئىسرائىل ئەۋلادلىرىنى دېڭىزدىن ئۆتكۈزدۇق ئۇلارنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قوشۇنى زۇلۇم ۋە زوراۋانلىق بىلەن قوغلىدى پىرئەۋن غەرق بولىدىغان ۋاقتىدا« ئىسرائىل ئەۋلادل ىرى ئىمان ئېيتقان ئىلاھتىن باشقا ھەق ئىلاھ يوق ئىكەنلىكىگە ئىمان ئېيتتىم مەن مۇسۇلمانلاردىنمەن«)، دېدى (ئۇنىڭغا ئېيتىلدىكى»( ھاياتتىن ئۈمىد ئۈزگىنىڭدە) ئەمدى ( ئىمان ئېيتامسەن ) ئىلگىرى ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلغان ۋە بۇزغۇنچىلاردىن بولغانىدىڭ سەندىن كېيىنكىل ەرگە ئىبرەت بولۇشۇڭ ئۈچۈن، بۈگۈن سېنىڭ جەسىدىڭنى «قۇتقۇزىمىز ﴾⁽²⁾ ئەسىرلەر ئۆتكەندىن كېيىن، ئىنگلىزلە ر تەرىپىدىن قىزىل دېڭىز بويىدىكى جەبەلەين» » دېگەن جايدىن پىرئەۋننىڭ جەسىدى تېپىلىپ، ئەنگىلىيىگە ئېلىپ كېتىلگەن بۇ جەسەتن ىڭ ئۆمرىنى بىلىش ئۈچۈن، جەسەتلەرن ىڭ ئۆمۈرلىرىنى بىلىشتە قوللىنىلىدىغان ھەرتۈرلۈك مېتودلارنىڭ ھەممىسى قوللىنىلغاننىڭ سىرتىدا، كاربون 14 مېتودىمۇ ئىشقا سېلىنغان ئەجەپلىنەرلىككى، بۇ جەسەت 3000 يىللىق بولۇپ چىققان بولسىمۇ، ئۇنىڭ تىرىسىلا چۈرۈگەن، ئەمما ئورگانلىرى بۇزۇلمىغان ئۇنىڭ ئۈستىگە، ب ۇ جەسەد مۇمىيا قىلىنمىغ ان ئىكەن چۈنكى مۇميا قىلىنغان جەسەتلەرنىڭ ئىچكى ئورگانلىرى ئېلىپ تاشلىنىدۇ ھالبۇكى پىرئەۋننىڭ جەسىدىنىڭ ئورگانلىرى جايىدا ئېدى ھازىر بۇ جەسەت ئەنگلىيە مۇزېيىدا كۆرگەزمىگە قويۇلماقتا ئۈچىنچى: تېخنىك ىلىق دەلىللەر

(1) ئېمبىرىئولو گىي ( ە تۆرەلمەشۇناشلىق ئىلمى) بىلەن مۇناسىۋەتلىك تەتقىقاتلارنى ئېلىپ ( بارغان فرانسىيە تىببىي ئىنستىتۇتىنىڭ پروفېسسورى دوكتورMaurese ) زامانىۋى تىببىي، ئاپپاراتلار ئارقىلىق ئانا قورسىقىدىكى بالا ھەققىدە ئېلىپ بارغان تەتقىقات نەتىجىسىنىڭ قۇرئان كەرىمدە ئەسىرلەر بۇرۇن بىلدۈرۈلگەن ھەقىقەتلەرنىڭ ئەينىسى بولۇپ چىققانلىقىغا ھەيران قالغان ۋە ياۋروپانىڭ ئەڭ كۆپ تىراژلىق گېزىت، ژۇرناللىرىدا ( the Quran and Modern science ) «قۇرئان ۋە زامانىۋىي مېدىتسىنا »ماۋزۇ ئاستىدا كۆپلىگەن ئىلمىي ماقالىلارنى ئېلان قىلغان قۇرئان كە: رىمدە مۇنداق كەلگەن﴿ ئاللاھ سىلەرنى ئاناڭلارنىڭ قارنىدا بىر ھالەتتىن يەنە بىر

(1) «سىزىنتى ژۇرنىلى » يىللىق 5 سانىدىن ئېلىندى تۈركچە

(2) يۇنۇس سۈرىسى 89 ئايەتلەر نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم ھالەتكە تەرەققىي قىلدۇرۇپ، ئۈچ قاراڭغۇلۇق (يەنى ئۈچ قات پەردە) ئىچىدە يارىتىدۇ﴾⁽¹⁾ بۇ ئايەتتىكى ئۈچ قات پەردە- بالا ھەمراھىنىڭ پەردىسى بالاياتقۇ ۋە ئانىنىڭ قورسىقىدىن ئىبارەت ئۈچ قات پەردىدۇر يېقىنقى زامان مېدىتسىنا ۋە تەبىئەت مۇتەخەسسىسلىرى بۇ ئۈچ قات پەردىنى تەتقىق قىلىپ كۆرۇپ، ئۇلارغا ئالاھىدە ئىسىملارنى قويغان ئۇلار«مىنبارى ، خوربۇن»«،»«لەفائىفى دەپ ئاتىلىدۇ (2 ) فرانسۇز سۇ تەتقىقاتى ئالىمىJac Cousteau ئاق دېڭىز ب ىل ەن ئاتلانتىك ئوكياننى بىر بىرىدىن ئايرىپ تۇرىدىغان جەبەلىتارىق» »بوغۇزىد ( ا كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان)بىر س ۇ توسمىسىنىڭ بارلىقىنى، ئىككى پەرقلىق ئىسسىقلىققا ۋە تۇزلۇق ئورانىغا ئىگە بولغان بۇ دېڭى ز، سۈيىنىڭ بىر بىرىگە ئارىلىشىپ كەتمەستىن بىرى تاتلىق يەنە بىرى ئاچچىق ھالىتى، بويىچە بىر بىرىگە يېقىن ئېقىۋاتقانلىقىنى بايقالغان ئەدەن قولتۇقىنى قىزىل دېڭىزدىن ئايرىپ تۇرىدىغان مەندەب بوغۇزىدىمۇ سۇ توسمىسىنىڭ بارلىقى بايقالغان بۇ قېتىمقىسىنى گېرمانىيىلىكلەر تېپىپ چىققان دۇنيانىڭ كۆپ مەملىكەتلىرىدە سۇ توسمىسىنىڭ با رلىقى بايقالغان مەسىلەن: بېنگال، بېرما ۋە ھىندىستاندىمۇ بۇ تۈردىكى سۇ توسمىلىرى بو لغان دېڭىز، دەريالارنىڭ بارلىقى كېيىنكى يىللاردا بايقالغان يۇقىرىقى لارنى Cousteau دوستى پروفېسسورM.Bukail غا ئېيتىپ بەرگەندە، ئۇ، بۇ ھەقىقە تنىڭ ئەمدىلا مەيدانغا كەلگەن ھەقىقەت ئەمەسلىكىنى ۋە ئۆزىنىڭ بۇرۇنلا قۇرئان: كەرىمدىن بۇلارنى ئوقۇغانلىقىنى سۆزلەپ بېرىپ مۇنۇ ئايەتنى تىلاۋەت قىلىدۇ﴿ ئۇ، ئىككى دېڭىزنى (بىرى تاتلىق، بىرى ئاچچىق قىلىپ ) ئاققۇزىدۇ ئۇلار ئۇچرىشىدۇ ئۇلارنىڭ ئارىسىدا توسما بولۇپ، بىر بىرىگە قوشۇلۇپ كەتمەيد ۇ﴾⁽²⁾ تۆتىنچى: ئاسترونومىيىلىك دەلىللەر

(1) يۇلتۇزلارنىڭ ھەرىكىتى: ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ﴿قۇياش، بەلگىلەنگەن جايىغا قاراپ سەير قىلىدۇ، بۇ، غالىب ھەممىنى بىلگۈچى ئاللاھنىڭ ئالدىنئالا بەلگىلىگەن ئىشىدۇر ئايغا سەير قىلىدىغان مەنزىللەرنى، بەلگىلىدۇق ئۇ (ئاخىرقى مەنزىلگە يېتىپ بارغاندا) خورمىنىڭ قۇرۇپ قالغان شېخىغا ئوخشاش بولۇپ قالىدۇ كۈننىڭ ئايغا يېتىۋېلىشى، كېچىنىڭ كۈندۈزدىن ئېشىپ كېتىشى مۇمكىن ئەمەس، ھەر بىرى پەلەكتە ئۈزۈپ يۈرىدۇ﴾⁽³⁾ بۇ ئىبارىلەر ئىلگىرىكى ئىنسانلارنىڭ نەزىرى دىمۇ ئانچە ھەيران قالا رلىق ئىبارىلەر ئەمەس ئىدى چۈنكى ئۇلار يۇلتۇزلارنىڭ ھەرىكەتلىرىنى، بەزى ۋاقىتلاردا ئورۇنلىرىنىڭ يىراقلاشقانلىقىنى كۆرۇپ تۇراتتى لېكىن ھەر بىر يۇلتۇزنىڭ ئايلىنىدىغان پەلەكىن ىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى بىلمىگەندەك، قۇياشنىڭ ھەرىكىتى ھەققىدىمۇ ھېچنەرسىنى بىلمەيتتى قۇرئان كەرىمنىڭ بۇ ئايىتىنىڭ شۇ ئەسىرلەر دە تونۇلمىغان يېڭى مەرىپەتلەر بىلەن كەلگەنلىكى ئۇنىڭ ئىنسانلارنىڭ سۆزى بولماستىن بەلكى ئاللاھ تائالانىڭ سۆزلىرى

(1) زۇمەر سۈرىسى 6- ئايەت

(2) رەھمان سۈرىسى 19 ئايەتلەر

(3) سۈرە ياسىن 38 -، -، - ئايەتلەر ئىكەنلىكىگە ئوچۇق دالالەت قىلىدۇ: دوكتۇر موررىس بوكاي بۇ ئايەت ھەققىدە مۇنداق دەيدۇ«قۇرئان كەرىم زې مىننىڭ مەركىزىي نوقتا ئىكەنلىكى، قۇياشنىڭ ئۇنىڭ ئەتراپىدا ئايلىنىدىغانلىقىدىن ئىبارەت پەلەك ھەققىدىكى كونا چۈشەنچىنى بايان قىلماستىن بەلكى قوياش، ئاييۇلتۇزلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ بەلگىلەنگەن مۇئەييەن پەلەكلىرى ئىچىدە سەير قىلىدىغانلىقىنى يېڭى دەۋرى ئىلمىگە ئۇ يغۇن ھالدا بايان قىلماقتا«(1): ئۇ يەنە مۇنداق دەيدۇ» قۇرئان كەرىم ھەر بىر يۇلتۇزنىڭ بەلگىلەنگەن پەلەك ئىچىدە ئايلىنىدىغانلىقىدىن ئىبارەت ئىلگىرىكى ئەسىرلەردە تونۇلمىغان يېڭى بىر چۈشەنچىنى تەقدىم قىلدى قۇرئان كەرىم سۆزلىگەن قۇياشنىڭ ئايلىنىشى- يېڭى ئىلىم ئىسپاتلىغاندەك- قۇي اشنىڭ سېكونتىغا 250 كىلو مېتىر تىزلىك بىلەن ئۆز ئوقى ئەتراپىدا «ئايلىنىدىغانلىقىدۇر دوكتۇر موررىس بوكاي: يەنە سۆزىگە داۋام قىلىپ مۇنداق دەيدۇ «، يۇنان پەلسەپىلىرى رىم قانۇنلىرى، ھىندىستان ھېكمەتلىرى، ئەرىستۇتىل ۋە ئەپلاتۇننىڭ نەزىرى يىلى رىدىنيىراق ئىلىم-مەرىپەتتىن مەھرۇم قالغان جاھالەت ئىچىدىكى بىر قەۋمنىڭ ئارىسىدا، قاقاسلى ق سەھرا ھاياتىدا ئۈسۈپ يېتىلگەن بىر زاتنىڭ كائىنات نىزاملىرى ھەققىدە 20 - ئەسىرنىڭ مائ ارىپ سەۋىيىسىگە ئۇيغۇن ھالدا بەدىئىي ئىبارىلەر بىلەن سۆزلىگەنلىكى ئىنساننى ھەقىقە تەن ھەيران قالدۇرىدۇ بۇنىڭغا نەزەر سالغان ئىنسان، ئۇ زاتنىڭ سۆزلىرىنىڭ ئىلمىي تەرەققىيات ئەسىرىدىن بىر قانچە ئەسىر ئىلگىرىكى مەرىپەتلەرنى قوشۇمچە قىلىش بىلەن بىرگە، ئىلگىركى پەلسەپىلەردىن كېلىپ چىققان خاتا قاراشلارغا تۈزۈتۈش بەرگەنلىكىنى كۆر ەلەيدۇ يۇقىر ىقىلاردىن ك ې: يىن قۇرئان» كەرىم مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىجادىيىتى ياكى ئىلگىرىكى ئىنسانلارنىڭ تەلىماتى » دېيىش ئەقىلغا سىغامدۇ ئەگەر قۇرئان كەرىم مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىجادىيىتى بولسا ئىدى، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام شۇ ئەسىرنىڭ ئىلىم-مەرىپەتلىرى بوي ىچە سۆزلىگەن بولاتتى، ئەلۋەتت ە، ھالبۇكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئۇ ئەسىرنىڭ ئىلىم-مەرىپەتلىرىدىن خەۋەرسىز ئى، دى سۆزل ىگەن ۋاقىتتا ئۇ ئەسىرنىڭ ئىلىم- مەرىپەتلىرىنىڭ ئەكسىچە سۆزلەتتى، ئۇ ئەسىر دىكى خاتالىقلارنى پاش قىلاتتى مانا بۇ ھەقىقەتلەر بىزنى“قۇرئان كە رىم ئىنسانىيەتنىڭ تەلىماتى ۋە ئىجادىيەتلىرى بولماستىن، بەلكى ئاسمان ۋە زېمىننى ياراتقۇچىيوشۇرۇن ۋە ئاشكارىنى بىلگۈچى، ئاللاھ تائالانىڭ سۆزىدۇر “ دېيىشىمىزگە مەجبۇر قىلىدۇ» ( )

(2) زېمىننىڭ شار شەكىللىك ئىكەنلىكى

(1) مۇر رىس بۇكاي فرانسىيىلىك مەشھۇر دوختۇر بولۇپ، كىچىكىدىن خرىستىئان دىنىنىڭ كاتۇلىك مەزھىبىگە ئېتىقاد (قىلىپ ئۆسكەن سەئۇدى ئەرەبىستانىنىڭ سابىق پادىشاھى فەيسەل ئىبنى ئابدۇل ئەزىز 1906 - 1975 )نىڭ تەكلىپىگە ئاساسەن سەئۇدى ئەرەبىستانىغا كېلىپ، پادىشاھنىڭ مەخسۇس دوخ تورى بولغان مۇررىس بۇكاي بۇ جەرياندا يەھۇدىي ۋە ئىسلام دىنلىرىنىڭ مۇقەددەس كىتابلىرىنى، پىرئەۋن قىسسىلىرىنى ئوقۇپ چىققان ئاخىرىدا پىرئەۋننىڭ جەسىدىنى تەتقىق قىلى ش ئىشىغا ئىشتىراك قىلىپ، مۇميالانمىغان 3000 يىللىق بىر جەسەدنىڭ ساق- سالامەت تۇرۇپ كېلىۋاتقانلى قىدىن ھەيران قالغان ۋە قۇرئان كەرىمدىكى« بۈگۈن سېنىڭ جەسىدىڭنى قۇتقۇزۇپ «قويىمىز دېگەن ئايەتنى ئوقۇپ چىقىپ مۇسۇلمان بولغان ۋە ئىنجىل،» قۇرئان ۋە ھازىرقى ئىلىم– پەن » ناملىق مەشھۇر ئەسەرنى يازغان بۇ ئەسەر ھازىرغىچە دۇنيادىكى نوپۇزلۇق تىللاردىن 17 تىلغا تەر جىمە قىلىنغان

(2) دوكتور مۇرىس بۇكاينىڭ« ئىنجىل، قۇرئان ۋە ھازىرقى ئىلىم– پەن» ناملىق ئەسىرىدىن نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم قۇرئان كەرىم كىچە، كۈندۈز ھەققىدە ھېچكىم ئىنكار قىلالمىغىدەك ناھايىتى ئوچۇق چۈشەنچىلەرنى ئوتتۇرىغا قوي، غان بولۇپ ئۇ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا چ ۈشكەن ۋاقىتت ىكى خەلقنىڭ ئىلىم– مەرىپەت ۋە ئەقىل- سەۋىيىسىگە تامامەن ئۇيغۇن كەلگەندەك زېمىننىڭ شار شەكىللى كئىكەنلىكى ۋە ئۇنىڭ ئايلىنىپت ۇ رىدىغانلىقىدىن ئى بارەت ئىلگىرىكى ئەسىرلەر دىكى ئىنسانلار بايقىيالمىغان كۆپلىگەن ئىلىم ىي ھەقىقەتلەرنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ھالدا چۈشكەن ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە: مۇنداق دەيدۇ﴿ ئاللاھنىڭ كېچىنى كۈندۈزگە ۋە كۈندۈزنى كېچىگە كىرگۈزىدىغانلىقىنى، كۈن بىلەن ئاينى بويسۇندۇرىدىغ ( انلىقىنى كۆرمەمسەن قۇياش بىلەن ئاينىڭ) ھەر بىرى مۇئەييەن مۇددەت كىچە (ئۆز پەلىكىدە) سەير قىلىدۇ﴾⁽¹⁾ ﴿ شۈبھىسىزكى، سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ئالتە كۈندە ياراتقان، ئاندىن ئەرشتە قارار ئالغان، كېچىنى تۇرماستىن ئۆزىنى قوغلا يدىغان كۈندۈ زگە كىرگۈزۈپ، (ئۇنىڭ قاراڭغۇلۇقى بىلەن) كۈندۈزنى ياپقان، قۇياشنى، ئاينى ۋە يۇلتۇزلارنى ئەمرىگە بويسۇندۇرغان ئاللاھتۇر﴾(2 ) ﴿ ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەق ئاساسىدا ياراتتى ئاللاھ كېچىنى كۈندۈزگە كىرگۈزىدۇ ۋە كۈندۈزنى كېچىگە كىرگۈزىدۇ، ئاللاھ كۈن بىلەن ئاينى (بەندىلەرنىڭ مەنپەئەتىگە) بويسۇندۇرۇپ بەردى، ئۇلارنىڭ ھەر بىرى مۇئەييەن ۋاقىتقىچە سەير قىلىدۇ﴾⁽³⁾ بۇ ئايەتلەر ئىنسانلارغا كۈندۈزدىن كىيىن كېچىنىڭ، كېچىدىن كىيىن كۈندۈزنىڭ كېلىشىنىڭ سىرىنى ئېچىپ بىرىدۇ ئۆتمۈشتىكىلەر كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ ئالمىشىپ تۇرىدىغانلىقىدىن ئىبارەت ب ۇ ئاددى ھەقىقەتنى بىلەتتى، شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلار بۇ ئايەت لەردىن ئانچە ھەيرانلىق ھېس قىلمىغان ئەمما ھازىرقى ئىنسانلار بۇ ئايەتلەر دە زېمىننىڭ ئايلىنىدىغانلىقى ۋە ئۇنىڭ شار شەكىلل ىك ئىكەنلىكىدىن ئىبارەت ئىلگىرىكى ئىنسانلار بايقىيالمىغان ئىلمىي ھەقىقەتلەرنىڭ با رلىقىنىت ونۇپ يەتتى ئىنسانلار بۇ ھەقىقەتلەر نى پەقەت يېڭى ئەسىردىلا بايقىدى يۇقىرىقى﴿ئاللاھ كېچىنى كۈندۈزگە كىرگۈزىدۇ ۋە كۈندۈزنى كېچىگە كىرگۈزىدۇ﴾ دېگەن، مەنىدىكى ئايەتلەرنى تەپەككۇر قىلىپ، چۈشىنىپ ئوقۇغىنىمىزدا بۇ ئايەتلەر نى ڭ ز ېمىننىڭ ھەرىكىتى ۋە ئۇنىڭ ئايلىنىپ تۇرىدىغانلىقى ھەققىدە ناھايىتى ئوچۇق ئىشار ەت بېرىۋاتقانلىقىنى چۈش ىنىپ يېتەلەيمىز دېمەك، كۈندۈزنى يوشۇرۇپ، كېچىنى ئىزھار قىلىش ئۈچۈن بۇ يەردە كۈندۈز كېچىنىڭ ئىچىگە كىرگۈزىلىدۇ كېچىنى ئۆچۈرۈپ، كۈندۈزنى ئىزھار قىلىش ئۈچۈن كېچە كۈندۈزنى ڭ ئىچىگە كىرگۈزىۋېتىلىدۇ بۇ ئىككى كىرگۈزۈشنىڭ ئوتتۇرىسىدا شار شەكىللىك بىر جىسىمنىڭ ھەرىكەت قىلىدىغانلىقىنى تەسەۋۋۇر قىلىمىز، ئەنە شۇ جىسىم كېچە بىلەن كۈندۈزنى بىر- بىرىنىڭ ئىچىگە كىرگۈزىدۇ، بىرىنى يەنە بىرىدىن يوشۇرىدۇ بىرىنىڭ يەنە بىرىنى يېپىشى ئادەتتىكى تۈز

(1) سۈرە لۇقمان 29 - ئايەت

(2) سۈرە ئەئراف 54 - ئايەت

(3) سۈرە زۇمەر 5- ئايەت شەكىللىك جىسىم بىلەن ھاسىل بولمايدۇ، بۇ پەقەت شار شەكىللىك بىر جىسىمنىڭ ھەرىكىتىدىن ھاسىل بولىدۇ. دېمەك، قۇرئان كەرىمنىڭ ئايەتلىرى يېڭى دەۋر ئىلىم ئەھلىلىرى ئىشىنىپ، باش ئەگكەن ئىل مىي ھەقىقەتلەرنى ئېچىپ بېرىپ، ئۆزىنىڭ ئىلمىي ھەقىقەتلەر بىلەن ھەرگىزمۇ زىت لىشىپ قالمايدىغانلىقىنى يەنە بىر قېتىم ئىسپاتلاپ بەرگەن بولدى مانا بۇ ھەقىقەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان قۇرئان كەرىمنىڭ ئىنسانىيەتنىڭ ئىجادىيىتى بولىشى مۇمكىنمۇ يۇقىرىقى ئىلمىي ھەقىقەتلەر نى 14، ئەسىر بۇرۇن قۇرئان كەرىم سۆزلىگەن ئىكەن نېمە ئۈچۈن مۇسۇلمانلار بۇلارنى شۇ ۋاقىتتىلا ئېلان قىلىپ، ھازىرقى ئەسىردىكىگە ئوخشا ش ھەممە كىشى قوبۇل قىلىدىغان ھالغا كەلتۈرمىگەن بۇنىڭ جاۋابى مۇنداق: قۇرئان كەرى م تا قىيامەتكىچە ھەرقانداق زامانلارنىڭ ئىلىم سەۋىيىسى ۋە ئەقىل قابىلىيىتىگە ئۇيغۇن كېلىدىغان يېگانە كىتاب قۇرئان كەرىم سۆزلىگەن ئىلمىي ھەقىقەتلەر ئۆتمۈشلەردىكىلەرنىڭ ئەق لى ۋە ئىلىم سەۋىيىسىگە مۇۋاپىقلاشقان ۋە ئۇلار بىلەن قۇرئان كەرىم ئوتتۇرىسىدا ھېچقان داق زىتلى ق يۈز بەرمىگەندەك، ھازىر ئىسپاتلانغان ئىلمىي كەشپىياتلار بىلەن مۇ تامامەن ماسلىشىدۇ، تا قىيامەتكىچە شۇنداق ماسلىشىدۇ قۇرئان كەرىمد ىكى ھازىرقى ئىنسانلارنىڭ ئىلىم سەۋ ىيىسى ۋە ەئ قىل– قابىلىيىتى ئىدراك قىلالمىغان ئىلمىي ھەقىقەتلەر كېيىنكى زامانلاردا چوق ۇم ئوتتۇرىغا چىقىدۇ بەشىنچى: تىببىي دەلىللەر

(1) ھەسەلنىڭ شىپالىق ئىكەنلىكى ئاللاھ تائالا: قۇرئان كەرىمدە﴿ ھەسەل ھەرىسىنىڭ قارنىدىن ئىنسانلارغا شىپالىق بولىدىغان خىلمۇ خىل رەڭلىك ئىچىملىك (ھەسەل) چىقىدۇ بۇنىڭدا چۈشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن ئىبرەت بار﴾⁽¹⁾ دەيدۇ تارىختىن بىرى ئىنسانلار ھەسەلنىڭ شىپالىق ئىكەنلىكىنى ئۇزۇن يىللىق ئەمەلىي تەجرىبىلىرى ب ىلەن ئىسپاتلىغان بولسىمۇ، كۈنىمىزدىكى زامانىۋىيلاشقان مېدىتسىنا ئىلمى سايىسىدا ئۇنى قەتئىي شەك قوبۇل قىلمايدىغان ئىلمىي ھەقىقەتكە ئايلاندۇرغان ھەسەلنىڭ شىپالىقت ەرەپلىرى ناھايىتى كۆپتۇر قىسىقىسى، دوختۇرلار ئۇنى كۆپلىگەن ھەرخىل كېسەررنىڭ ئىستېما ل قىلىشىنى تەۋسىيە قىلماقتا ھەسەلدە مېكروبلارغا قارشى ماددىمۇ بولغاچقا ئۇنى كۆيۈكلەرگە يارىلارغا سۇۋاشنىڭ پايدىلىق ئىكەنلىكىنىمۇ سۆزلىمەكتە مۇندىن باشقا بوۋاق لارنىڭ ئەت ئېلىشى ۋە تەن ساقلىقىنى ساقلىشى ئۈچۈنمۇ ئۇلارغا ھەسەل يېگۈزۈشنى تەۋسىيە قىلما قتا تىببىي مۇت ەخەسسىسلىرى تەرىپىدىن بىر جۈپ ئىككى كې زەكنىڭ بىرىگە كۈندە مەلۇم مىق داردا ھەسەل ئىستېمال قىلدۇرۇش بىلەن ئېلىپ بېرىلغان تەجرىبە نەتىجىسىدە، ئىككى ئايلىق مۇددەت ئىچىدە كۈنلۈكى مەلۇم مىقداردا ھەسەل ئىستېمال قىلغان بوۋاقنىڭ ئېغىرلىقى، ھەسەل ئىستېمال قىلمىغان بو ۋاقنىڭ ئېغىرلىقىدىن 2 كىلو ئارتۇق كەلگەن (2 )بوۋاققا ئانا سۈتىنى ئەڭ ئاز ئىككى يىل ئېمىتىش لازىم ئىكەنلىكىنى دەسلەپ قۇرئان

(1) نەھل سۈرىسى 69 ئايەت نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم كەرىم سۆزلىگەن تېخى 5 يىل بۇرۇنلا ئۆزلىرى ياساپ چىققان سۈنئىي سۈتنى، ماختاپ«ئەمدى ئانا سۈتىنىڭ كېرىكى يوق » دەپ داۋر اڭ سالغا نياۋروپالىقلار، ئەمدىلىكتە پەن–، تېخنىكىنىڭ ياردىمى ئارقىسىدا بۇ ھەقىقەتنى چۈشىنىپ بوۋاق لارغا ئانا سۈتىنى ئەڭ ئاز دېگەندە 1 يىل بېرىشنىڭ زۆرۈر ئىكەنلىكىنى تەكىتلىمەكتە (3 ) تازىلىق، پاكىزلىق مۇسۇلمانلاردا مىلادىيە 6 ئەسىرنىڭ باشلىرىدىن بىرى ئەڭ م ۇقەددەس سانىلىپ كەلگەن بىر ئەنئەنە بولساياۋروپادا تېخى 1800 يىللىرىغا كە لگىچە تەرەتخانا، مۇنچا دەيدىغان نەرسىلەرنىڭ يوق ئىكەنلىكى تارىخلاردىن مەلۇم 1500 يىلى شەرقنى كەزگەن بەزى ياۋروپالىقلار مۇسۇلمانلارنىڭ تازىلىققا ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى ۋە ھەر بىر ئۆينىڭ مەخسۇس تەرەتخانىسى، مەخسۇس مۇنچىسى بارلىقىنى كۆرۈپ، شەرق توغرۇلۇق ئىجابىي ئەسەرلەرنى يازغان ئىكەن ئەمما مۇسۇلمانلار قۇرئاننىڭ تەربىي ىسى بىلەن، پەيغەمبىرىمىز ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ باشچىلىغىدا، ئاز دېگەندە ھەپتىدە ئىككى ئۈچ قېتىم مۇنچىغا كىرىشنىڭ ساقال بۇرۇتلارنى ۋە قول پۇتلارنىڭ تىرناقلىرىنى ھەپتىدە بېرەر قېتىم قىسقار تىپ، تازى لاپ تۇرۇشنىڭ، كۈندە بەش ۋاب ناماز ئۈچۈن 5، قېتىم تاھارەت ئېلىپ، ئېغىز، بۇرۇن، قول پۇت ۋە يۈزلىرىنى 5 قېتىم يۇيۇشنىڭ، گاھىدا پۈتۈن بەدىنىنى يۇيۇپ غۇسلى قىلىشنىڭ، كىي ىم كونا بولسىمۇيۇيۇپ چىرايلىق، پاكىز كىيىشنىڭ، ئاممىۋىي پائالىيەتلەرگە، جامائەت بىل ەن ئوقۇلىدىغان نامازلارغا بېرىشتىن بۇرۇن يۇيۇنۇپ، ئۆزىگە خۇشپۇراقلىق بۇيۇملارنى چېچىپ بېرىشنىڭ نەقەدەر مۇھىم ئەنئەنە ۋە ئېسىل مەدەنىيەت ئىكەنلىكىنى ئۆگىن ىپ ۋە ئەمەل قىلىپ كەلگەن (4 ) ھاراقنىڭ تەن ساقلىقىغا زىيانلىق ئىكەنلىكىنى ئەڭ ئاۋۋال قۇرئان سۆزلىگەن ھەتتا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ھاراقنىڭ ئېزى ۋە كۆپى بەرىبىر ئوخشاشلا ھارام ۋە تەن س اقلىققا زىيانلىق ئىكەنلىكىنى بايان قىلغان ھازىرقى پەنت ې خنىكىنىڭ ساي ىسىدا، ھاراقنىڭ ز ىيىنى ناھايىتى ئ ې نىق ۋە شەك قوبۇل قىلمايدى غ ان دەرىجىدە ئىسپاتلانماقتا ھاراقنىڭ ھۈج ەيرىلەردە، خۇسۇسەن مېڭە ھۈجەيرىلىرىدە سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرنى پەيدا قىلىدىغانل ىقى زامانىمىزدا ئىلمىي ھەقىقەتكە ئايلانغان ئاز مىقداردا ئىستېمال قى لىنغان ھاراقن ىڭمۇ، تەس ىرى ھامان بىلىنمىگەن بىلەن ئاستا ئاستا ئادەم جىسمىنى ئاجىزلاشتۇرىدىغانلىقى ۋە ھ ەرتۈرلۈك كېسەللىكلەرگە يول ئاچىدىغانلىقىمۇ بىر ئىلمىي ھەقىقەتتۇر ھاراقنىڭ زىيىنى توغر ۇلۇق كۆپ سۆزلەشنىڭ ھاجىتى يوق، دەپ قارايمەن چۈنكى ھەركىم ئۇنىڭ زىي انلىق ئىكەنلىكىنى ئۇبدان بىلىدۇ قىسقىسى، ئىنسانلار جەمئىيىتىدە قانداقلا بىر ناچار ئىللەت ۋە ئەخلاقسىزلىق بولسا، ئۇنىڭ ئارقىسىدا چوقۇم ھاراقنىڭ بارلىقى بايقالماقتا يۇقىرىقى ئىلمىي ھەقىقەتلەرنى مۇندىن 14 ئەسىر بۇرۇنقى زامانلارنىڭ شارائىتىدا، مۇھەممەد ئەلە يھىسسالامدەك ئوقۇش ۋە يېزىشنى بىلمەيدىغان، ئىلمىي كەشپىياتلارنى ئاچىدىغان ئىلىم پەنگە ياكى ھازىرقىدەك زامانىۋىي ئاپپاراتلارغا ئىگە بولمىغان، ساۋاتسىز بىرسىنى ڭ بىلەلىشى مۇمكىنمۇ بۇنىڭدىن مەلۇمكى، قۇرئان كەرىمنىڭ ئاللاھ تائالانىڭ سۆزى ئىكەنلىكىدە قىلچە شە كيوق ئالتى نچى: ئىجتىمائىي دەلىللەر

(1) بالىلار ھوقۇقى مىلادىيە 6 - ئەسىرگە كەلگۈچىلىك تۇغۇلغان بوۋاق لارنىڭ قىز بولۇشى جىددىي بىر ئەيىب ئېدى يالغۇز ئەرەب يېرىم ئارىلىدىلا ئەمەس، بەلكى كۆپىنچە ئەرردە ئەھۋال شۇنداى ق ئ دى پەقەت يېڭىدى ( ن ئىسلام دىنى)نىڭ كېلىشى بۇ ۋەزىيەتنى تۈپتىن ئۆزگەرتىۋەتتى: قۇرئان كەرىمنىڭ كۆرسەتمىسىگە ئاساسەن بالىلار ھۆردۇر، قىز ئوغۇللار ھۆرمەتتە ئوخشاش تۇغۇلىدۇ ۋە ئوخشاش مۇئامىلە قىلىنىدۇ بالىلار مال مۈلۈك ئىگىسى بولالايدۇ ئۇلار ئۈچۈن كەلگەن ھەدىيەلەرياردەملەر ۋە ئۇلارغا ئاتىۋېتىلگەن مال مۈلۈكلەر ئۇلار بالاغەت يېشىغا يېتىپ ئەقىل ئىدراكقا ئىگە بولغانغا قەدەر ياخشى مۇھاپىزەت قىلىنىپ ساقلىنىدۇ كېيىنمۇ ئۇلارنىڭ رۇخسىتىسىز قوللىنىلمايدۇ بالىلارغا گۈزەل ئىسىملارنى قويۇش كېرەك بالىلارنى ئوقۇتۇش ۋە ياخشى تەربىيىلەش ئاتا ئانىلارنىڭ ئۈستىدىكى مۇھىم پەرزلەرنىڭ بىرى بالىلارنى 10 ياشقا كىرگەنگە قەدەر ئۇرۇشقا بولمايدۇ بالىلارنىڭ ئۆيلۈك ئۇچاقلىق بولغانغا قەدەر بارلىق چىقىملىرى ئاتىسىنىڭ ئۈستىگە يۈكلىنىدۇ كىچىك بالىلارنى مەئىشەتنىڭ تىرىكچىلىكلىرىگە شېرىك قىلىۋېلىشقا بول ما يدۇ بالىلارغا زىيانكەشلىك قىلىنمايدۇ بالىلار ئۈچۈن بەددۇئا قىلىنمايدۇ بالىلار ئارىسىدا ئادالەتلىك بولۇش كېرەك، بىرىنى دەپ باشقىلىرىنى رەنجىتىشكە بولمايدۇ دۇنيادا«بالىلار ھوقۇقى باياننامىسى» نىڭ ئېلان قىلىنىشى 20 ئەسىرنىڭ بىر يېڭىلىقى بولدى مە لۇمكى، قۇرئاننىڭ بالىلار ئۈچۈن بەرگەن ھۆرمىتى ۋە ئەھمىيىتى دۇنيادىكى ھېچقانداق بىر قانۇندا تېپىلمايدۇ تەبىئىيكى، ئاتا ئانىلارنىڭ بالىلىرىنى خورلىماسلىقى ۋ ە ئۇلارنى ڭ ھەق ھوقۇقلىرىنى تولۇق ئادا قىلىشى ئۈچۈن يەرلىك قانۇنلار ئىشقا يارىمايدۇ چۈنكى دۆ لەتلە رنىڭ قانۇنلىرى ئۆي ئىچىگە يارىمايدۇ قانۇن پەقەت ئاتا ئانىلارنىڭ يۈرىكىدىن چىقىش ى لازىم ب ۇ بولسىمۇ، بىر ھېساب كۈنىنىڭ بولىدىغانلىقىغا ئىشىنىش ۋە بالىلارنىڭ ھەق ھوقۇقلى رىنى قوغدىماسلىقنىڭ جازاسىنى چوقۇم كۆرىدىغانلىقىنى بىلىش ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشىدۇ

(2) ئاياللار ھوقۇقى مۇندىن 14 ئەسىر بۇرۇن دۇنيا تارىخىدا بىرىنچى قېتىم ئاياللارنىڭمۇ ئەرلەرگە ئوخشاش ھۆر ۋە ھۆرمەتلىك ئىنسان ئىكەنلىكى، ئۇلارنىڭ ئەرلەرگە ئوخشاش ھەق ھوقۇققا، مۇستەقىل ئىگىلىك تىكلەشكە ئىگە ئىكەنلىكى ئېلان قىلىندى بۇنى ئىسلام دىنى ئېلان قىلدى تېخى مىلادىيىنىڭ 1700 يىللىرى فرانسىيىدە ئاياللارنىڭ ئىنسان ئىكەنلىكى ياكى باشقا بىر جىنس ئىكەنلىكى توغرۇلۇق جىددىي تالاش تارتىشلار بولۇپ ئۆتكەن ئىكەن 6 ئەسىرنىڭ شارائىتىدا ئاياللار دۇنيانىڭ قانداقلا يېرىدە بولمىسۇن، قۇل ئورنىدا كۆرۈلەتتى يەھ ۇدىي دىنىدا ئاياللار شەيتانلارنىڭ بىر تۈرى دەپ قارالغان بولسا، بۇددىزمدا ئاياللار جىن، دەپ قارىلاتتى نائرۇق ڭىنمىرەك يىملىئ ىرىلىزىجۆم ھىندىيلارنىڭ دىنىدا بولسا، ۋابا، كېسەللىك ۋە باشقىمۇ بەختسىزلىكلەر ئاياللارنىڭ سەۋەبىدىن بولىدۇ، دەپ قارىلاتتى ھىندىيلار ئېرى ئۆلگەن ئايالنى تىرىك تۇرغۇز ۇپ ئېرى بىلەن بىرگە، كۆيدۈرەتتى ھازىرمۇ بۇ ئادەت ئۇلارنىڭ قىسمەن مەزھەبلىرىدە ھۆكۈم سۈرمەكتە پەقەت ئىسلام دىنى بارلىققا كەلگەندىن كېيىن، قۇرئان كەرىم، نىڭ ئىجتىمائىي ئىشلار قانۇنىدا ئاياللارنىڭ ھەق ھوقۇقلىرى بەلگىلىنىپ، ئۇلارنىڭ شان شەرىپى كۆتۈرۈلدى شۇ ۋاقىتلارنىڭ شارائىتىدا دۇنيانىڭ ھەممىلا يېرىدە، خۇسۇسەن ئەرەب يېرىم ئارىلىدا ئاياللار مىراس ئورنىدا قوللىنىلاتتى ئۇلارنىڭ ئاتا ئانىسى قالدۇرغان مال مۈلۈكلەردىن مىراس ئېلىش ھوقۇقى يوق ئېدى ئەمما ئىسلام دىنى كەلگەندىن كېيىن، ئۇلارغا تۆۋەندىكى ھەق- ھ: وقۇقلارنى بەلگىلىدى ئاياللار ھۆرمەتتە ۋە ھەق- ھوقۇقلاردا ئەرلەرگە ئوخشاشتۇر -، ئاياللارنىڭ مىراس ئېلىش ۋە ئۆزىنىڭ مال مۈلۈكلىرىنى ئېرىنىڭ رۇخسىتىسىز خالىغىنىچە تەسەررۇپ قىلىش ھوقۇقى بار ئەرنىڭ ئىقتىسادىي شارائىتى يېتەرلىك بولسا ئايالىغا خىزمەتچى تۇت ۇپ بەرگىنى ياخشى - ئاياللارنىڭ ئېرى ۋە ئاتا- ئانىسىدن مۇستەقىل ئىگىلىك تىكلەش ھوقۇقى بار ئاياللار قانداقلا شارائىتتا بولمىسۇن، ئۇلارنىڭ ئوقۇش، ئۆگىنىش ئەركىنلىكى بار ئاياللارنىڭ ئەرلەرگە ئوخشاش ئۆزى خالىغان بىرسى بىلەن تۇرمۇش قۇرۇش، ئەگەر بەختلىك بولا لمىغان ھالەتتە يېتەرلىك ئۆزۈر بىلەن ئاجرىشىش ھوقۇقى بار ئاياللارنى ئۇرۇپ، تىللاشقا ۋە خورلاشقا بولمايدۇ ئاياللار تۇغۇشنى خالىسا، ئۇلارنى تۇغۇشتىن مەنئى قىلىشقا بولمايدۇ ئاياللارنى پۇل تېپىشقا زورلاشقا بولمايدۇ ئاياللار ئائىلىنىڭ ئېھتىياجلىرىنى قامد اشقا زورلانمايدۇ يۇقىرىقى ھەق- ھوقۇقلار مىلادىيە 6 ئەسىرىدە ئېلان قىلىنغان بولسىمۇياۋرۇپادا ۋە ئىسلام دائىرىسىنىڭ سىرتىدىكى ئەرردە، تېخى 18 ئەسىرگە قەدەر بىردەك ئېتىراپ ق ىلىنماي كەلگەنىدى 1940 يىللاردىن باشلاپ، دۇنياغا داڭلىق ئۇنىۋېرسىتېتلاردىن ئوكسفورد ۋە كامبىرچ ئۇنىۋېرسىتېتلىرى قىزلارنى ڭمۇ ئوقۇش، ئۆگىنىش ھوقۇقىنى ئ ى تې راپ قىلىپ، مەزكۇر ئۇنىۋېرسىتېتلارغا قوبۇل قىلىنىدىغان ئوقۇغۇچىلار سانىنىڭ 25 بىلەن 40 نى قىزلاردىن ئېلىش قارارىنى چىقارغان بولسا، ئىسلام دىنى 6 ئەسىردىلا قىز ئوغۇل لارنىڭ تە، لىم ئېلىشتا ئوخشاش ھوقۇققا ئىگە ئىكەنلىكىنى ئېلان قىلىپلا قالماستىن«ئوقۇش، ئۆگىنىش ئەر بولسۇن، ئايال بولسۇن، ھەر قانداق بىر مۇسۇلمان كىشى ئۈچۈن پەرزدۇر » دەپ بەلگىلىگەن مىلادىيە 6 ئەسىرنىڭ شارائىتىغا قارايدىغان بولساق، بۇنداق ھەرقايسى ئەسىرلەرنىڭ شارا ئىتىغا ۋە كىشىلەرنىڭ مەنپەئەتىگە ئۇيغۇن، كېلىدىغان، ئادالەتلىك ۋە ئېسىل قانۇنلارنى ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدەك، ئاللاھنىڭ ئىلاھىي مەكتىبىدىن باشقا مەكتەب كۆرمىگەن، ئوقۇش ۋە يېزىشنى ئۆگەنمىگەن بىر ئۇممى ( ساۋاتسىز)پەيغەمبەرنىڭ لايىھىلەپ چىقىشى مۇمكىن ئەمەسۇ بەلكى شۇ ۋاقىتتىكى ئالاھىدە تەلىم كۆرگەن ۋە بۇ ساھەدە پەۋقۇلئاددە ئەتراپلىق يېتىشكەن ئىنسانلارنىڭمۇ بۇنداق ئېسىل قانۇنلارنى لايىھىلەپ چىقالىشى تەسەۋۋۇردىن يىراق، ئەلۋەتتە ئۇنداقتا قۇرئان كەرىم بەلگىلىگەن بۇ قانۇنلار نەدىن كەلدى شۈبھىسىزكى، ئاللاھتىن كەلدىۇ شۇنى ئېنىق چۈشىنىش كېرەككى، ئۆتمۈشتىكى ۋەقەلىكلەرنى زامانىمىزغا قىياس قىلىپ چۈشىنىدىغان بولساق، تارىخ پەلسەپىسىگە كۆرە چوڭ خاتالىقلارغا چۈشۈپ قالىمىز شۇ ڭا ھەر قانداق ۋەقەلىك ۋە ھادىسىلەرنى شۇ زامانلارنىڭ شارائىتىغا ۋە ئىنسانلارنىڭ ب ىلىم سەۋى يە ج ەھەتتىكى ئەھۋالىغا قاراپ چۈشىنىش ئىلىم ئەھلىنىڭ مېتودىدۇر خۇسۇسەن، تارىخنى يەكۈنلەشتە چوڭ ئاساستۇر زامانىمىزدا ئاددى سانالغان ئىشلار، ئۆتمۈشتىكىلەر ئۈچ ۈن چوڭ بىلىملەر ئېدى ئاددىيسى، زامانىمىزدىكى تېلېۋىزىيە، سىنئالغۇ، ئۈنئالغۇ، كومپيۇ تېر، ئانتې، ننا ئىنت ېرنېت ۋە باشقىلار تېخى يۈز يىل بۇرۇنقى ئىنسانلارنىڭ ئەقلىگە كۆرە مۇمكىن ئەمەس ئىشلاردىن ئېدى بۇ ئىشلار ئۇلارنىڭ خىيالىغىمۇ كىرمەيتتى زامانىمىزدىكى 6 ياشلىق بالىلار مىكروب ۋە باكتېرىيىلەرنى بىلىدۇ ئەما ئۇلۇ ئالىم فارابىي ياشىغان زامانلاردا، مىكروب ب ىلەن باكتېرىيىنىڭ مەۋجۇد ئىكەنلىكىنى تەتق ىق قىلىش ئىشىمۇ ئالاھىدە چوڭ بىلىم سانىلاتتى قۇرئان كەرىمنىڭ غەيبلەردىن خەۋەر بېرىشتىكى مۆجىَىسى.

(1) رۇم سۈرىسى47 ئايەت.

(2) ھىجر سۈرىسى22 ئايەت.

(3) فۇسسىلەت سۈرىسى11 ئايەت.

(4) ياسىن سۈرىسى36 ئايەت.

(5) سۈرە ياسىن39 -.

(20) ئايەتلەر.

(40) - ئايەتلەر.

(91) ئايەتلەر.

(98) يىللىق5 سانىدىن ئېلىندى تۈركچە.

1842سوئال:قۇرئان كەرىمنىڭ غەيبلەردىن خەۋەر بېرىشتىكى مۆجىزىسى قايسىلار؟#

جاۋاب: ق ۇرئان كەرىمنىڭ غەيبلەردىن خەۋەر بېرىشتىكى مۆجىزىسىنىڭ بەزىلىرى: تۆۋەندىكىچە (1 ) دۇنيانىڭ شۇ ۋاقىتتىكى ئىككى چوڭ ئىمپىراتورلىرى بولغان رىملىقلار بىلەن، ئىرانلىقلار ئوتتۇرىسىدا قاتتىق ئۇرۇش بولۇپ، ئىرانلىقلار رىملىقلارنى يەڭگەندىن كېيىن ئەرەب مۇشرىكلىرى مۇ سۇلمانلارنىڭ ئاقىۋىتىنىڭمۇ رىملىقلارغا ئوخشاش مەغلۇبىيەت بولىدىغانلىقىنى سۆزلەشكە باشلايدۇ بۇ ئەھۋال مۇسۇلمانلارنى غەمكىن قىلىدۇ. چۈنكى ئىرانلىقلار ئەرەبلەرگە ئوخشاش بۇددىست، رىملىقلار ساماۋىي دىنغا ئېتىقاد قىلىدىغان خرىستىئانلار ئىدى بۇ ۋاقىتتا قۇرئانر: ىملىقلارنىڭ كېيىنكى غەلىبىسىدىن خەۋەر بېرىپ ﴿رىملىقلار يېقىن بىر جايد ( ا پەلەستىندە) يېڭىلدى ئۇلار يېڭىلگەندىن كېيىن بىر قانچە يىل ئىچىدە يېڭىدۇ ئىلگىرى ۋە كېيىن ھەممە ئىش ئاللاھنىڭ باشقۇرىشىدىدۇر، بۇ كۈندە مۆمىنلەر ئاللاھنىڭ بەرگەن ياردىمى بىلەن خۇشال ب ولىدۇ ئاللاھ خالىغان كىشىگە ياردەم بېرىدۇ﴾⁽¹⁾ دېگەن ۋە ئارىدىن تولۇق 7 يىل ئۆتكەندىن كېيىن رىملىقلار ئىرانلىقلارنى يەڭگەن (2 ) مۇشرىك ئەرەبلەر بىلەن يەھۇدىيلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى يوق قىلىش ئۈچۈن تۈرلۈك چارىلىرىنى قوللىنىدۇ، كۆپ قېتىم سۈيقەستلەرنى پىلانلايدۇ شۇ ۋاقىتتا قۇرئان: مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا دۈشمەنلىرىنىڭ زىيان يەتكۈزەلمەيدىغانلىقىنى ئېلان قىلىپ﴿ ئى پەيغەمبەرۇ پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ساڭا چۈشۈرۈلگەن ئەھكاملارنىڭ ھەممىسىنى (1) رۇم سۈرىسى 1-4- ئايەتلەر نائرۇق ڭىنمىرەك نىدرەلبيەغ رەۋەخ ىكىتشىرېب ىسىزىجۆم يەتكۈزگىن، ئەگەر تولۇق يەتكۈزمىسەڭ ئاللاھ تاپشۇرغان ۋەزىپىنى ئادا ق ىلمىغان بولىسەن ئاللاھ سېنى كىشىلەرنىڭ زىيانكەشلىكىدىن ساقلايدۇ﴾⁽¹⁾ دېيىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى قوغدايدىغانلىقىنى ۋەدە قىلىدۇ. بۇ ئايەت چۈشكەن ھامان مۇھەممەد: ئەلەيھىسسالام ئۆزىنىڭ قوغدىغۇچىلىرىغا«، ئەي خالايىقۇ بىزدىن يىراق تۇرۇڭلار بىزنى ئاللاھ ئۆزى قوغدايدۇ » دەپ ئېلان قىلغان ۋە ئەمەلىيەتتە سۈيقەستلەردىن ئامان قالغان (3 ) مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بىلەن ساھابىلىرى مەككىنى مۇشرىكلەرنىڭ چاڭگىلىدىن: ئازات قىلىشنى تولىمۇ ئازرۇ قىلاتتى قۇرئان ئۇلارغا خۇشخەۋەر بېرىپ﴿ ئى مۇھەممەدۇ سەن ساھا )بىلىرىڭ ئاللاھ خالىسا دۈشمەندىن خاتىرجەم بولغان ھالدا، (بەزىلىرىڭلار باشلىرىڭلارنى چۈشۈرگەن ۋە (بەزىلىرىڭلار)قىرقىغان ھالدا قورقماي چوقۇم مەسجىدى ھەرەمگە كىرىسىلەر﴾⁽²⁾ دېگەن ۋە ئارىدىن ئۇزۇن ئۆتمەيلا ئىسلام قوشۇنى مەككىنى تىنچلىق بىلەن ئازات قىلغان (4) ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىم: نى ئۆزى ساقلايدىغانلىقىغا ۋەدە قىلىپ﴿ قۇرئاننى بىز چۈشۈردۇق، بىز ئۇنى چوقۇم قوغدايمىز﴾⁽³⁾ دېگەنىدى قۇرئاننىڭ دۇنياغا كەلگىنىگە 14 ئەسىر ئۆتكەن بولسىمۇ، قۇرئان ھازىرغىچە بىرەر ھەرپ چاغلىق ئۆزگەرتىلمەستىن، شۇ ۋاقىتتىكى ھالىتى بوي ىچە داۋام قىلىپ كەلگەنلىكى قۇرئاننىڭ ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ سۆزى ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدۇ قۇرئاننىڭ مۇندىن باشقا غەيبتىن بەرگەن ۋە ئەمەلىيەتتە مەيدانغا چىققان خەۋەرلىرى ئىنتايىن كۆپتۇر.

(1) رۇم سۈرىسى1-4- ئايەتلەر.

(2) فەتھ سئىرىسى.

(3) ھىج سۈرىسى 9 ئايەت.

(27) ئايەت.

1843سوئال:نېمە ئۈچۈن مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى قۇرئان بولغان؟#

جاۋاب: مۆجىزىلەر ئەزەلدىن ھەر بىر دەۋرنىڭ ۋە جەمئىيەتنىڭ شارائىتىغا قاراپ، شۇ ۋاقىتتىكى ئەڭ تەرەققىي قىلغان نەرسىنىڭ جىنسىدىن بولۇپ، ئۇنى بېسىپ چۈشىدىغان ئالاھ ىدە پەرقلىق ئۈستۈنلىكى بىلەن كەلگەن مانا بۇ، ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلەرگە مۆجىزە ئاتا قىلىشتى كى پىرىنسىپ ىدۇر ئەگەر بۇنداق بولمىغاندا مۆجىزە ئەۋەتىشنىڭ ھېچبىر ئەھمىيىتى بولم ايتتى چۈنكى بىر پەننى بىلمىگەن خەلققە باشقا بىر پەن بىلەن دۇئېل ئېلان قىلغاننىڭ ئەھ مى يىتى بولمايدۇ بەلكى دۇئېل ئۇلارنىڭ تەرەققىي قىلىپ ئەڭ ئۇچىغا چىققان نەرسىسىنىڭ جى نسىدىن بولغاندىلا ئۇنىڭ قىممىتى ئوتتۇرىغا چىقىدۇ مەسىلەن: پىرئەۋننىڭ زامانىدا سېھىر گەرلىك ئىنتايىن زور دەرىجىدە تەرەققىي قىلغانلىقتىن، ئاللاھ شۇ زاماننىڭ تەقەززاسىغا م اسلاشت ۇرغ ان ھالدا، مۇسا ئەلەيھىسسالامغا پۈتۈن سېھىرلەرنى بەربات قىلىپ، سېھىرگەرلەرنى مات قىلىدىغان مۆجىزە ئاتا قىلغان ئىسا ئەلەيھىسسالامنىڭ دەۋرى تىببىي جەھەتتە زور ئاشقان بىر دەۋر بولغانلىقتىن، ئاللاھ ئىسا ئەلەيھىسسالامغا شۇ دەۋرنىڭ ئەڭ ئۇستا دوختۇرلىر ىمۇ ساقا يتالمىغان ئاق كېسەلنى، تۇغما كورنى ساقايتىدىغان، ھەتتا ئاللاھنىڭ ئىزنى بى لەن ئۆلۈكلەرنىمۇ تىرىلدۈرىدىغان مۆجىزىنى ئاتا قىلغان

(1) مائىدە سۈرىسى 67 - ئايەت

ئايەت

(3) ھىج سۈرىسى 9 ئايەت، ئەمما ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ زامانىغا كەلگەندە، ئەرەبلەردە ئەدەبىيات شېئىرىيەت ناھايىتى زور دەرىجىدە تەرەققىي قىلغان ىدى ئەرەبلەر چوڭ كىچىك ھەمم ىسى بىردەك شېئىر خۇمار خەلق ئېدى ئۇلار ھەر يىلى مەلۇم بىر كۈننى بەلگىلەپ ھازىرقى سەئۇدى ئەرەبىستانى دىكى«ئوكاز »بازىرىدا پۈتۈن ئەدىبلەر ۋە شائىرلارنىڭ ئىشتىرا كقىلىشى ئاستىدا شېئىر ماھارىتى كۆرسىتەتتى«ئوكاز »ئەينى زاماندا ش ائىرلارنىڭ شېئىر سو رۇنىغا ئايلانغانىدى ئەرەبلەرنىڭ شېئىرىيەتكە بۇنچىلىك زور ئەھمىيەت بېرىشىدىكى سەۋەبل ەرنىڭ بىرى: بىر تەرەپتىن، ئۇلار قۇملۇق سەھرالار ۋە يايلاقلاردا ھايات كەچۈرىدىغان خە لق بولغاچقا، تەبىئەتنىڭ ھەرخىل مەنزىرىلىرى ئۇلارنى تەپەككۇر قىلىشقا ۋە غەزەررنى ئېيتىشقا ئۈندەيتتى يەنە بىر تەرەپتىن، ئەرەبلەردە ئومۇمىي بىرلىك بولماستىن، ئۇلار قەبى لىلەرگە بۆلۈنۈپ، ھەر بىر قەبىلە ئۆزىنىڭ ئارتۇقچىلىقلىرىنى شېئىر ۋە غەزەرر ئارقىلىق ئىپادىلەپ پەخىرلىنىش ۋە شېئىر بىلەن رەقىبلىرىنى سۆكۈش، ھەتتا بۇ سەۋەبتىن بىر بىرىگە ق ارشى چوڭ ئۇرۇشلارنى باشلىتىش قاتارلىق مۇددىئالار بىلەن ئۆمۈر سۈرەتتى شۇڭا ئۇلار ب ەدىئىي شېئىرلارغا ۋە تالانتلىق شائىرلارغا زور ئېھتىياجلىق ئېدى قىسقىسى، ئۇلار شېئىر بىلەن كۆتۈرىلەتتى يەنە شېئىر بىلەن چۈشەتتى بەزى بەدىئىي شېئىرلىرىنى كەبى كە ئېسىش ب ىلەن پەخىرلىنەتتى شۇنداق بىر ۋەزىيەتتە، قۇرئان كەرىم ئۆزىنىڭ پارلاق نۇرى بىلەن پۈتۈن ئىقلىملارنىيورۇتقان ئىستىلىستىكا ۋە بايان جەھەتتىكى بەدىئىيلىكتە ئەڭ ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلى، گەن ھالدا ئاللاھ تەرىپىدىن ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا چۈشۈرۈلىشى بىلەن ئەرەبلەرنى ڭ ئۆزلىرىنى«ئەرەب » (تىلى راۋان) باشقا مىللەتلەرنى«ئەجەم» (تىلسىز) دەپ مەغرۇرلا نغان ئاتاغلىق ئەدىبلىرى بىلەن تالانتلىق شائىرلىرىنى سەھنىدىن چۈشۈردى بۇ ئەينى ۋاق ىتتا قۇرئ ان كەرىمنىڭ جىمى ئەرەبلەرگە دۇئېل ئېلان قىلىشى ئېدى ئۇلار قۇرئاننى ڭ ئالدىدا خۇددى چۈش ۋاقتىدا قۇياشقا تىكىلىپ قارىغان كىشىنىڭ كۆزى خىرەلىشىپ قالغىنىدەك، ئەقىللىرى خ ىرەلىشىپ بارچە ماھارەتلىرىنى پۈتۈنلەي يوقاتقان ھالدا گاڭگىراپ قالدى قۇرئان كەرىم پۈتۈن ئىنسانىيەتكە دۇئېل ئېلان قىلىدۇ قۇرئان كەرىم جىمى ئەرەبلەرگە دۇئېل ئې لان قىلغىنىدەك، پۈتۈن ئىنسانىيەتكە دۇئېل ئېلان قىلغانىدى قۇرئان بۇ خۇسۇستا نۇرغۇنلىغان ئىشلارنىڭ بولىدىغانلىقىدىن خەۋەر بەرگەن ۋە بۇ ئىشلار ئەمەلىيەتتە ئوتتۇرىغا چىققان مەسىلەن: قۇرئان كەرىم رىملىقلار بىلەن ئىرانلىقلار ئوتتۇرىسىدا قايتا ئۇرۇش چىقىدىغانلى قى ۋە رىملىقلارنىڭ يېڭىدىغانلىقىدىن ئالدىن خەۋەر بەرگەندە، مۇسۇلمانلار«ھەق ۋە راست »د ەپ تەستىق قىلىشتى، ئەرەب، ئەجەم بۇددىستلىرى، ۋە ئۇلارنىڭ يانداشلىرى بولسا« بۇ يالغان گەپ، كۆرىمىز قېنى قايسىمىزنىڭ كۈتكىنى ئەمەلگە ئاشىدىكەن »دېيىشتى ۋە ئىككى پىرقە بۇ كې لەچەكتىكى ئۇرۇشنى ئىنتىزار بىلەن كۈتتى ئارىدىن تولۇق 7 يىل ئۆتكەندىن كېيىن، رىملىقلار خۇددى قۇرئاننىڭ ئالدىنئالا خەۋەر بەرگىنىدەك ئىرانلىقلارنى يەڭدى ئەگەر ئەھۋال قۇرئان كەرىم خەۋەر بەرگەندەك بولماستىن ئۇنىڭ ئەكسىچە بولۇپ رىملىقلار يېڭىلگەن بولسا ياكى ئۇ رۇش يۈز بەرمىگەن بولسا نېمە بولماقچى ئېدى شەكسىزكى، ئەرەبلەرنىڭ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى” يالغاندىن پەيغەمبەرلىك دەۋاسى قىلغان، شۇڭا ئۇنىڭ گەپلىرى يالغان چىقتى” دەپ تۆھمەت قىلىشى نائرۇق ڭىنمىرەك نىدرەلبيەغ رەۋەخ ىكىتشىرېب ىسىزىجۆم ئۈچۈن يېتەرلىك شەرت– شارائىت ھازارلانغان بولاتتى ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسىيدە ستۇرى ۋە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ راستلىقىنى ئىسپاتلايدىغان قۇرئان كەرىم يالغانغا چىقىرىلغاندىن كېيىن، بۇ يېڭىدىن ئەجەلگە يولۇققان بولاتتى ئەمما خەۋەر بەرگۈچى ئاللاھ تائالا ئېدى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئەمەس 7 يىلدىن كېيىن بولىدىغان سوقۇشنىڭ نەتىجىسىدى، ن خەۋەر بېرىش مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭلا ئەمەس بەلكى ھەربىي ئىشلار ئىستراگىيىسى ساھەسىدە ئەتراپلىق يېتىشكەن ھەربىي قوماندانلارنىڭ ۋە يىراقنى كۆرەلەيدىغان پىلانلىغۇچىلارنىڭ مۇ قولىدىن كەلمەيدىغان ئىش ئىدى پەيغەمبەرلەرگە بېرىلگەن مۆجىزىلەر تەبىئەت قانۇنىي ەتلىرىنى بۆسۈپ ئۆتىدىغان خارىقى ئادەت ئىشلار ئېدى مەسىلەن: ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام بۇتلارغا چوقۇنىدىغان بىر ق ەۋمگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر ئېدى شۇڭا ئۇلار ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى كۆيدۈرۈپ جازال ىماقچى بولغىنىدا، ئۇنى ئىلاھلىرىنىڭ ئالدىغا ئېلىپ كەلگەن ئۇلارن ىڭ ئېتىقادى بويىچە بولغاندا ئۇلارنىڭ ئىلاھلىرى ئۆزلىرىگە ھاقارەت قىلغان ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى جازالىشى ۋە ئۇنىڭدىن ئىنتىقام ئېلىشى كېرەك ئېدى لېكىن ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئوتقا تاشلا، نغىنىدا ئوت ئۆزىنىڭ كۆيدۈرۈش خۇسۇسىيىتىنى يوقاتتى، ئۇلارنىڭ ئىلاھلىرى ئىبراھىم ئەلەيھىسسا لامدىن ئىنتىقام ئالالمىغانلىقتىن ئۇلارنى مات قىلىپ قويدى، شۇ ئېنىقكى، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى ئوتتىن قۇتۇلۇپ ئامان قېلىش ئەمەس بەلكى ئوتنىڭ كۆيدۈرۈش قانۇنىيىتىنى بېكار قىلىش ئارقىلىق ساختا ئىلاھلارنىڭ جاز الاشتىن ئاجىز ئىكە نلىكىنى ئىسپاتلاش ئېدى ئەگەر ئاللاھ تائالا ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى ئوتتىن قۇتقۇزۇشنىلا مەقسەت قىلغان بولسا ئېدى، قەۋمى ئۇنى خۇددى ئىسا ئەلەيھىسسالام بى لەن مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى سۈيقەستچى قەۋملەر تۇتالمىغاندەك تۇتالمىغان ياكى يامغ ۇر يېغىپ ئوت ئۆچۈپ قالغان سەۋەبلەر بىلەنمۇ ئۇنى ئوتتىن قۇتقۇزالايتتى ئەگەر ئىبر اھىم ئەلەيھىسسالام قېچىپ قۇتۇلغان ياكى يامغۇر يېغىپ ئوت ئۆچۈپ قالغان بولسا ئېدى، ق ەۋمى «ئەگەر بىز ئىبراھىمنى تۇتالىغان بولساق، ئەلۋەتتە ئىلاھلىرىمىز ئۇنىڭدىن ئىنتىق ام ئالغان ۋە ئوت ئۆچۈپ قالمىغان بو لسا، ئەلۋەتتە كۆيدۈرۈلگەن بولاتتى»دەپ كۆرەڭلىشى مۇمكىن ئ ېدى ئەمما يالقۇنلاپ تۇرغان ئوت دۆۋىسى ئۇنىڭغا تاشلانغان ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى كۆيدۈرەلمىدى، ئۇلار گۇمان قىلغان ئىلاھلار ئۇنى جازالىيالمىدى نەتىجىدە، ئۇلار «ئىلاھلىرىمىز»دەپ چوقۇنغان بۇتلارنىڭ بىر اۋغا پايدا ياكى زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان ھەتتا ئۆزلىرىنىمۇ زىيان– زەخمەتلەردىن قوغدىيالمايدىغان ھەيكەرر ئىكەنلىكى ئۆز كۆزلىرى بىلەن كۆردى مۇسا ئەلەيھىسسالام ئاللاھ تائالانىڭ﴿ھاساڭ بىلەن دېڭىزغا ئۇر﴾ دېگەن ئەمرىگە ئاساسەن، ھاسىسى بىلەن ئۇرىۋىدى، دېڭىز سۈ يى خۇددى ئىككى چوڭ تاغدەك ئىككى تەرەپكە ئايرىلىپ، ئوتتۇرىدىن يول ھاسىل بولدى سۇنىڭ بۇنداق بولىشى ئۇنىڭ قانۇنىيىتىگە زىت بىر ئىش لېكىن مۆجىزە ئۇنى شۇنداق قىلالىدى بۇ مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ خاسىيەتلىك ھاسىسىنىڭ كارامىتى ئەمەس، بەلكى ئۇ ئارقىدا پىرئەۋن قوشۇ نلىرى، ئالدىدا پايانسىز دېڭىز ئىككىسىنىڭ، ئوتتۇرىسىدا قېلىپ، قۇتۇلۇشنىڭ ئىنسانىي چارىلىرى پۈتۈنلەي تۈگىگەن بىر ۋاقىتتا قۇتۇلۇشتىن تولۇق ئۈمىدۋارلىق بىلەن ئىشنىڭ چارىسىنى ئاللاھ تائالاغا تاپشۇرغانىدى شۇڭا ئۇنىڭ قەۋمى“بىز ئەمدى تۈگەشتۇق”، دېگەندە﴿ئۇ ئۇنداق بولمايدۇ پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن مەن بىلەن بىللە، مېنى (قۇتۇلۇش يولىغا) باشلايدۇ﴾ دېگەن سۆزنى تولۇق ئىشەنچ ۋە خاتىرجەملىك بىلەن ئېيتىش ئارقىلىق قۇتۇلۇش ئىشىنىڭ ئىنسانىي سەۋەبلەردىن ئاللاھ تائالانىڭ قۇدرىتىگە يۆتكەلگەنلىكىنى جاكارلىغان ئېدى قۇرئان كەرىمن ىڭ بۇرۇنقى پەيغەمبەرلەرنىڭ مۆجىَىلىرىدىن ئالاھىدىلىكى.

(1) مائىدە سۈرىسى67 - ئايەت.

(2) فەتھ سئىرىسى.

(3) ھىج سۈرىسى 9 ئايەت.

(27) ئايەت.

1844سوئال:قۇرئان كەرىمنىڭ بۇرۇنقى پەيغەمبەرلەرنىڭ مۆجىزىلىرىدىن قانداق ئالاھىدىلىكلىرى بار؟#

جاۋاب: پەيغەمبەرلەرگە بېرىلگەن مۆجىزىلەر خاراكتېر جەھەتتە ئوخشاش بولمىغاندەك قىممەت جەھەتتىمۇ ئوخشاش بولمىغان مەسىلەن: مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدىن باشقا پۈتۈن پەيغەمبەرلەرنىڭ مۆجىزىلىرى ھېسسىي مۆجىزىلەردىن بولۇپ، شۇ ۋاقىتتا ئۇنى كۆرگەنلەر قايىل بولۇپ ئىشىنىدىغان، ئۇنى كۆرمىگەن كېيىنكىلەر ئۈچۈن تارىخ ياكى قىسسە ئورن ىدا بولۇپ قالغ انلىقتىن، خالىغانلار ئىشىنىپ، خالىغانلار ئىشەنمەيدىغان ئىشلاردۇر ئەمما مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى بولغان قۇرئان كەرىم زامانلارنىڭ ئۆتىشى بىل ەن كۈچىنى يوقاتمايدىغان مەڭگۈلۈك ئەقلىي مۆجىزىدۇر قۇرئان كەرىم ھەممىلا يەردە بار ئۇنى ھەركىم، ھەر ۋاقىتتا «مانا بۇ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى »د ەپ كۆرسىتىپ بېرەلەيدۇ ئىلگىرىكى، پەيغەمبەرلەرنىڭ مۆجىزىلىرىگە نەزەر سالغىنىمىزدا بۇ مۆجىزىلەرنىڭ ئاللاھ تائالانىڭ شۇ ۋاقىتتا روياپقا چىقارغان ئىش-ھەرىكەتلەر ئىكەنلىكىنى، قۇرئان كەرىمنىڭ ئاللا ھ تائالانىڭ سۈپە تلىرىدىن بىر سۈپەت ئىكەنلىكىنى بايقايمىز ئىش– ھەرىكەت بىر ياكى بىر قانچە قېتىم تەكرارلىنىپ ئاخىرلىشىدۇ بۇ خۇددى ئوت ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام تاشلا نغان ۋاقىتتا ئۇنى كۆيدۈرمىگەن بولسىمۇ، كېيىن يەنە ئۆزىنىڭ ئەسلى خۇسۇسىيىتىگە قايت قى، نىغا مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۆتكەندە يېرىلغان دېڭىز سۈيىنىڭ كېيىن يەنە ئەسلى خۇسۇسىيىت ىگە قايتقىنىغا ئوخشاش ئەمما سۈپەت ئۇنىڭ ئىگىسى داۋام قىلغان مۇددەتكىچە ئۇنىڭ بىل ەن ھەمىشە بىرگە داۋام قىلىدۇ. بۇ خۇددى ئاللاھ تائالانىڭ كالام)(سۆزلەش سۈپىتىنىڭ ئۇنىڭ بىلەن مەڭگۈگە داۋام قىلغىنىغا ئوخشاش چۈنكى ئىش- ھەرىكەت ئاللاھ تائالانىڭ پېئىلى، ئەمما كالا م ئۇنىڭ دائىمىي سۈپىتىدۇر قۇرئان كەرىمنىڭ بۇرۇنقى پەيغەمبەرلەرنىڭ مۆجىزىلىرىدىن پەرقىلىنىپ تۇرىدىغان يەنە بىر تەرىپى شۇكى، ھەر قانداق بىر پەيغەمبەرنىڭ مۆجىزىسى ئايرىم ۋە دەستۇرى ئايرىم ئېدى مەس ىلەن: مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى ھاسا بولسا، دەستۇرى تەۋرات ئېدى ئىسا ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى مېدىتسىنا بولسا، دەستۇرى ئىنجىل ئېدى ئەمما مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى ئۇنىڭ دەستۇرىنىڭ ئۆزىدۇر بۇ قۇرئان كەرىمدىن ئىبارەت ئۇلۇ دەستۇرنىڭ مۆجىزە بىلەن قوغدىلىپ مەڭگۈگە داۋام قىلىشى ۋە مۆجىزىنىڭ دەستۇردا ھەمىشە بولىشى ئۈچۈن ئېدى بۇنىڭدىن مەلۇمكى، بۇرۇنقى پەيغەمبەرلەرنىڭ كىتابلىرى شۇ پەيغەمبەرلەرنىڭ ئۇممەتلىرىگە ئامانەت قىلىنغان ۋە ئۇلار كىتابلىرىنى چىڭ ساقلاشقا ئەمر قىلىنغان ئەمما قۇرئان كەرىمنى س اقلاش، ئۇنى ئۆزگەرتىش ۋە بورمىلاشلاردىن قوغداش ئىشىنى ئاللاھ تائالا ئۆز ئۈستىگە ئالغان ﴿قۇرئاننى ھەقىقەتەن بىز چۈشۈردۇق ۋە چوقۇم ئۇنى قوغدايمىز﴾⁽¹⁾ نېمە ئۈچۈن چۈنكى بىرىنچىدىن، قۇرئان كەرىم تا قىيامەتكىچە داۋام قىلىدىغان جانلىق مۆجىزىدۇر ئۇ مۆجىزە بولغان ئىكەن، ئۇنىڭ تېكستلىرى ئۆز پېتىچە داۋام قىلىشى كې رەك ئۇنداق بولمىغاندا ئۇنىڭ مۆجىزىلىكى يوقالغان بولىدۇ ئىككىنچىدىن، ئاللاھ تائالا بەندىلى رىنىڭ بۇرۇنقى ساماۋىي كىتابلارنى قوغداشتىكى ئاجىزلىقلىرىنى تەجرىبە قىلىپ كۆردى ئۇلار مۇقەددەس كىتابلىرىنىڭ بەزى سىنى ئۇنۇتتى، بەزىسىنى بورمىلىدى، بەزىسىنى خەلقتىن يوشۇردى شۇنداق قىلىپ بۇ ئامانەتلەرگە خىيانەت قىلدى شۇ سەۋەبتىن ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدىن ئىبارەت ئەڭ ئاخىرقى ۋە مەڭگۈلۈك دەستۇرنى قوغداش ئىشىنى ئۆز ئۈستىگە ئالغان قۇرئان كەرىمنى ئاللاھ ساقلىماقتا ب ىز مۇسۇلمانلارنىڭ قۇرئان كەرىمنى قوغداش ۋە ئۇنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە ئەمەل قىلىش ئەھۋالى مىزغا نەزەر سالىدىغان بولساق، قۇرئان كەرىمنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە ئەمەل قىلىش ئىشىنىڭ زامان ئۆتكەنسېرى ئاجىزلاپ بېرىۋاتقانلىقىنى ۋە ئۇنى قوغداش ئىشىنىڭ زام اننىڭ ئۇزىرىشى بىلەن كۈ چىيىپ بارغانلىقىنى كۆرىمىز بۇ نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ شۈبھىسى، زكى قۇرئان كەرىمنى قوغداش ئىشىنىڭ ئاللاھ تائالانىڭ قولىدا ئىكەنلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ. شۇڭا قۇرئان كەرىمنى مۇسۇلمانلار ئارىسىدىلا ئەمەس، بەلكى دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدا مۇسۇلمان ئەمەس قەۋملەر ئا رىسىدىمۇ تاپقىلى بولغىنىدەك، مۇسۇلمان بولمىغانلارنىڭ مۇ ئۇنى قوغداپ كېلىۋاتقانلىقىنى كۆرىمىز نېمە ئۈچۈن يانونىيە، ئىتالىيە ۋە باشقىمۇ مۇس ۇلمان بولمىغان دۆلەتلەر قۇرئان كەرىمنى ئەڭ ئېسىل ۋە سۈپەتلىك نەشىر قىلىش ئۈچۈن شۇنچە كۆپ خىراجەت چىقىرىدۇ نېمە ئۈچۈن گ ېرمانىيىلىك مۇسۇلمان ئەمەس بىر شەخس قۇرئان كەرىمنى ھۆسنخەت بىلەن بىر بەتكە يېزىپ چىقىشقا ئالدىرايدۇ نېمە ئۈچۈن قۇرئان كەرىمنى نەشىر قىلىدىغان مۇسۇلمان ئەمەس مىللەتلەر ئۆزلىرىنىڭ مۇقەددەس كىتابلىرىنى ئۆزگەر تكىنىدەك قۇرئان كەرىمنى بىرەر ھەرپىگە چاغلىق ئۆزگە رتەلمەيدۇ چۈنكى ئاللا ھ تائالا قۇرئان كەرىمنى شۇنداق قوغداشنى خالايدۇ ۋە ئۇلارنى شۇنداق قىلدۇرۇش ئارق ىلىق قۇرئان كەرىمنى ئاللاھ تائالا ئۆزى قوغداپ كېلىۋاتقانلىقىنى دەللىلەيدۇ بۇنىڭدىن مەلۇمكى، قۇرئان كەرىمنى قوغداپ كەلگەنلەر ئىسلام دىنىغا ئەمەل قىلغۇچىلار ئەمەس، بەلكى ئاللاھ تائالا ئۆزىدۇرۇ قۇرئان كەرىمَپۈتۈن ئىنسانىيەت ئۈچۈن مۆجى ىدۇر.

(1) ھىجر سۈرىسى9- ئايەت.

1845سوئال:قۇرئان كەرىم ئەرەبلەر ئۈچۈنلا مۆجىزىمۇ؟#

جاۋاب: قۇرئان كەرىم ئەرەبلەرگىلا دۇئېل ئېلان قىلىش ئۈچۈن كەلگەن مۆجىزە

(1) ھىجر سۈرىسى 9- ئايەت ئەمەس، بەلكى ئ ۇ پۈتۈن ئالەم ئۈچۈن مۆجىزىدۇر ئۇ زامان ۋە ماكانلارنىڭ توساقلى رىنى بۆسۈپ تاشلىغان

(1) قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆتمۈش زامان لارنىڭ توساقلىرىنى بۆسۈپ ئۆتكەنلىكى، ھەزرىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ھېچ ئوقۇمىغان ۋە ئوقۇشيېزىشنى ئۆگەنمىگەن پەقەتلا ئاللاھنىڭ ۋەھىيسى بىل ەن تەربىيىلەنگەن بىر زات ئېدى ئۇنىڭغا چۈشۈرۈلگەن بۇ قۇرئاندا، ئۇنىڭدىن بۇرۇن ئۆتكەنلەرنىڭ ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەر بىلەن ئۇلارنىڭ قەۋملىرىنىڭ ئىش ئىزلىرى، ھەتتا تارىخ يۈزىدىن ھېچ ئىزى قالمىغان مىللەتلەرنىڭ مۇ كەچ ۈ رمىشلىرى، ئېتىقادلىرى ۋە ئاقىۋەتلەر تەپسى لىي بايان قىلىنغان يۇقىرىقىلارن ىڭ قىسسىلىرىنىڭ بەزىسىنى بىر ئۆمۈر ئىزدەنگەن تارىخشۇناشلاردىن مىڭدىن بىرى بىلەتتى ياكى بىلمەيتتى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بۇ قىسسىلەرنى قۇرئاننىڭ ھېكايە قىلىشى بويى چە بايان قىلىپ بەرگەندىن كېيىن، مەزكۇر قىسسىلەر ئەھلى كىتاب )(يەھۇدىي، خىرىستىئان ئەللامىلىرىنىڭ قولىدىكى ساماۋىي كىتابلارنىڭ ۋە شۇ زامانلاردىكى مەشھۇر تارىخچى لارنىڭ ھېكايە قىلغانلىرىنىڭ ئەينىسى بولۇپ چىققان شۇ سەۋەبتىنمۇ ئەينى زامانلاردا ئىس لام دىنىغا كىرگەن ئەھلى كىتاب ئالىملىرى ۋە باشقا ئىلىم ئەھلىلىرى كۆپ بولغ ان قۇرئان كەرىمنىڭ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ بىر قانچە ئورۇندا بايان قىلغان ﴿سەن ئۇلارنىڭ يېنىدا يوق ئىدىڭ﴾ دېگەن ئايەتلىرى قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆتكەن زامانلارنىڭ توساقلىرىنى بۆسۈپ ئۆتۈشتەك ئۇلۇ مۆجىزىسىنى ئىسپاتلاشقا يېتەرلىكتۇر ﴿ )(ئى مۇھەممەدۇ بۇ- ساڭا ۋەھيى قىلىۋاتقىنىمىز- غەيىب خەۋەرلىرىدىندۇر مەريەمنى ئۇلارنىڭ قايسىسى تەربىيسىگە ئېلىش (مەسىلىسىدە چەك تاشلاش يۈزىسىدىن) قەلەملىرىنى (سۇغا) تاشلىغان چاغدا، سەن ئۇلارنىڭ يېندا يوق ئىدىڭ، (مەريەمنىڭ كىمنىڭ تەربىيسىدە بولۇشىنى ) ئۆز ئارا جاڭجال قىلىشق انلىرىدا سەن ئۇلارنىڭ يېنىدا يوق ئىدىڭ﴾⁽¹⁾، ﴿ (ئى مۇھەممەدۇ) بىز غەربىي تاغنىڭ بىر تەرىپىدە مۇساغا ۋەھيى نازىل قىلغىنىمىزدا سەن يوق ئىدىڭ، (بۇنى) ئۆز كۆزۈڭ بىلەنمۇ كۆرمىگەن ئىدىڭ﴾⁽²⁾

(2) قۇرئان كەرىمنىڭ ماكان توساقلىرىنى بۆسۈپ تاشلىشى قۇرئان كەرىم كىشىلەرنىڭ ئىسلام دىنى بىلەن مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام تۇغرۇلۇق ئۆز – ئۆزىگە مەخپى ئېيتقانلىرىدىن خەۋەر بېرىشتىن تاشقىرى، كىشىلەرنىڭ كۆڭۈللىرىگە كەچۈرگەنلىرىدىنمۇ تەپسلى ۋە ئېنىق خەۋەر بەرگەن ﴿: ئۇلار ئۆز ئىچىدە«ئاللاھ نېمىشقا بۇ سۆزىمىز بىلەن بىزنى جازالىمايدۇۇ» دەيدۇ﴾⁽³⁾ قۇرئان كەرىم بۇ ئايەتتە، ئەرەب مۇشرىكلىرىنىڭ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا قارشى ئىچىدە ئۆز– ئۆزىگە سۆزلىگەنلىرىدىن خەۋەر بەرگەن ئەگەر ئۇلار شۇنداق سۆزلىمىگەن بولسا ئىدى، ، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بۇ ئايەتنى ئۇلارغا تىلاۋەت قىلىپ بەرگەندە قارشى چىقىپ

(1) ئال ئىمران سۈرىسى 44 - ئايەت

(2) قەسەس سۈرىسى 44 - ئايەت

(3) مۇجادەلە سۈرىسى 8- ئايەت نائرۇق مىرەك نۈتۈپ تەيىناسنىئ نۈچۈئ رۇدىزىجۆم مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا« ئەي مۇھەممەدۇ بىز ئۇنداق ئويلىغان ئەمەس، سەن يالغانچىسەن» دەپ ئۇنىڭ سۆزىنى يالغانغا چىقارغان بولاتتى ئەمما ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئىچكى رەزىللىكلىرىنى پاش قىلغان بۇ قۇرئان كەرىم ئايىتى ئالدىدا لام، جىم دېيەلمىگەن ئىدى بۇ قۇرئان كەرىمنىڭ كىشىلەرنىڭ، كۆڭلىدە بولۇپ ئۆتكەنلەردىن خەۋەر بېرىشى بولۇپ كىشىلەر تېخى كۆڭلىگە كەچۈرمىگەن ۋە كېيىنچە چوقۇم كۆڭلىگە كەچۈرىدىغان ئىشلاردىنمۇ خەۋەر بېرىش ئارقىلىق ئۆزىنىڭ مۆجىزىسىنى نامايان قىلغان﴿ بەزى ئەخمەق: كىشىلەر«ئۇلارنى قاراپ كېلىۋاتقان قىبلىسىدى ن نېمە يۈز ئۆرۈگۈزگەندۇ»دەيدۇ﴾⁽¹⁾ بۇ ئايەت، قىبلە ئىرۇسالىمدىن كەبىگە ئۆزگەرتىلىشتىن خېلى، بۇرۇن چۈشكەن بولۇپ يېقىن كېلەچەكتە ئەمەلگە ئاشىدىغان بۇ چوڭ ئۆزگىرىشكە كىشىلەرنىڭ تۇتىدىغان مەۋق ىئەسى، توغرۇلۇق ئالدىنئالا خەۋەر بەرگەن كەبە ئۆزگەرگەندىن كېيىن ئۇلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بىلەن مۇسۇلمانلار توغرۇلۇق راستىنلا شۇنداق دېيىشكەن ﴿ئۇلارنىڭ يېنىغا قايتىپ بارغىنىڭلاردا، ئۇلار سىلەرنىڭ ئۇلارنى ئەيىبلىمەسلىكىڭلار ئۈچۈن (يالغان ئۆزرىلەر بايان قىلىپ)، ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىدۇ ﴾⁽²⁾ بۇ ئايەت، جىھادتىن قېچى پ ئايرىلىپ قالغان مۇناپىقلارنىڭ مۇسۇلمانلار جىھادتىن قايتىپ كەلگەندە، ئۇلارنىڭ ئالدىغا چى ق ىپ يالغاندىن ئۆزۈرلەرنى ئويدۇرۇپ قەسەم قىلىدىغانلىقىدىن خەۋەر بەرگەن مۇناپىقلار راستىنلا يالغاندىن قەسەملەرنى ئىچىپ يالغان ئۆزۈرلىرىنى بايان قىلغانلىقى ھەققىدە كەلگەن ھەدىسلەر بار مەلۇمكى يۇقىرىقى ئايەتلەر«س »ھەرپى بىلەن باشلانغان بولۇپ، ئەرەب تىلىدا «س » ھەرپى كېلىدىغان زامان پېئىللىرىنىڭ ئالدىغا كېلىش ئارقىلىق ئىش– ھەرىكەتنىڭ تې خى يۈز بەرمىگەنلىكىنى ۋە كېلەچەكتە بولىدىغانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ

(3) قۇرئان كەرىمنىڭ كې لەچەك توساقلىرىنى بۆسۈپ تاشلىشى ﴿مۇشرىكلار توپى مەغلۇپ قىلىنىدۇ، ئارقىغا قاراپ قاچىدۇ﴾⁽³⁾ بۇ ئايەت مەككىدە مۇسۇلمانلار سان ۋە كۈچ جەھەتتە ئىنتايىن ئازلىقنى تەشكىل قىلىدىغان بىر ۋاقىتتا چۈشكەن ھەتتا ئۆمەر ئىبنى خەتتاب رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بۇ ئايەت چۈشكەندە: «قايسى توپ كەن ئۇ بىزدىن مەغلۇب بولىدىغان بىز ئۆزىمىزنى قوغداشتىنمۇ ئاجىز كېلىۋاتقان تۇرساق » دېگەن قۇرئان كەرىم بۇ ئايەت ئارقىلىق بىر قانچە يىل كېيىن ئەمەلگە ئاشىدىغان بىر ھەقىقەتتىن خەۋەر بەرگەن ئەگەر ھىجرىيىنىڭ 6 – يىل ( ى 626 م) بىرلەشكەن ئەرەب توپى مەدى نىدە يېڭىلمىگەن ۋە 8 – ( ھىجرىيە 630 م) يىلى مۇسۇلمانلار مەككىنى فەتھى قىلىپ ھەممىنى تەلتۈكۈس مەغلۇب قىلمىغان بولسا قۇرئان كەرىمنىڭ بۇ ئايىتى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى يالغانچى قىلىپ چىقىرىشقا يېتەرلىك ئېدى ئىسلامنىڭ ئەڭ ئەشەددى دۈشمىنى بولۇپ ئوتتۇرىغا چىقق ان ۋەلىد ئىبنى مۇغىرەنىڭ: ئاقىۋىتى توغرۇلۇق قۇرئان كەرىم ئالدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېگەن ﴿ ئۇنىڭ بۇرنىنى

(1) بەقەرە سۈرىسى 142 - ئايەت

(2) تەۋبە سۈرىسى 94 - ئايەت

(3) قەمەر سۈرىسى 45 - ئايەت داغلاپ بەلگە سالىمىز﴾⁽¹⁾ كېيىن بەدىر غازىتى بولغان كۈنىدە ۋەلىد ئىبنى مۇغىرە بۇرنىدىن قىلىچلىنىپ ئۆلىدۇ ئۇنىڭ بۇرنىغا ئۇرۇلۇپ ئۆلىدىغانلىقىنى ئىش يۈز بەرمەستىن ئىلگىرى كىم ئېيتىپ بېرەلەيدۇ ئەگەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بۇ خەۋەرنى ئۆز خاھىشىدىن بەرگەن بولسا ياكى كېيىن كى ئىش ئۇنىڭ خەۋەر بەرگىنىدىن باشقىچىرەك بولغان بولسا، ئىش قانداق بولماقچى ئىدى ئىسلام دىنىنىڭ تەقدىرى نېمە بولماقچى ئىدى قۇرئان كەرىم پ ەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا جېنى بىلەن دۈشمەنلىك كۆرسەتكەن تاغىسى ئەبۇ لەھەبنىڭ كاپىر پېتى ئۆلىدىغانلىقىدىن خەۋەر بېرىدۇ ﴿ ئەبۇ لەھەبنىڭ ئىككى قولى قۇرۇپ كەتسۇنۇ (ئەمەلدە) قۇرۇپ كەتتى ئۇنىڭغا مال- مۈلكى ۋە ئېرىشكەن نەرسىلىرى ئەسقاتمىدى ئۇ لاۋۇلداپ تۇرغان ئ )وتقا كىرىدۇ. ئۇنىڭ ئوتۇن توشۇغۇچى (يەنى سۇخەنچى خوتۇنىمۇ لاۋۇلداپ تۇرغان ئوتقا كىرىدۇ. ئۇنىڭ بوينىدا مەھكەم ئېشىلگەن ئارغامچا بولىدۇ﴾⁽²⁾ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى يەۋاتسىمۇ دەردى چىقمايدىغان ئەشەددىي دۈشمىنىگە ئايلانغان ئەبۇ لەھەب مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى ڭ دىنىنى قارىلاپ، كىشىلەرنى ئۇنىڭدىن ياندۇرۇش ئۈچۈن تۈرلۈك چارە– تەدبىر ۋە ھىيلە–، مىكىرلەرنى ئىشلىتىشنىڭ ئورنىغا: خالايىقنىڭ ئالدىغا چىقىپ مېنى مۇھەممەد« مۇسۇلمان بولماي كاپىر پېتى ئۆلىدۇ ۋە دوزاخقا كىرىدۇ» دېدى، گۇۋاھ بولۇڭلاركى، مەن ئىمان ئېيتتىم چۈنكى ئىمان ئېيتقان ئادەمنىڭ دوزاخقا كىرمەيدىغانلىقىنى سۆزلىگەن كىشى مۇھەممەد ئەمەسمىدى مانا مەن ئەمدى دوزاخقا كىرمەيدىغان بولدۇم، دەپ يالغاندىن بولسىمۇ ئۆزىنىڭ مۇسۇلمان بو لغانلىقىنى ئېلان قىلغان بولسا ئ ى دى، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى يالغانچى دەپ تۆھمەت قىلىشقا ۋە ئىسلام دىنىنى تۈپ ئاساسىدىن ئۆرۈپ تاشلاشقا قادىر ئېدى لېكىن ئاللاھ تائالا ئۇنىڭغا شۇنى پىلانلىغۇدەك ئەقىل بەرمىدى نەتىجىدە خۇددى قۇرئان كەرىم خەۋەر بەرگەندەك كاپىر پېتى ئۆلدى مۇندىن باشقا قۇرئان كەرىمدە شۇنداق ئاجايىب ئىشلارنىڭ مەيدانغا كېلىدىغانل ىقىدىن خەۋەر بېرىلگەنكى، قۇرئان كەرىم چۈشكەن زامانلاردا بىراۋ بۇ ئىشلار توغرۇلۇق ئېغ ىز ئاچسا ئۇ چوقۇم ساراڭ دەپ ئ ە يبلەنگەن بولاتتى ئەمما زامانلارنىڭ ئۆتۈشى بىلەن بۇرۇنقىلارنىڭ ئەقلى يەتمىگەن بۇ ئىشلارنىڭ بەزىلىرى ئىلىم–پەن تەرەققىي قىلغان ۋە كىش ىلەرنىڭ ب ىلىم سەۋىيىسى ئاشقان بۇ دەۋردە مەيدانغا كەلمەكتە بۇ تا قىيامەتكى چە شۇنداق داۋام قىلىدۇ. دېمەك قۇرئان كەرىم پايانسىز بىر ئوكيان قۇرئان كەرىم توغرۇلۇق قانچىلىك يازساقمۇ ئازلىق قىلىدۇ ۋە كۇپايە قىلمايدۇ

(1) نۇن سۈرىسى 16 - ئايەت

(2) مەسەد سۈرىسى ئون ىنچى بۆلۈم ئىسلامدىكى مۇقەددەس جايلار مەككە مۇكەررەمە شەھىرى ۋە مەسجىدى ھەرەم مەككە مۇكەررەمە شەھىرى.

(1) ھىجر سۈرىسى9- ئايەت.

(2) قەسەس سۈرىسى44 - ئايەت.

(3) مۇجادەلە سۈرىسى8- ئايەت.